رودخانه دماوند ؛ تفریحات آبی در شهر محبوب و خوش‌آب‌وهوا

حق دارید اگر با شنیدن اسم دماوند یاد کوه دماوند یا آب‌معدنی دماوند بیافتید چون خیلی از دیدنی‌های شهر دماوند مثل رودخانه دماوند آن‌چنان که باید و شاید مورد توجه گردشگران نبوده‌اند!

شهرستان دماوند در ۸۰ کیلومتری شرق تهران است و باوجود تعداد زیاد دیدنی‌های طبیعی و تاریخی که دارد در شهریورماه سال ۱۳۱۰ در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده است.

دماوند در سال‌های اخیر به‌عنوان شهر نمونه گردشگری ایران شناخته شده است و همیشه یکی از خوش‌آب‌وهواترین جاهای اطراف پایتخت بوده و هست.

دماوند در ارتفاع ۱۹۶۰ متری از سطح دریا قرار دارد و آب آن توسط چند رودخانه تامین می‌شود که هرکدام از جای خاصی سرچشمه می‌گیرند و بعد از پیوستن به یکدیگر رودخانه دماوند را تشکیل می‌دهند. ما امروز قصد داریم تا رودخانه دماوند که یکی از جاذبه‌ها و دیدنی‌های این شهر محسوب می‌شود را برایتان معرفی کنیم.

رودخانه دماوند کجاست؟

می‌دانید که از هزاران سال پیش تا  امروز یکی از اصلی‌ترین عوامل شکل‌گیری حیات و یکجانشینی بشر آب بوده.

به نقشه پیشروی شهرهای قدیمی که نگاه می‌کنیم متوجه میشویم که هرکجا رودخانه وجود داشته شهر در طول رودخانه شکل گرفته و پیشروی کرده!

به نقشه شهر دماوند که نگاه کنید می‌بینید که دماوند هم در راستای رودخانه‌ای قرار گرفته است که از سمت شمال شرق به جنوب غرب امتداد پیدا کرده است. رودخانه دماوند از به هم پیوستن چند رودخانه شکل گرفته است و در ادامه راجع به این موضوع صحبت می‌کنیم.

رودخانه دماوند از کجا سرچشمه می‌گیرد؟

رودخانه دماوند از دو شاخه اصلی تشکیل شده که یکی از آن‌ها رودخانه تار است. رودخانه تار که از یک کیلومتری پایین‌دست دریاچه تار سرچشمه می‌گیرد، با طول ۱۳ کیلومتر یکی از رودخانه‌های دائمی استان تهران است که از میان کوه‌های قره داغ و میانرود در شمال و زرین کوه در جنوب به سمت غرب حرکت می‌کند و نهایتا به رودخانه دماوند منتهی می‌شود.

دریاچه تار که آب رودخانه تار را تامین می‌کند در میان ارتفاعات البرز و در غرب روستایی به نام هویر جا خوش کرده است. فاصله این دریاچه از شهر دماوند حدودا ۲۶ کیلومتر است و یکی از زیباترین دریاچه‌های آب شیرین کوهستانی ایران است که دور تا دور آن توسط کوه‌هایی که از ۵۰ تا ۵۰۰ متر ارتفاع دارند محاصره شده است. 

دریاچه تار در ارتفاع ۲۹۰۰ متری از سطح دریا و در فاصله ۵۰۰ متری از دریاچه هویر قرار گرفته است، پس اگر دوست داشته باشید تا از دریاچه هویر هم دیدن کنید تنها با نیم ساعت پیاده‌روی می‌توانید خودتان را به دریاچه هویر برسانید.

اگر اهل کمپینگ در دل طبیعت هستید توصیه می‌کنیم حتما در سفر به دماوند به دریاچه تار سر بزنید و از ماهی گیری، کوه‌نوردی، قایق‌رانی و حتی شنا در آب این دریاچه لذت ببرید.

بیشتر بخوانید: جاجرود ؛ چندین دلیل مهم برای اینکه این رودخانه را از نزدیک ببیند

رودخانه دماوند نهایتا به کجا می‌ریزد؟

علاوه بر رودخانه تار، آب رودخانه رودبار یا همان چشمه اعلا هم به رودخانه دماوند می‌ریزد و با هم یکی می‌شوند. رودخانه دماوند بعد از عبور از شهر دماوند و شهرها و روستاهای اطراف آن به سمت منطقه حفاظت‌شده جاجرود سرازیر می‌شود. 

منطقه حفاظت‌شده جاجرود با بیش از ۵۶ هزار هکتار وسعت در۳۰ کیلومتری شمال شرق تهران قرار گرفته است و پارک‌های ملی خجیر و سرخه‌حصار هم در محدوده این منطقه حفاظت‌شده قرار گرفته‌اند.

