دشت لار ؛ شکارگاه باستانی پادشاهان

در اطراف کلان شهر پر دود و دم تهران مناطقی هستند که می‌شود گاهی به سراغشان رفت و نفسی تازه کرد، یکی از این مناطق، دشت لار یا پارک ملی لار است که زیباییش رویایی است؛ وقتی به دشت لار می‎روید باورتان نمی‌شود سرزمینی با چنین طبیعت دست نخورده و شگفت انگیزی درست زیر گوشتان باشد و از آن نصیبی نبرده باشید.

اگر به این منطقه سفر کنید دشت، دریاچه و سد لار را خواهید دید، چشم‌اندازی از کوه دماوند را پیش‌ چشم خواهید داشت، و از دیدن آبشارها، رودها، کوه‌ها و خیلی منظره‌های رویایی دیگر لذت خواهید برد. در ضمن در اردیبهشت دشت پر از گل شقایق شده و زیبایی آن چندین برابر می‌شود.

دشت لار، بزرگترین دشت ایران فاصله‌ زیادی با تهران ندارد. بنابراین، اگر ساکن پایتخت هستید و فکر یک سفر یک‌روزه در سرتان است، اول این متن را تا پایان بخوانید و بعد مقدمات سفرتان را بچینید.

با دشت لار بیشتر آشنا شویم

دشت لار یا همان پارک ملی لار، در مرز استان‌های مازندران و تهران، در منطقه البرز مرکزی و نزدیک به دامنه جنوب غربی کوه بلند بالای دماوند قراردارد. وسعت کل منطقه لار به 73500 هکتار می‌رسد که حدود 31000 هکتار از این منطقه به عنوان پارک ملی لار شناخته می‌شود.

یکی از خوبی‌های دشت لار دماوند این است که نه در حاشیه آن و نه حتی در محدوده آن خبری از هیچ شهر یا روستایی نیست و به همین دلیل این منطقه بکر و دست نخورده باقی مانده است. دشت لار به‌خاطر موقعیت جغرافیایی که دارد زیستگاه جانوران و گیاهان فوق العاده ارزشمند و کمیاب نه تنها در ایران بلکه در دنیاست و به همین خاطر بر سر ما جای دارد.

دشت لار چه دیدنی‌هایی داره؟

• دشت شقایق‌های وحشی: اصلاً یک دشت لار است و یک دشت شقایق. در اواخر بهار اگر گذرتان به دشت لار بیفتد، با پهنه‌ای گلگون مواجه می‌شوید که تا چشم کار می‌کند پر از گل‌های شقایق وحشی است که در زیر نور خورشید می‌درخشند و با نسیم بهاری سر می‌جنبانند. این گل‌ها به حدی زیبا هستند که ساعت‌ها می‌توان به تماشایشان نشست فقط بهتر است به فکر چیدن آن‌ها نباشید چون از ساقه جدا می‌شوند، می‌پلاسند و از آن مهم‌تر باعث می‌شود شمار گل‌ها کمتر شده و به تبع آن برای سال‌های بعد گل‌های کمتری در دشت بروید.

• چشمه دیوآسیاب: دیوآسیاب که برخی آن‌ را چشمه و برخی دریاچه می‌دانند، در ظاهردریاچه‌ای دایره‌ای شکل با قطر ۲۰ و عمق ۲ متر است که به واسطه رنگ فیروزه‌ای که دارد، همچون نگینی بر دامن دشت لار می‌درخشد. آب این دریاچه از چشمه‌ای در کف آن می‌جوشد، تأمین می‌شود و ترش مزه است که این مزه به‌خاطر وجود گوگرد در آب این دریاچه است. از همین رو بسیاری از گردشگران به‌خاطر خاصیت‌های درمانی آب این چشمه، تنی به آب می‌زنند ولی باید مراقب باشید چون آب این دریاچه کوچک و زیبا با اینکه از زیر زمین می‌جوشد، دمایی بین ۵ تا ۱۰ درجه سانتی‌گراد دارد و حتی در فصل تابستان هم آبتنی کردن در این دریاچه، دل شیر می‎خواهد. چشمه دیوآسیاب به خاطر رنگ زیبایش هر نگاهی را به خود خیره می‌کند؛ رنگ آب این دریاچه از آبی روشن تا خاکستری متغیر است و این مسأله به تغییرات فصلی، میزان آبدهی و آلودگی آب بستگی دارد.

