خانه زینت‌الملوک یا همان موزه مادام توسو شیراز

ممکن است اسمش را زیاد نشنیده باشید. اما مطمئن باشید که در عکس‌های زیادی این مکان خوش رنگ و لعاب و نوستالژیک را که به نوعی موزه مادام توسو ایرانی تلقی می‌شود را دیده‌اید. بسیاری از بلاگرهای ایرانی و خارجی در این عمارت رنگی و دلباز در شیراز عکس های فوقالعاده زیبایی گرفته‌اند. اسم این مکان خانه زینت‌الملوک است.

اگر به دنبال یک مکان قدیمی با حس‌و‌حال قجری هستید، این موزه یک گزینه مناسب برای شماست. مجمسمه تعداد زیادی از مشاهیر قدیمی اکنون در این خانه گردآوری شده و به شما اطلاعات خوبی درباره این افراد می‌دهد. پس با ما در ادامه این مطلب از مجله گردشگری پینورست همراه باشید تا با هم یک گشت کامل در خانه زینت‌الملوک بزنیم. 

خانه زینت‌الملوک کجاست؟ جزئیات و کلیاتی درباره این عمارت مسحور‌کننده

خانه زینت‌الملوک در قسمتی از باغ نارنجستان قوام که مربوط به خاندان قوام شیراز است قرار گرفته است. در زیرزمین این خانه موزه‌ای قرار گرفته که شبیه به موزه مادام توسو لندن است. این مکان مربوط به دوره قاجار بوده و در سال 1290 توسط علی محمدخان قوام در شیراز ساخته شده است.

با قدم زدن در موزه و حیاط باغ نارنجستان طعم قهوه قجری، ابروهای پیوسته زنان قاجار، استکان و نعلبکی‌های قرمز رنگ با آرم ناصری (عکس ناصرالدین شاه)، لباس‌ها و دامن‌های رنگی چند طبقه و پفدار زنان و البته زیور‌آلات و حنای روی دست‌هایشان و لباس‌های تیره رنگ و ساده مردان همراه با کلاهیشان برایتان تداعی می‌شود.

این خانه در واقع محل زندگی خانم زینت‌الملوک قوامی، دختر قوام‌الملک چهارم بوده است؛ زنی خیر و نیکوکار و حاتم طایی (یکی از بزرگان و شاعران عرب که به سخاوتمندی مشهور بود) مونث زمانه خودش و البته همسر فروغ‌الملک.

بیشتر بخوانید: آرامگاه سعدی ؛ ز خاک سعدی شیراز بوی عشق آید

ساختن این بنا تا سال 1302 طول کشید و بعد به محل زندگی قوام‌ها تبدیل شد. خانه زینت‌الملوک به‌‌همین دلیل و البته زیبایی معماری مثال زدنی‌اش اهمیت زیادی دارد. 

چه زمانی و چگونه به خانه زینت‌الملوک بروم؟

خانه زینت‌الملوک در خیابان لطفعلی‌خان زند قرار دارد و همان‌طور که گفتیم بخشی از مجموعه نارنجستان قوام است.

باید توجه داشته باشید که این خانه در 50 متری نارنجستان قوام (باغ پدری زینت‌الملوک) واقع شده است. پس طبیعی است که باید وقتتان را جوری تنظیم کنید که حتما سری هم به خانه پدری خانم زینت‌الملوک بزنید. 

مسیر ماشین‌رو فقط شما را تا سر کوچه نارنجستان قوام می‌رساند؛ چون کوچه‌های تنگ و باریک و قدیمی، فضای لازم برای رد شدن اتومبیل را ندارند. از آنجا باید یک مسیر 10 دقیقه‌ای را طی کنید تا به نارنجستان برسید. از نارنجستان قوام تا خانه زینت‌الملوک هم 5 دقیقه فاصله است. 

البته استگاه مترو هم در همان نزدیکی‌ها است. شما می‌توانید در ایستگاه میدان امام حسین از مترو پیاده شوید و بعد با چند کورس تاکسی به نارنجستان قوام برسید. اگر هم حال‌و‌هوای ملس و لطیف شیراز بر شما غلبه نکرد، می‌توانید با کمی پیاده‌روی به نارنجستان برسید. به شما پیشنهاد می‌کنیم که لذت پیاده‌روی و دیدن محله‌های قدیمی شیراز را از خودتان دریغ نکنید.

ساعت کاری: درب‌های خانه زینت‌الملوک یا همان موزه مادام توسو ایرانی هر روز به جز روزهای تعطیل رسمی از ساعت 8 تا 19 به روی تمام علاقه‌مندان ادب، هنر، تاریخ و فرهنگ ایران باز است.

بهای بلیط: بازدید از این موزه برای هر نفر 10 هزار تومان است. اما مطمئن باشید که خیلی بیشتر از این حرف‌ها ارزش دارد.

اگر زمانی به شیراز سفر کردید حتما از این خانه زیبای تاریخی هم دیدن کنید. این را هم فراموش نکنید که می‌توانید برای رزرو اقامتگاه در شیراز به سایت پینورست سر بزنید.

ویژگی‌های معماری خانه زینت‌الملوک؛ یک دکوراسیون کاملا ایرانی و سنتی

در ورودی خانه معرق‌کاری‌های زیبایی وجود دارد که برای زندگی یک خانم در همین الان هم بسیار جذاب است؛ چه برسد به زندگی کردن یک خانم در آن زمان در خانه‌ای که پیشکش پدرش به او بوده.