بیشتر بخوانید: سرخه حصار تهران ؛ مقصد ایده‌آل برای پیک‌نیک سنتی ایرانی

اینجا برخلاف ترافیک و آلودگی و سر و صداهای پایتخت، چیزی جز آرامش و زیبایی پیدا نخواهید کرد. اگر دنبال موقعیت دقیق منطقه حفاظت‌شده جاجرود باشیم باید آن را در جنوب جاده منتهی به سد لتیان  و در غرب ارتفاعات البرز و جاده‌های فیروزکوه و هراز جستجو کنیم. اینجا از جنوب به جاده خاوران و از غرب به تهران محدود می‌شود.

همه‌چیز به اینجا ختم نمی‌شود. در حوالی منطقه ذره دره یا ذره در که در حاشیه منطقه حفاظت‌شده جاجرود قرار دارد رودخانه سفیدرود هم به رودخانه دماوند منتهی می‌شود و رودخانه دماوند پس از عبور از منطقه پلنگواز بالا و ماملو بالا در نزدیکی روستای یوردشاه، در نهایت به رودخانه جاجرود می‌ریزد. رودخانه جاجرود با گذر از دروازه، حمامک و پارچین نهایتا به سمت ورامین رفته و از آب آن برای مصارف کشاورزی و … استفاده می‌شود.

دیدنی‌هایی در امتداد رودخانه دماوند

متاسفانه در سال‌های گذشته ساخت‌وسازهای غیرقانونی اطراف رودخانه دماوند که گاهی هم با تائید خود مسئولان مربوطه انجام شده‌اند بلای جان این رودخانه شده!

علی‌رغم مشکلات موجود اما در امتداد و مسیر این رودخانه دیدنی‌های زیادی وجود دارند که بعضی از آن‌ها تاریخی و بسیار ارزشمند هستند و ما قصد داریم که یک چشمه از آن‌ها را به شما معرفی کنیم.

پل تاریخی شلمبه

پل تاریخی شلمبه در روستای شلمبه نزدیک شهر دماوند است. سن و سال این پل به دوره قاجار و اوایل دوره پهلوی بر می‌گردد و روی رودخانه دماوند ساخته شده است. پل تاریخی شلمبه در خردادماه سال ۱۳۸۲ با شماره ثبت ۹۱۰۲ در فهرست آثار ملی ایران جای گرفت.

برج شیخ شبلی

همین‌طور که در امتداد رودخانه به سمت جنوب حرکت می‌کنیم در شهر دماوند به دیدنی‌هایی بر می‌خوریم که در نزدیکی رودخانه قرار دارند.

یکی از این دیدنی‌های معروف برج شیخ شبلی است. برج شیخ شبلی درواقع بنای یادبودی برای حاکم این شهر در زمان حکومت خلفای عباسی یعنی شیخ ابوبکر دلف بن حجدر شبلی است. این بنای تاریخی و ارزشمند که معماری آن خیره‌کننده است بر بالای یک تپه در شرق دماوند و نزدیک رودخانه دماوند قرار گرفته است. برای دسترسی به آن کافی است از بلوار امام حسین وارد خیابان شیخ شبلی بشوید.

بیشتر بخوانید: دشت لار ؛ شکارگاه باستانی پادشاهان

مسجد جامع عتیق

مسجد جامع عتیق دماوند هم مثل برج شیخ شبلی در شرق دماوند و بین دو محله قدیمی این شهر به نام‌های قاضی و فرامه قرار گرفته است. از کوچه مسجد جامع دماوند و بلوار امام خمینی تا رودخانه دماوند تنها چند دقیقه پیاده‌روی در پیش خواهید داشت.

به باور بعضی‌ها مسجد جامع دماوند در دوران حکومت سلجوقیان ساخته شده اما بعضی دیگر می‌گویند که قدمت این مسجد به پیش از دوران حکومت سلجوقیان بر می‌گردد. این مسجد بارها و بارها مورد بازسازی قرار گرفت و نهایتا در سال ۱۳۳۷ یک مسجد جدید روی پایه‌های همان مسجد قدیمی ساخته شد ولی هنوز مناره و یکی از ستون‌های مسجد قدیم پابرجا هستند.

شما کدام شهر اطراف تهران را برای تفریح انتخاب می‌کنید؟ آب و هوا دماوند در چه ماه‌هایی بهتر است؟ در شهر دماوند دیگر چه جای دیدنی کمتر شناخته‌شده‌ای را می‌شناسید؟ در اطراف رودخانه دماوند چه تفریحی به شما بیش‌تر چسبیده و خاطره‌انگیز شده؟ برای ما در قسمت نظرات بنویسید.

راستی برای اقامت در شهر دماوند، اقامتگاه‌های گلچین شده سایت پینورست را از دست ندهید. برای شهر دماوند بهترین اقامتگاه‌ها در این سایت جمع شده تا با هر سلیقه‌ای بهترین خاطره را برای شما رقم بزند. برای اجاره ویلا بیرون شهر حتما به سایت پینورست سر بزنید.

محمدرضا قاسم شیرازی

دانشجوی ژنتیک دانشگاه اصفهان - عاشق روانشناسی و نویسندگی
من خستگی ناپذیرم؛ خستگی ناپذیر از سفر کردن، دیدن چیزهای جدید و نوشتن