• دریاچه سد لار: چندین رودخانه پرآب از جمله رودخانه قزل‌دره، سفیدآب و دلیچای هم در دشت لار جاری است که چند سالی است بر آن‌ها سدی بنا شده است به نام سد لار و در پشت آن دریاچه‌‎ای بزرگ و زیبا به وجود آمده که جان می‎دهد برای تفریحات آبی و ماهیگیری. این دریاچه محل پروش ماهی قزل‌آلا هم هست. 

بیشتر بخوانید: پارک جنگلی جوارم؛ کلبه‌های چوبی در دل جنگل

• کوهنوردی: گفتیم که دشت لار در دامنه کوه دماوند قراردارد ولی بجز دماوند، کوه‌های دیگری از رشته کوه‌های البرز هم به این دشت مشرف هستند از جمله کوه دیوآسیاب، کوه گل زرد، کوه کمردشت، کوه سیاه چال، کوه کبود، کوه یخ کمر و…. که کوهنوردان زیادی را از سراسر کشور به این دشت می‌کشاند.

• رودخانه‌ها و آبشار لار: یکی از چشم‌اندازهای دیدنی دشت لار که خوراک پیک‌نیک و اقامت حداقل یک روزه است، آبشاری است که در کوه دماوند قرار دارد البته تا دلتان بخواهد هم، رود در این دشت جاری است؛ رودهایی مانند رود لار، رود دیوآسیاب، رود سفیدآب، رود سیاه چال و چند تایی دیگر که هر کدام زیبایی خاص خود را دارند.

• ماهیگیری: اگرطرفدار پر و پا قرص ماهیگیری هستید، دشت لار را درست انتخاب کرده‌اید البته یادتان باشد که تنها می‌توانید از اوایل خرداد تا شهریور به ماهیگیری بروید و بجز وسایل و تجهیزات ماهیگیری، به مجوز هم نیاز دارید.

• دوچرخه سواری: اگر اهل رکاب‌زدن هستید، می‌توانید لذت دوچرخه‌سواری را در طبیعت زیبا و پرگل دشت لار تجربه کنید.

• آفرود: اگر دلتان لک‎زده برای کمی هیجان و اسباب و وسیله مخصوص آفرود را هم دارید پس معطل چه هستید، دشت لار یکی از مناطق عالی برای سینه‌چاکان آفرود است؛ فقط مراقب طبیعت و محیط زیست باشید تا کمترین آسیبی به آن وارد نشود.

• پیک نیک و عکاسی: اصلاً مگر می‌شود به قطعه‌ای از بهشت رفت و وسایل پیک نیک را با خود نبرد و ساعاتی را زیر آسمان نیلگون دراز نکشید و به ابرهای تکه‌تکه آسمان چشم ندوخت، معلوم است که نمی‎شود. فقط یادمان باشد که تا جای ممکن در این طبیعت زیبا و بکر آتش درست نکنیم و صد البته اجازه ندهیم ردپایمان را زباله‎ها و پسماندهای به جا مانده از ما، نشان دهند.
• رصد ستارگان: این‌جا آسمان شب زیبایی دارد و امکان رصد ستاره‌ها هم وجود دارد. دیدن جایی که در آن بشود ستارگان را نزدیک به خود حس کرد همیشه سحرانگیز و جادویی بوده و ارزش سفر کردن را دارد.

دیدنی‌های اطراف دشت لار

می‎توانید برنامه خود را طوری تنظیم کنید که در کنار سفر به دشت لار و لذت بردن از طبیعت بکر این منطقه، به پیست آبعلی هم سری بزنید یا از آبشار شاهاندشت دیدن کنید. از دیگر مکان‌های دیدنی اطراف این منطقه می‌توان امامزاده هاشم، آبگرم لاریج و غار و آبگرم اسک را نام برد.

سد لار

سد لار یک سد خاکی است که هسته‌‌ رسی دارد. محدوده دشت و سد لار در بخش لاریجان شهرستان آمل قرار گرفته‌اند. حجم این سد حدود ۲۱ مترمکعب است، ۲۵۰۰ متر طول و ۱۰۵ متر ارتفاع دارد. به‌طور کلی این سد حدود ۲۰ کیلومتر مربع وسعت دارد. ساخت سد لار در سال ۱۳۵۳ کلید خورد و در سال ۱۳۶۱ به پایان رسید.

این سد هم یکی از منابع تامین آب آشامیدنی تهران است و هم آب‌ موردنیاز برای زمین‌های کشاورزی منطقه را فراهم می‌کند. همان‌طور که اشاره کردیم دریاچه‌ سد لار هم مرکز پرورش ماهی قزل‌آلا است، هم برای ماهیگیری مورد استفاده قرار می‌گیرد و هم مکان خوبی است برای انجام ورزش‌های آبی مثل اسکی روی آب و موج سواری.

