عمارت شاپوری شیراز ؛ باغ و خانه تاجر هنردوست کازرونی

از شلوغی پرسروصدای بلوار زند، داخل خیابان انوری می‌پیچیم و کمی جلوتر، سمت چپ، در عقب‌نشینی دیوار، در نارنجی رنگی را می‌بینیم که بالای آن در میان چلنگری‌‎ها «عمارت شاپوری» نوشته شده. است. پشت در راهرویی آجری با دیوار بلند قرار دارد؛ اما چشم ما به ساختمان زیبایی دوخته شده که در میان باغی سرسبز قرار گرفته است.

عمارت مجلل و زیبای شاپوری یادگار دوران پهلوی در شهر شیراز است. اینجا زمانی خانه و محل زندگی یکی از بزرگترین تاجرهای شیراز و کازرون بوده و امروزه به کافه و رستوارن تبدیل شده است. با ما همراه باشید تا در این مطلب بیشتر در مورد این مکان دیدنی صحبت کنیم.

عمارت شاپوری؛ از خانه تا کافه

همان طور که گفتیم عمارت شاپوری در دوره‌ پهلوی اول ساخته شده است. این عمارت باشکوه متعلق به عبدالصاحب شاپوری، یکی از بزرگ‌ترین تاجرهای شیراز و کازرون بوده. معمار بنا، حاج ابوالقاسم مهندسی است.

حاج ابوالقاسم مهندسی در شیراز به نکته‌بینی و دقت در معماری مشهور بوده. در آن زمان معروف بوده که کار او حتی به اندازه‌ تار مویی خطا ندارد. به همین دلیل آقای تاجر به او پیشنهاد ساخت عمارت و باغی بزرگ برای خاندانش داد. او بناهای زیاد دیگری را هم در شیراز ساخته که هنوز با کاربری سابق خود پابرجا هستند.

پس از مرگ عبدالصاحب شاپوری فرزندان او بخش‌هایی از باغ را می‌فروشند که این قسمت‌ها بعدا تخریب شد. امروزه از آن مجموعه فقط عمارت اصلی و باغ باقی مانده است.

بیشتر بخوانید: باغ ارم شیراز – درباره ساعت بازدید، عکس ها و صاحب باغ

تا اوایل دهه 70 خاندان شاپوری هنوز در این عمارت زندگی می‌کردند. اما بعد از مدتی این بنا متروکه شد تا این که سازمان میراث فرهنگی آن را از خانواده شاپوری خرید. یک سال بعد خانه شاپوری به فهرست میراث ملی اضافه شد. در اواخر دهه 80 عمارت با هزینه بخش خصوصی بازسازی شد و امروزه به رستوران و کافه تبدیل شده است.

نکته: متاسفانه امکان بازدید از داخل بنا فقط در صورتی امکان‌پذیر است که قصد استفاده از رستوران که در فضای داخلی ساختمان قرار دارد را داشته باشید.

مسیرهای دسترسی

آدرس: عمارت شاپوری در بلوار زند‌، خیابان انوری، روبه‌رو تقاطع خیابان اهلی قرار دارد.

رفتن با مترو: اگر تصمیم دارید با مترو بروید در ایستگاه زندیه پیاده شوید. با تقریبا 8 دقیقه پیاده‌روی به خیابان انوری می‌رسید. از ابتدای خیابان انوری تا عمارت شاپوری هم 3 دقیقه پیاده‌روی نیاز است.

رفتن با اتوبوس: اگر برای رفتن به عمارت شاپوری قصد دارید از اتوبوس استفاده کنید، می‌توانید با خط شماره‌ 1 به خیابان انوری برسید.

بهای بلیط: برای ورود به عمارت شاپوری اگر تصمیم دارید از رستوران مجموعه استفاده کنید نیاز به خرید بلیط ورودی نیست. ولی اگر فقط برای بازدید یا استفاده از کافه به این عمارت سر می‌زنید هزینه‌ بلیط 3000 تومان است.

ساعت کاری: این مجموعه از 9 صبح تا 11 شب باز است.

در صورتی که نیاز به اطلاعات بیشتری دارید، راه‌های ارتباطی با عمارت شاپوری به این ترتیب است:

شماره تماس: 32347491-071

آدرس سایت: https://shapourigarden.com/

آدرس صفحه اینستاگرام: https://www.instagram.com/emaratshapouri/

اگر تصمیم دارید که برای دیدن این عمارت زیبا راهی شیراز شوید می‌توانید همین حالا برای رزرو آنلاین اقامتگاه به پینورست سر بزنید.

گشتی در باغ و خانه شاپوری بزنیم و با معماری بنا آشنا شویم

از همان ابتدای ورود می‌توانیم تفاوت‌های باغ شاپوری را نسبت به الگوی سابق باغ‌‌های ایرانی که تا دوره‌ قاجار هم رواج داشته احساس کنیم. این عمارت جزو اولین ساختمان‌هایی است که هم در آرایش باغ شیوه‌ای آزادانه را پیش گرفته و هم معماری و تزئینات بنای اصلی با معماری اروپایی تلفیق شده. در ادامه به بعضی از این نوآوری‌ها اشاره خواهیم کرد.

