آبشار نیاسر کاشان؛ آبشار سرزمین گلاب

می‌خواهیم به شمال استان اصفهان سفر کنیم؛ به آبشار نیاسر؛ یکی از نقاط زیبا و خوش‌ آب‌وهوای کاشان که هرساله هزاران نفر از آن دیدن می‌کنند.

آبشار نیاسر کجاست؟

آبشار نیاسر یکی از زیباترین و در نتیجه معروف‌ترین آبشارهای ایران است که در شهر تاریخی نیاسر، در فاصله‌ای کم از شهر کاشان قرار دارد. ارتفاع آبشار از سطح دریا 1680 متر است و آثار آبراه‌های قدیمی آن نشان می‌دهد که مسیر آبشار در طی سالها تغییر کرده است. ارتفاع خود آبشار تا پای آن 25 متر است.

نیاسر در فارسی کهن به معنای سایه و سرماست که با ویژگی‌های آب‌وهوایی و جغرافیایی روستا هماهنگی دارد.

این آبشار از چشمه‌ی تالار سرچشمه می‌گیرد. چشمه‌ای بسیار قدیمی که نام آن در گذشته “چشمه اسکندر” بوده است و درست کنار یک مکان قدیمی دیگر، یعنی چهارطاقی نیاسر قرار گرفته است. بخش اعظم آب این چشمه‌ی پرآب به آبشار و دشت‌‌های نیاسر می‌رسد و بخش دیگر آن به مکانی به نام “محله‌ی نو” می‌رود و کشتزارها را سیراب می‌کند.

اطراف و دامنه‌ی این آبشار پوشیده از گیاهان دارویی‌ست که علاوه بر خواص درمانی‌شان، چشم‌انداز زیبایی ایجاد کرده‌اند. گیاهانی مانند علف شوره، پر سیاوش، خیار بوته مار و  . بجز این گیاهان دارویی، درخت‌های بید، توت شمرونی، مو و عرعر در حوالی آبشار زیاد خواهید دید.

علاوه بر این پوشش گیاهی، در بدنه و دامنه‌های آبشار، سنگ‌های رسوبی و آهکی را می‌بینید که با گذشت زمان و در اثر فرسایش، تبدیل به بافت‌های زیبای قندیل مانند یا همان استالاکتیت‌ها شده‌اند.

در مسیر آبشار 13 آسیاب آبی وجود داشته است که در حال حاضر یکی از آن‌ها مرمت شده و می‌توانید از آن دیدن کنید.

به طور کلی، وجود چشمه اسکندر و آبشار نیاسر، تمام تاریخ و فرهنگ و طبیعت این روستا را تحت تاثیر قرار داده است. حمام قدیمی صفویه و آسیاب‌های آبی از این آبشار آب خود را تامین می‌کرده‌اند و پوشش گیاهی و طبیعت زیبای نیاسر، از برکت وجود این آبشار است.

از طرفی آثار تاریخی دیگری مثل چهارطاقی نیاسر و غار رئیس که محل عبادت پیروان آیین میترایی بوده‌اند هم نشان می‌دهد که وجود این آب، چقدر برای بومی‌های نیاسر دارای اهمیت بوده است؛ چراکه آب در ادیان بسیاری، به ویژه در آیین میترا مقدس و دارای اهمیت بوده و از این آب برای شست‌وشو و غسل استفاده می‌کردند تا خود را از آلودگی‌ها و بدی‌ها پاک کنند. حتی تا به امروز هم رسم قربانی‌ کردن گاو در روز عید قربان و ریختن خون آن در آبشار، در بین اهالی روستا وجود دارد.

وجود آب و آبشار در این روستا، آن را تبدیل به تکه‌ای سبز و زیبا از بهشت کرده است که در میان طبیعت خشک و کویری کاشان جا خوش کرده و به آن رونق داده است. وجود طبیعت زیبا و آثار تاریخی متعدد در نیاسر، باعث شده است که این روستا تبدیل به مکانی محبوب و توریستی برای گردشگران داخلی و خارجی شود.