چه حیوانات و گیاهانی را در دشت لار خواهیم دید؟

دشت لار حدود ۷۳ هزار هکتار وسعت دارد که ۳۱ هزار هکتار آن در محدوده‌ پارک ملی قرار گرفته است. علاوه‌بر شقایق‌ها در این دشت گل‌های زردرنگ و زنبق‌های وحشی زیبایی هم مشاهده خواهید کرد.

اما در این منطقه گیاهانی هم پیدا می‌شوند که خاصیت دارویی دارند، مثل کاسنی، گلپر، شیرین‌بیان، آویشن، بارهنگ و والک. بنابراین اگر اهل طب سنتی و استفاده از دمنوش های گیاهی هستید، می‌توانید قبل از سفر درمورد این گیاهان تحقیق کنید و موقع گشت‌و‌گذار گیاهانی که می‌خواهید را بچینید.

در دشت لار انواع مختلفی از جانوران زندگی می‌کنند. اگر به دشت لار رفتید ممکن است گرگ، روباه، خرس قهوه‌ای، آهو، بزمجه، افعی طلایی، قوچ یا میش را از نردیک ببینید.

یادمان باشد دشت لار و تمام دشت‎های ایران قبل از هر چیز، خانه این گیاهان و جانوران بوده است و ما میهمان آن‎ها و میهمان طبیعت بکر این سرزمین هستیم پس همان‌طورکه طبیعت رسم میهمان‌نوازی خود را به بهترین شکل ایفا می‌کند ما نیز میهمانان خوبی باشیم.

بیشتر بخوانید: شمال گردی متفاوت ؛ جاهای دیدنی و مناطق بکر شمال را دوباره کشف کنید!

برای اقامت در طبیعت می‌توانید سراغ کلبه جنگلی یا اجاره خانه روستایی شیک بروید و این‌جور اقامتگاه‌ها را در سایت پینورست پیدا کنید و به رحتی آن‌ها را برای یک سفر آسوده و لذت‌بخش رزرو کنید. پینورست برای شما بهترین اقامتگاه‌های اطراف تهران را گلچین کرده تا شما بتوانید خیالتان از بابت تمیزی و امنیت اقامتگاهتان راحت باشد و با خاطره‌ای خوش سفرتان را تمام کنید.

چیزهایی که قبل از سفر باید بدانید

از آنجایی‌که پارک ملی لار یک منطقه حفاظت شده و زیستگاه گونه‌های مختلف جانوری است، برای جلوگیری از آسیب به طبیعت این منطقه، امکاناتی در این پارک وجود ندارد و از آنجایی که برای چادرزدن و اقامت شبانه نیز نیاز به مجوز دارید، بهتر است از ویلاها و سوییت‌هایی که در شهرهای اطراف نظیر پلور یا میگون است، استفاده کنید.

بهترین زمان بازدید دشت لار

دشت لار دشتی است برای تمام فصول. هر چند که در زمستان کمی سرد است ولی نه به گونه‌ای که بازدید از آن‌ را در این فصل پیشنهاد نکنیم؛  اما ماه اردیبهشت و خرداد بهترین موقع سفر به آن به حساب می‌آید چرا که شقایق‌ها در این زمان دشت را قرمزپوش کرده‌اند. برای بازدید در تابستان حتماً سایبان، کلاه آفتابگیر و وسایلی برای محافظت در برابر تابش خورشید به همراه داشته باشید.

 ضروریات سفر به دشت لار

 گفتیم که در دشت لار اجازه اقامت شبانه نخواهید داشت مگر با مجوز. پس به این منطقه سبک‌بار سفر کنید و تنها لوازم ضروری خود را همراه داشته باشید از جمله: آب آشامیدنی، داروهای شخصی، یک وعده غذای سبک، میان وعده، فلاسک چای، موبایل و پاوربانک، عینک آفتابی و کرم ضدآفتاب، کلاه آفتابگیر، کفش مناسب پیاده‌روی و جعبه کمک‎های اولیه.

در آخر این‌که آوردن کیسه‌زباله را فراموش نکنید. در پایان هر سفری که به طبیعت داریم باید زباله‌های تولید‌شده را جمع کنیم و همراه خود از طبیعت خارج کنیم.

بیشتر بخوانید: ۸ جای دیدنی برای اجاره کلبه چوبی وسط جنگل

به علت بارندگی زیاد در این منطقه، بردن کیسه خواب و چادر هم برای اقامت  یا توقف چندساعته ضروری به نظر می‌رسد. همچنین بهتر است زمان سفر خود را طوری تنظیم کنید که بین ساعت 8 صبح تا 4 بعد از ظهر در این مکان باشید و حتماً یک ساعت پیش از غروب آفتاب از منطقه خارج شوید.

