سرای روشن ؛ ساختمانی به سبک گوتیک در قلب تهران

شاید خیلی از ما بارها و بارها به خیابان ناصرخسرو رفته باشیم و نمای منحصربه‌فرد عمارت سرای روشن در بین ساختمان‌های این خیابان نظر ما را به خودش جلب کرده باشد و با گرفتن چند عکس زیبایی آن را ثبت کرده باشیم، اما هنوز ندانیم که این بنا به عنوان یکی از زیباترین ساختمان‌های دوران پهلوی که در این خیابان قرار دارد روزگاری مرکز معاملات کلانی بوده است.

با پینورست تا انتهای این مطلب همراه باشید تا به شما بگوییم که این ساختمان در طول زمان‌ چه چیزهایی دیده و شنیده است.

سرای روشن کجاست؟

سرای روشن ساختمانی زیبا با معماری جالب و متفاوت از اولین مراکز تجاری در تهران قدیم است. این ساختمان در میانه‌ خیابان ناصرخسرو و نزدیکی کوچه مروی قرار گرفته و به‌عنوان یک مرکز تجاری مهم و پر رفت‌و‌آمد شناخته می‌شود. این ساختمان به دلیل معاملاتی که در آن انجام می‌شده زمانی موجب رونق و شلوغی یکی از قدیمی‌ترین خیابان‌های پایتخت بوده است. 

سرای روشن از اول به‌عنوان محلی برای انجام معاملات در دو طبقه ساخته شد و شامل یک حیاط بزرگ و چند اتاق است. اتاق‌های بالا به فروشگاه و دفتر تاجرها و اتاق‌های پایین محل قرارگیری انبار کارگاه‌های تولیدی بود. اگرچه رونق بازار مثل گذشته نیست؛ اما این بنای باشکوه همچنان پابرجاست و به حیات‌ خودش ادامه می‌دهد. تعدادی از مغازه‌ها در این مجموعه هم همچنان در حال فعالیت هستند. 

بیشتر بخوانید: پارک شهر تهران ؛‌ خوش‌گذرانی در مرکز شهر

راستی قبل از اینکه بیشتر درباره این بنای جذاب صحبت کنیم این را بگوییم که اگر می‌خواهید به تهران سفر کنید فراموش نکنید که برای اجاره آپارتمان روزانه در تهران به سایت پینورست سر بزنید و از بین بهترین آپارتمان‌های گلچین شده یکی را انتخاب کنید.

مسیرهای دسترسی

با توجه به اینکه سرای روشن بنایی در مرکز شهر تهران است، قرار گرفتن در محدوده طرح ترافیک، شلوغی و مشکل پیدا کردن جای پارک همیشه دغدغه اصلی توریست‌ها و افرادی است که برنامه‌ای برای دیدن این بنا و تهران‌گردی دارند. برای حل این مشکل می‌توانید از مترو استفاده کنید.

رفتن با مترو: اگر تصمیم گرفته‌اید که از مترو استفاده کنید دو ایستگاه نزدیک به این عمارت و خیابان ناصرخسرو وجود دارد. راه اول اینکه در ایستگاه پانزده خرداد در خط یک مترو تجریش-کهریزک (خط قرمز) از مترو پیاده شوید و بعد از ده دقیقه پیاده‌روی خودتان را به خیابان ناصرخسرو برسانید.

راه دوم اینکه از ایستگاه مترو امام خمینی باز هم 10 دقیقه پیاده‌روی کنید و به خیابان ناصرخسرو برسید. پس از عبور از کوچه مروی و مسجد ثامن‌الائمه ساختمان سرای روشن را در مقابل خودتان می‌بینید.

رفتن با اتوبوس: اگر هم می‌خواهید با اتوبوس به این مکان بروید باید در ایستگاه میدان امام خمینی پیاده شوید و از آنجا به سمت خیابان ناصرخسرو بروید.

رفتن با ماشین شخصی: البته در روزهای تعطیل که هم ترافیک کمتر است و هم با محدودیت طرح روبه‌رو نیستید می‌توانید با ماشین شخصی خودتان را به این مکان برسانید. کافی است از هر جایی که هستید به میدان امام خمینی یا توپخانه سابق بیایید. از آنجا هم تابلوی خیابان ناصرخسرو را می‌بینید. 

بخش‌های مختلف سرای روشن

سرای روشن مثل خیلی از سراهای محله پامنار و خیابان ناصرخسرو کاربرد تجاری دارد. در حال حاضر دو دهانه مغازه در ورودی سرا و در پیاده‌رو خیابان ناصرخسرو مشغول به‌کار هستند و بیشتر مغازه‌ها در داخل سرا و دورتادور حیاط قرار دارند. پس به‌راحتی می‌توانید در طول هفته به این سرای تاریخی سر بزنید و از نزدیک شاهد معماری خاص و جزئیات این بنای زیبا باشید.

