قبرستان لهستانی ها – یادگار جنگ جهانی دوم و نماد دوستی دو ملت

قبرستان لهستانی‌‌ها بخشی از تاریخ دردناک جنگ جهانی دوم است. در جریان جنگ جهانی دوم اتفاقات ناگوار زیادی پیش آمده که ایران هم بخشی از آن‌ها بوده است. یکی از ناراحت‌کننده‌ترین این اتفاقات مربوط به مهاجران لهستانی‌ است که به ایران فرار کردند. قبرستان لهستانی‌ها داستان شنیدنی‌ای دارد که می‌خواهیم برایتان تعریف کنیم.

قبرستان لهستانی‌ها کجاست؟

قبرستان در محله دولاب تهران است. می‌شود از دو مسیر به اینجا رسید.

از بزرگراه امام علی خودتان را به میدان امام حسن مجتبی برسانید. بعد وارد خیابان لرستان بشوید و از آنجا به خیابان قوامی ‌بروید. قبرستان لهستانی‌ ها را همان جا پیدا می‌کنید.

می‌شود از خیابان پیروزی هم به اینجا رفت. از همین خیابان وارد خیابان پورمند بشوید. بعد که خیابان شاه آبادی را دیدید، مسیر را ادامه بدهید تا به میدان برسید. از خیابان حنیف‌زاده به خیابان قوامی ‌بروید و خودتان را به قبرستان برسانید.

دسترسی با مترو: وارد خط چهار شده و در ایستگاه نبرد پیاده شوید. از راه خیابان نبرد می‌شود به قبرستان لهستانی‌‌ها رفت. از ایستگاه مترو نبرد تا اینجا فقط دو و نیم کیلومتر راه است.

بازدید از قبرستان لهستانی‌‌ها ساعت خاصی ندارد و همیشه می‌توانید از آن دیدن کنید.

جنگ جهانی دوم به معنی واقعی کلمه «جهانی» است. فرقی نمی‌کرد کجای دنیا زندگی کنید. جنگی بود که همه‌ی کشورها به صورت مستقیم یا غیر مستقیم درش شرکت کردند؛ حتی کشورهای بی‌طرفی مثل ایران. لهستانی‌ها هم سرنوشتشان به خاطر این جنگ تغییر کرد. اما چطور شد که آنها به ایران آمدند؟

در جریان جنگ جهانی وقتی که هیتلر در اوج قدرت بود، لهستان به دست نیروهای آلمان اشغال می‌شود. هیتلر خیلی از مردم را برای کار اجباری به اردوگاه‌های سیبری و قزاقستان می‌فرستد.

مدتی بعد آلمان با شوروی هم وارد جنگ می‌شود. بعد لهستانی‌هایی که علیه هیتلر می‌جنگیدند، به استالین گفتند که اگر مردم لهستان را آزاد کند، آنها برای جنگ با هیتلر به کمکش می‌آیند. استالین هم درخواست لهستانی ها را قبول کرد.

این شد که لهستانی‌های اردوگاه‌ها آزاد شدند و هر کدام به سمتی رفتند. خیلی از آنها از راه بندر انزلی وارد ایران شدند تا زندگی و دوران جدیدی را شروع کنند.

بعضی از آنها از راه قزوین و کرج خودشان را به تهران می‌رسانند. می‌گویند در سه سال، حدود ۱۵۰ هزار لهستانی وارد ایران ‌شده و بعضی‌هایشان هم از مرزهای جنوبی ایران به کشورهای دیگری رفته‌اند.

عده‌ای از لهستانی‌ها ایران را برای زندگی انتخاب کرده و در نهایت در ایران می‌مانند.

در نهایت هم آنها در قبرستان لهستانی‌‌ها آرام می‌گیرند. هنوز هم بعضی از آنها را می‌شود در جامعه و در بین مردم پیدا کرد. به خاطر مهمان‌نوازی ایرانی‌ها، دولت لهستان همیشه قدردان بوده است.

در قبرستان لهستانی‌ها چند نفر آرام گرفته‌اند؟

در کل ایران حدودا ۲۸۰۰ نفر لهستانی فوت کرده‌اند که بیشترشان در همین قبرستان دولاب هستند. در تهران ۱۸۹۲ نفر از لهستانی‌ها آرام گرفته‌اند. در مورد بقیه لهستانی‌ها هم در ادامه صحبت می‌کنیم.

وقتی لهستانی‌ها وارد ایران شدند، خود ایرانی‌ها هم وضع خیلی خوبی نداشتند. بعضی از بچه‌های کوچک لهستانی همان موقع به خاطر نبود بهداشت و مواد غذایی فوت کردند.

برای همین در قبرستان که قدم می‌زنید، همه نوع سنی را می‌بینید. از بچه‌های زیر یک سال تا پیرمردهایی که خیلی عمر کردند.