مسیر دسترسی به دشت لار

دشت لار از دره‌ای در حاشیه جنوب غربی تا شمال شرقی کوه دماوند تشکیل شده است که از شمال به کوه‌های نور، از غرب به خاتون بارگاه و گرمابدر، از جنوب به لواسانات و از شرق به کوه دماوند و پلور محدود می‌شود. 

به یاد داشته باشید که با خودروی شخصی، تنها تا محل محیط‌بانی می‌توانید بروید چراکه دشت لار یک منطقه حفاظت شده است و ورود وسایل نقلیه به برخی قسمت‌های آن کاملاً ممنوع است.

مسیر اول

اولین مسیر گذر کردن از جاده‌ آبعلی است. حین رانندگی در جاده‌ آبعلی از مسیر تهران به آمل، به شهر پلور خواهید رسید. در شهر پلور جاده‌ای به نام جاده لار وجود دارد که از طریق آن می‌توانید به پارک ملی لار و سد برسید. این مسیر از سه‌راهی پلور شروع می‌شود و تا پست ورودی پاسگاه محیط‌بانی دلیچای و ورودی شرقی پارک ملی ادامه دارد. تمام این مسیر آسفالت است و با هر ماشینی می‌توانید با خیال راحت به جاده بزنید.

این را هم به یاد داشته باشید که در ابتدای جاده لار یک مجسمه‌ طلایی کوه‌نوردی قرار دارد. می‌توانید این مجسمه را نشانه‌ پیدا کردن مسیر قرار دهید.

مسیر دوم

این مسیر خاکی است و راستش می‌شود گفت که برای گردشگران عادی که ماشین شاسی‌بلند ندارند مناسب نیست. این مسیر خاکی از منطقه‌ لواسان بزرگ ( در اطراف تهران) می‌گذرد. مسیر از روستای ایرا شروع می‌شود و تا پاسگاه محیط‌بانی قوشخانه (ورودی جنوبی پارک ملی لار) ادامه دارد.

مسیر سوم

این مسیر هم مثل مسیر قبلی که معرفی کردیم خاکی و برای عبور ماشین‌های معمولی سخت است. برای گذر از این مسیر باید خودتان را به روستای گمابدر (در شهرستان شمیران بخش رودبار قصران) برسانید  و از آن‌جا مسیر رسیدن به ورودی غربی پارک ملی را طی کنید. جالب است بدانید که قدیم‌ترها این مسیر محل عبور دام‌های دامداران بوده است. 

مسیر چهارم

مسیر چهارم از روستای افجه می‌گذرد. برای وارد شدن به این مسیر باید اول از گرد‌شگاه دشت هویج که در لواسان قرار دارد عبور کنید. آنجا یک جاده‌ مالرو هست که به گردنه‌ افجه ختم می‌شود. این جاده به دشت لار کوچک که محلی‌ها آن را لار خشک یا قلقلک می‌نامند منتهی می‌شود.

یک راه فرعی در کنار رودخانه‌ لار وجود دارد. بعد از عبور از میان این مسیر به کوه کافر و دشت لار بزرگ که محلی‌ها اسم مرغسر یا مرغزار را روی آن گذاشته‌اند می‌رسید. این مسیر چهارم البته  مقداری کوه‌نوری هم دارد. پس اگر آمادگی بدنی لازم را ندارید، شاید بهتر باشد یکی از مسیرهای پیشنهادی قبلی را انتخاب کنید.

شما هم به دشت لار رفته‌اید؟ این‌جا کوهنوردی کرده‌اید؟ ماهیگیری چه‌طور؟ آیا تا به حال تجربه آفرود در این منطقه را داشته‌اید؟ این‌جا پر از امکانات تفریحی‌ست شما کدام را امتحان کرده‌اید و دوست داشتید؟ چه خاطره خوب یا بدی از این منطقه دارید؟ جای چه امکاناتی این‌جا خالی‌ست؟ دیدنی‌های اطراف دشت لار کجا هستند؟ چه فصلی را برای رفتن به این‌جا پیشنهاد می‌کنید؟

برای رزرو اقامتگاه در این منطقه خوش آب و هوا می‌توانید به وب سایت پینورست سر بزنید و در آن دنبال اقامتگاه مدنظر خود بگردید. با توجه به تنوع اقامتگاه‌ها و قیمت‌هایشان حتما اقامتگاه موردپسند خود را پیدا خواهید کرد.

هما تیموری