وقتی وارد حیاط می‌شویم حوض، آبنمای زیبا و جوی‌های اطرافش را می‌بینیم که جان می‌دهد برای قدم زدن‌های شبانه. خصوصا شب‌های اردیبهشت شیراز با بوی بهارنارنج و شب‌بوهایی که شما را مست می‌کند؛ البته اگر به گرده‌ها آلرژی نداشته باشید!

این عمارت 20 اتاق با گچبری خاص دارد که هر کدام به دیگری راه دارد و برای رفت‌و‌آمد بین آنها نیازی به رد شدن از حیاط نیست. اتاق‌هایی با سقف‌های چوبی و معرق که تصاویر حیوانات مختلف، گل و بوته و پرندگان زیبا و بیشتر مینیاتوری روی آنها حک شده است. 

بیشتر دیوارهای این خانه با آینه‌کاری‌های ظریفی تزیین شده که هر بازدیدکننده‌ای را تحریک به انداختن عکس از آن می‌کند. حتی از نقاشی‌های روی سقف خانه هم نمی‌توان لحظه‌ای غافل شد.

پنجره‌های قدی خانه هم با شیشه‌کاری‌های رنگی تزئین شده که جذابیت خانه را دوچندان می‌کند. بین ساعت 11 تا 12 ظهر و 2 تا 3:30 بعد از ظهر بهترین زمان برای عکس گرفتن در کنار این شیشه هاست؛ چون آفتاب در این زمان کاملا مورب به درون خانه می‌افتد و می‌توانید زیباترین عکس‌ها را بگیرید.

بیشتر بخوانید: ارگ کریمخان ؛ اثر باستانی ساده و دیدنی شیراز

یکی دیگر از ویژگی‌های مهم این بنا این است که یک زیرزمین سرتاسری در زیربنای کل پلان این خانه قجری قرار دارد. این زیرزمین در گذشته محل نگهداری مواد خوراکی (به‌خاطر دمای پایین زیرزمین‌ها و جلوگیری از فساد مواد غذایی) است. بعدها در زمان زندگی خود زینت‌الملوک قوامی تغییر کاربری داده و به محلی برای کمک به فقرا و نیازمندان و پرداختن به امور زنان تبدیل می‌شود. و البته راهی برای رفت‌و‌آمد محارم.

موزه مادام توسو ایران 

خانه زینت‌الملوک قوامی در 10 آذر سال 1351 به شماره 938 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید. در سال 1382 به کمک تعداد زیادی از هنرمندان و افراد سرشناس شیرازی تعداد 38 مجسمه در خانه زینت الملوک قوامی قرار گرفت. از آن موقع تا به امروز این خانه رسما تبدیل به موزه مادام توسو اما در نوع ایرانی شده است؛ موزه مردم‌شناسی ایرانی مادام توسو.

جالب اینجاست که به خاطر استقبال بی‌نظیر مردم در سال 1383 تعداد 22 مجسمه دیگر هم برای این موزه آماده و در آن قرار گرفت. زیرزمینی پر از مجسمه‌های فوقالعاده واقعی از جنس گچ و رزین؛ آن هم در خانه‌ای که واقعا متعلق به یک خاندان قدیمی و اصیل قاجار بوده است.

در ورودی زیرزمین مجسمه صاحب خانه یعنی خانم زینت‌الملوک قوامی را می‌بینیم. در ادامه مجسمه‌های آتوسا (دختر کوروش کبیر)، نصیرالملک، شهید دوران، کریم‌خان زند، آیت‌الله میرزای شیرازی، شیخ اجل سعدی و … را می‌توانیم ببینیم و کمی در حال‌و‌هوای عصر خودشان غرق شویم.

بیشتر بخوانید: شاه چراغ ؛ روشنایی امید در دل زائران

مجسمه شاپور اول ساسانی را با لباس آبی درباری و موهای مجعد بلند در بین آن همه مجسمه رنگارنگ می‌توانید پیدا کنید. علاوه بر آن مجسمه منصور حلاج (عارف قرن سوم)، قاآنی (شاعر بزرگ)، محمد نمازی و بابا کوهی شیرازی و … هم در این موزه خودنمایی می‌کنند.

این مجسمه‌ها با اقتباس از عکس‌های به‌جا مانده از صاحبانشان با دقت فراوان ساخته شده. پس بیشترین شباهت را به صاحبانشان دارند. گفته می‌شود که در بین تمام مشاهیر فقط مجسمه حافظ را نتوانسته‌اند بسازند. آن هم به خاطر قداستی بوده که حافظ در میان همه مردم داشته و عکس قابل استنادی از او وجود نداشته است. به‌همین دلیل مسئولین هم تصمیم گرفته‌اند که مجسمه حافظ را نسازند.

شما پیش از خواندن این مطلب چیزی درباره موزه مادام توسو ایرانی شنیده بودید؟ تا به‌حال خودتان از خانه زینت‌الملوک دیدن کرده‌‌اید؟ به نظر شما هم تزیینات داخلی و آینه‌کاری‌های این خانه تاریخی بسیار دیدنی و زیباست؟ اگر از این خانه و مجسمه‌های آن دیدن کرده‌اید حتما نظرتان را برای ما بنویسید.

اگر اهل سفر باشدید باید خوب بدانید که پیدا کردن محل اقامت مناسب در سفر کمی سخت است. شما می‌توانید با رزرو اقامتگاه در پینورست خیال خودتان را از این بابت راحت کنید. اجاره انواع اقامتگاه از کلبه جنگلی و خانه روستایی تا اجاره ویلا برای تعطیلات در پینورست ممکن است.

زهرا صفوی فرد

سلام
من زهرام
مهتاب صدام میکنن
کارشناس مدیریت جهانگردی از دانشگاه شیراز
اهل شیراز