بیشتر بخوانید: نیاسر – یک راهنمای مختصر برای خوش‌‌ آب‌و‌هواترین ناحیه‌ی کاشان

جاذبه‌های دیدنی اطراف آبشار

چهارطاقی نیاسر

چهارطاقی نیاسر یکی از معروف‌ترین جاذبه‌های تاریخی این شهر است که در دوران ساسانی، به دستور اردشیر بابکان ساخته شده است. چهارطاقی یک بنای چهارگوش است که در گذشته بخشی از یک آتشکده و مکانی مذهبی برای برگزاری آیین و مراسم دینی بوده است. البته گفته می‌شود که این بنا کاربردهای دیگری مثل مکان تعیین فصول و رصد حرکات خورشید و ستارگان هم داشته است. این بنا در سال 1317 در فهرست آثار ملی به عنوان یکی از قدیمی‌ترین و ارزشمندترین بناهای تاریخی ایران ثبت شده است.

بیشتر بخوانید: کاشان ؛ یک گشت و گذار کامل در سرزمین گل و گلاب

غار رئیس

برویم به سراغ غار رئیس نیاسر. این غار به نام غار ویس هم شناخته می‌شود و قدمت آن به دوره‌ی اشکانیان برمی‌گردد. غار رئیس یک غار مصنوعی و دستکند است که توسط انسانها در دل صخره ایجاد شده و به احتمالا به عنوان مکانی برای اجرای مراسم آیین مهرورزی (میترایی) مورد استفاده قرار می‌گرفته است. هرچند که ممکن است که دارای عملکرد دفاع هم بوده‌ باشد.

درون غار راهروهایی باریک و پیچ‌درپیچ ایجاد شده که به صورت طبقه طبقه به سمت پایین می‌روند. به طور کلی غار در سه سطح ساخته شده و دارای 20 اتاق است. قسمت مرکزی غار هفت اتاق دارد که از طریق مسیرهای تودرتو به طبقات پایین وصل می‌شود.

از نظر تاریخی این غار اهمیت زیادی دارد؛ چراکه به غیر از مهندسی جالب و منحصر به فرد در طراحی و ساخت آن، محل کشف سفال‌ها، سکه‌ها و ظروفی بوده است که متعلق به دوره‌های اشکانی و ساسانی هستند. 

گرمابه و آسیاب صفوی

در کنار جاذبه‌های تاریخی متعدد این روستا، باید حتما به گرمابه‌ و آسیاب صفوی هم اشاره کنیم. نکته‌ی منحصر به فرد در مورد این حمام، نحوه‌ی انتقال آب به داخل آن است. آب از آبشار نیاسر به وسیله‌ی آبراه‌های گلی به داخل فضایی هشت‌ گوشه و زیبا ریخته و از آنجا به داخل حمام هدایت می‌شد.

داخل حمام هم معماری و کاشی‌کاری جالبی دارد. رختکن‌ حمام در فضایی دایره‌ای شکل، دورتادور حمام قرار گرفته و حجره‌هایی برای گذاشتن لباس‌ها هم تعبیه شده است. گرمخانه و خزینه از دیگر بخش‌های این حمام قدیمی هستند.

باغ تالار نیاسر

این باغ مجموعه‌ایست که چشمه اسکندریه و عمارت باشکوهی که به کوشک معروف است در آن قرار دارند. درختان چنار کهنسال آن از دیگر دلایل شهرت این باغ است. از باغ تالار نیاسر می‌توانید تمام شهر نیاسر و حتی اطراف آن را زیر پای خود ببینید.

باغ نیاسر در طی سالیان سال کاخ‌های شاهان زیادی را به خود دیده است. از دوره‌های ساسانی گرفته تا قاجار. امروزه فقط کوشک که متعلق به دوران صفویه است در این باغ به جا مانده است.