درباره لهستانی‌های ایران، خسرو سینایی یک فیلم به اسم مرثیه گمشده ساخته. آقای سینایی برای فیلمش از دولت لهستان هم جایزه گرفته است.

بیشتر بخوانید: ۵ پیشنهاد ویژه برای تهرانگردی حرفه‌ای

در همان نزدیکی امامزاده اهل ابن علی دولاب را هم ببینید

وقتی قبرستان لهستانی‌ها را دیدید، بد نیست به امامزاده اهل ابن علی هم سر بزنید. اینجا ۲۰۰ سالی قدمت دارد و از جاهای تاریخی دولاب به شمار می‌آید.

درباره ساختن مقبره امامزاده داستان جالبی نقل می‌کنند. می‌گویند اهل ابن علی در حال گذر از آب‌بند بوده که پایش می‌لغزد و آن را خراب می‌کند. کشاورزهای منطقه هم عصبانی می‌شوند و آنقدر او را می‌زنند تا سرانجام اهل ابن علی شهید می‌شود. بعد اهالی پشیمان شده و برایش یک مقبره کوچک می‌سازند.

چون ساختمان امامزاده قدیمی است، اینجا را چند سال پیش بازسازی کردند. مثلا بخشی که قبلا غسالخانه بود، حالا کاربری آشپزخانه و انباری دارد. در بازسازی شبستان هم به امامزاده اضافه شد و بعضی جاها را هم با سنگ مرمر بازسازی کردند.

بیشتر بخوانید: گیاهان دیده نشده و نایاب جهان و ایران در باغ گیاه شناسی تهران

در شهرهای دیگر هم قربستان‌های مشابهی وجود دارد.

اهواز

این قبرستان را در محله حصیرآباد اهواز پیدا می‌کنید. یک صلیب ساده و مشکی نماد قبرستان لسهتانی ها در اهواز است. لهستانی‌های مهاجری که به سمت جنوب ایران رفتند، اینجا آرام گرفته‌اند.

بندر انزلی

اینجا دومین قبرستان بزرگ لستانی ها در ایران است و ۶۳۹ نفر در آن آرام گرفته‌اند. قبلا هم گفتیم که لهستانی‌ها از راه بندر انزلی وارد ایران شدند.

بعضی از آنها سختی‌های راه را نتوانستند تحمل کنند و در همین شهر جانشان را از دست دادند. برای دیدن اینجا باید از قدیمی‌ها آدرس بپرسید، چون کمتر کسی حالا این قبرستان را می‌شناسد.

مشهد

به خیابان حر عاملی که بروید، قبرستان ارامنه مشهد را پیدا می‌کنید. این آرامستان صد سال قدمت دارد و مسیحی‌های زیادی در آن دفن شده‌اند. از جمله مهاجران لهستانی که به خاطر جنگ جهانی دوم مجبور شدند به جاهای محتلف ایران بروند و در همانجا زندگی کنند.

اینجا یک سنگ قبر خیلی جالب دارد. فردی ۲۵ ساله به اسم سدا مستوفیان که نویسنده هم بوده، در مشهد آرام گرفته. سنگ قبر او شبیه به یک کتاب است که در واقع شغل او را نشان می‌دهد.

در بعضی از قبرها تا ۱۳ جسد هم گذاشته‌اند. لهستانی‌هایی که برای کمک رسانی در جریان زلزله قوچان به ایران آمدند و هواپیمایشان سقوط کرد هم در قبرستان لهستانی ها دفن شده‌اند.

آیا قبل از خواندن این متن با قبرستان لهستانی‌ها در تهران آشنا بودید؟ تا به حال خودتان به این قبرستان رفته‌اید؟ چه چیزی در مورد این قبرستان بیشتر از همه نظر شما را به خودش جلب کرد؟ آیا داستان قدیمی یا جالبی در مورد این قبرستان شنیده‌اید که بخواهید برای بقیه هم تعریف کنید؟

قبرستان دیگری در تهران یا دیگر شهرهای ایران می‌شناسید که بخواهید آن را به بقیه معرفی کنید؟ حتما نظر و پیشنهاد‌های خودتان را در بخش نظرات بنویسید.

اگر برای تفریح، کار یا هر چیز دیگر به تهران آمده‌اید و می‌خواهید دغدغه محل اقامت، سفرتان را خراب نکند از قبل به فکر پیدا کردن و رزرو محل اقامتتان باشید. برای این کار می‌توانید به سایت پینورست سر بزنید و مطمئن باشید برای شما بهترین اقامتگاه‌ها را گلچین کرده است. این‌جا انواع اقامتگاه از سوئیت گرفته تا ویلا استخردار تمیز و مجهز وجود دارد.

صدرا محمدی