فعالیت مغازه‌ها در طبقه اول رونق بیشتری دارد و غرفه‌های طبقه دوم فعالیت مشخصی ندارند. حیاط سرا مثل خیلی از موارد مشابه محل تخلیه بار است. این بنا یک زیرزمین هم دارد که انبار اجناس است و امکان بازدید از آن برای افراد متفرقه وجود ندارد و تنها مغازه‌داران به این بخش دسترسی دارند.

بیشتر بخوانید: همه چیز در باره موزه آبگینه و سفالینه تهران

تلفیق معماری اروپا و ایران باستان

عمارت سرای روشن که متعلق به دوره پهلوی است در سال 1311 هجری شمسی (1932 میلادی) با الهام از معماری گوتیک و با تلفیق المان‌های معماری ایرانی و اروپایی ساخته شده است. فرشته‌های مجسمه‌ای که بر روی ستون‌ها می‌بینید از نشانه‌های تاثیر از معماری اروپایی است.

در کنار این مجسمه‌ها و چهره‌ها که تقریبا در سایر نقاط ایران وجود ندارند و بیشتر یادآور معماری اروپایی هستند اهورامزدا و فروهر در بالای بنا و کاشی‌کاری‌ها، رنگ و بویی ایرانی به معماری این بنا می‌دهند. البته نشانه‌هایی از معماری باروک را هم می‌توان در این بنا دید که بیشتر در بخش تزیینات ستون‌ها و طراحی مجسمه‌ها دیده می‌شوند. 

این بنا زمانی به دست فراموشی سپرده شده بود و در حال تخریب بود. اما مهندس صفامنش در دهه هفتاد اقدام به بازسازی و احیای دوباره‌ی این بنا کرد و باعث شد این بنا چهره زیباتری به خود بگیرد.

مکان‌های دیدنی نزدیک به سرای روشن

رفتن به خیابان ناصرخسرو و بازدید از سرای روشن در روز تعطیل بهترین انتخاب برای علاقه‌مندان به تهران‌گردی است. زیرا اولین ساختمان مرتفع تهران یعنی کاخ شمس‌العماره، اولین مرکز آموزش عالی یعنی مدرسه دارالفنون و اولین تماشاخانه‌ی ایران یعنی تماشاخانه‌ی دارالفنون، نخستین داروخانه یا به روایتی یکی از نخستین داروخانه‌ها و دومین چاپخانه‌ی تهران یعنی چاپخانه‌ی صدق یا پیام در این خیابان قرار گرفته‌اند. 

همچنین می‌توانید در کنار گشت‌وگذار در این خیابان و بازدید از سرای روشن در فاصله کمی از این بنا از مکان‌های دیدنی مثل موزه کاخ گلستان، موزه ایران باستان، خانه تاریخی مستوفی الممالک، کلیسای سنت تادئوس و بارتولومئوس، بازار پانزده خرداد و بازارچه عودلاجان دیدن کنید. سری هم به گذر باب همایون بزنید یا خیابان سی تیر را برای خوردن غذاهای جذاب و خیابانی بعد از یک گردش مفصل انتخاب کنید. 

بیشتر بخوانید: موزه رضا عباسی ؛ نمونه کوچکی از موزه ایران باستان  

شما تا قبل از خواندن این مطلب چیزی درباره سرای روشن شنیده بودید؟ تابه‌حال خودتان متوجه این ساختمان با نمای عجیب شده بودید؟ چقدر درباره سرای روشن می‌دانستید؟ آیا در گالریتان عکسی هم از این عمارت دارید؟ حتما نظر و تجربه خودتان را برای ما بنویسید. اگر هم می‌‌خواهید از جدید‌ترین اخبار دنیای گردشگری باخبر شوید کافی است در خبرنامه پینورست عضو شوید.

اگر می‌خواهید به تهران یا سایر شهرهای ایران سفر کنید می‌توانید برای اجاره آقامتگاه در سرتاسر ایران آن هم به‌صورت آنلاین به سایت پینورست سر بزنید. در پینورست امکان رزرو انواع اقامتگاه از کلبه جنگلی و خانه روستایی تا اقامتگاه نزدیک ساحل وجود دارد.

نیوشا پابوس

من نیوشا هستم. کارشناسی ارشد انسان‌شناسی دارم. سفر و آشنایی با فرهنگ و آداب‌و‌رسوم هر منطقه جز جدانشدنی انسان‌شناسی است. برای همین من هم که همیشه دوست داشتم سهمی برای آشنایی بیشتر با فرهنگ مردم ایران داشته باشم، تصمیم گرفتم تجربیات‌ام رو ثبت کنم تا با شما در میون بذارم.