دیدنی‌های دیگر این منطقه باغ فین کاشان، تپه سیلک کاشان، خانه‌ی طباطبایی‌ها و خانه‌ی بروجردی‌هاست که برای دیدن آنها باید به شهر کاشان بروید.

بهترین زمان سفر

بدون شک بهترین زمان برای سفر به نیاسر، اردیبهشت ماه زیباست. در این ماه هم آب و هوا معتدل و مساعد است و هم می‌توانید از مراسم گلاب‌گیری دیدن کنید و با یک تیر، دو نشان بزنید. زیرا نیاسر یکی از مراکز مهم گلاب‌گیری و تولید گلاب و عرقیات گیاهی در کاشان است.

البته در فصل زمستان هم هر طبیعتی، یکی از زیباترین چهره‌های خود را نشان می‌دهد. به ویژه آبشار نیاسر که در این فصل در پرآب‌ترین حالت خود است.

وسایل مورد نیاز برای سفر

مهم‌ترین نکته پوشیدن کفش پیاده‌روی مناسب است، زیرا برای رسیدن به آبشار باید نیم ساعتی پیاده‌روی کنید. همچنین برای استراحت و لذت بردن از مناظر اطراف افشار، وسایل یک پیکنیک کوتاه، مثل زیرانداز، چای و خوراکی با خود ببرید. 

البته امکاناتی مثل سرویس بهداشتی و سوپرمارکت و رستوران در این حوالی وجود دارد. اما با این وجود هنگام سفر مقداری تنقلات و آب آشامیدنی همراه داشته باشید.

سعی کنید وسایل قیمتی و باارزشی در دست یا کیف خود نداشته باشید که در پیاده‌روی یا آب‌بازی در آبشار آن را گم کنید.

اگر قصد بازدید ار غار رئیس را داشتید، فراموش نکنید که راهروهای باریک و کم ارتفاع هستند و برای افراد سالمند یا افرادی که مشکلات قلبی و تنفسی دارند، عبور از این راهروها می‌تواند سخت و مشکل‌ آفرین باشد.

مسیرهای دسترسی

آبشار نیاسر در 20 کیلومتری کاشان، در شهر نیاسر واقع شده است.  این شهر با تهران 230 کیلومتر و با اصفهان 206 کیلومتر فاصله دارد. شهری که به غیر از آبشارش، به آب‌ و هوای خنکش شهرت دارد؛ تا جاییکه در قدیم هم محل استراحتگاه شاهان بوده است.

برای رسیدن به آبشار، ابتدا باید در اتوبان کاشان-اصفهان قرار بگیرید تا به نیاسر برسید. در میانه‌ی راه یک دوراهی خواهید دید که یکی شما را به بالای شهر و کوشک هدایت می‌کند. اگر این مسیر را انتخاب کنید، راهی نسبتا طولانی همراه با پله‌های بسیار در پیش دارید تا به آبشار برسید. مسیر دوم شما را به میانه‌ی شهر می‌برد که البته یک پارکینگ هم در این نزدیکی وجود دارد و می‌تواند با پیاده‌روی از میان کوچه‌باغ‌های زیبای نیاسر، به سمت آبشار بروید.

شما هم سرزمین گل و گلاب کاشان را گشته‌اید؟ چه جاهای دیدنی کمتر شناحته‌شده‌ای این‌جا می‌شناسید؟ بهترین زمان سفر به کاشان از نظر شما کی است آیا فصل گلابگیری به کاشان می‌روید یا فصل خلوت سال؟

راستی برای اجاره اقامتگاه تهران، طراف تهران و هر شهر دیگر و در هر زمانی که سفر کردید به سایت پینورست سر بزنید و در آن بهترین خانه‌های مبله را پیدا کنید.

شادی علی شیری

من عاشق سفر کردن و طبیعت‌گردی، دیدن مکان‌ها و آدمهای جدید هستم. دوست دارم از این طریق تجربه کسب کنم و یاد بگیرم.