بعد از عبور از راهرو اولیه‌ باید از مسیر پیچ‌در‌پیچی در بین باغچه‌ها برای رسیدن به حوض پنج‌پر وسط بگذریم. این باغچه‌ها با درختان سرو، افرا، چنار، انجیر، انار، نارنج و خرما پر شده و لابه‌لای آنها پوشیده از بوته‌های رز و شمعدانی و سروهای تزئینی کوتاه است.

در باغ شاپوری باغچه‌ها به شکل قرینه ساخته شده‌اند. ولی در کاشت درخت‎‌‌ها این قرینگی رعایت نشده. این در حالی است که پیش از این یعنی در زمان ساختن باغ حوضی مستطیل شکل در وسط بنا، هم راستا با در ورودی قرار می‌گرفته و باغچه‌ها و گیاهان کاشته شده کاملا قرینه بوده‌اند.

بخش کافه این عمارت در همین حیاط قرار گرفته و میز‌ها بین باغچه‌ها چیده شده‌اند. بعضی روزها در کافه و حیاط برنامه‌ اجرای موسیقی زنده هم برقرار است که لذت نشستن در میان باغ و کنار حوض را چند برابر می‌کند.

از دو طرف حوض مسیرهایی برای رسیدن به عمارت اصلی وجود دارد. اولین چیزی که در این عمارت جلب توجه می‌کند بالکن نیم‌دایره‌ طبقه‌ی دوم است. در این بالکن 14 ستون به شکل قرینه وجود دارد که با کاشی‌های رنگی و گچ‌کاری تزئین شده. همین استفاده از بالکن بزرگ و ستون‌دار از نوآوری‌های بنا محسوب می‌شود.

بیشتر بخوانید: نارنجستان قوام؛ عطر بهارنارنج در معماری قاجاری

تا دوره‌ی قاجار شیوه‌ی معماری درون‌گرا بوده. به این صورت که از محوطه‌ بیرون چیز زیادی از فضای داخلی یا رفت‌و‌آمد ساکنین خانه دیده نمی‌شده. ساختن بالکن هم از تاثیرات معماری اروپایی است. روی این بالکن طاقی با سه هلال وجود دارد. بر پیشانی طاق تصویری از فروهر در وسط، شیری در حال شکار در کنار آن و نقشی از حافظ و سعدی در دو گوشه کاشی‌کاری شده است.

درست در قسمت مرکزی بنا راه‌پله‌ای وجود دارد که بخش‌های مختلف ساختمان حول محور آن ساخته شده. راه‌پله در انتها به دو قسمت تقسیم می‌شود و ما را به اتاق‌های گوشواره و شاه‌نشین هدایت می‌کند. سقف این اتاق‌ها با تصویرهایی از منظره‌های طبیعی و سربازان هخامنشی نقاشی شده.

علاوه بر این، راهرو وسیله‌ای برای ارتباط بین اتاق‌ها هم بوده؛ بنابراین ساختن آن، اتاق‌های تودرتو دوره‌‌های قبلی را از بین برده. ساختن راه‌پله در وسط بنا هم از نوآوری‌های حاج ابوالقاسم معمار بوده. پیش از این راه‌پله فقط یک فضای جانبی برای دسترسی به دیگر بخش‌ها بوده.

نوآوری دیگر دادن کاربری اختصاصی به هر اتاق مثل اتاق نوزاد، اتاق غذاخوری و اتاق خواب بوده. پیش از این به جز فضاهایی مثل آشپزخانه، اسطبل یا زیر زمین، بقیه‌ فضاهای خانه به صورت اشتراکی برای کارهای مختلف استفاده می‌شده.

بین اتاق‌ها راهروهای نقاشی‌شده‌ای وجود دارد که غلام‌رو نامیده می‌شده. غلام‌روها به شکلی ساخته شده‌اند که در هر قسمت از روز، بخشی از نقاشی روی دیوارها نمایان می‌شود.

با گشت‌وگذار در داخل خانه می‌توانید آثار هنری و صنایع‌دستی استان فارس را که در بخش‌های مختلف عمارت قرار داده شده را هم ببینید.

کافه و رستوران عمارت شاپوری

قبل‌تر گفتیم که امروزه این عمارت به کافه و رستوران تبدیل شده. کافه در فضای باغ قرار دارد و میز‌ها در بین باغچه‌های پر از گل‌وگیاه و نزدیک به حوض چیده شده. گاهی هم در این باغ موسیقی زنده اجرا می‌شود و چه بهتر از نوشیدن چای همراه با موسیقی زنده در یک باغ زیبا و تاریخی؟

رستوران در فضای داخلی ساختمان قرار دارد. صرف غذا در یک خانه تاریخی حتما یک تجربه منحصر‌به‌فرد خواهد بود. از پنجره‌های رستوران نمای کامل باغ دیده می‌شود. 

در رستوران غذاهای ایرانی و محلی مثل دیزی، انواع کباب و کلم‌پلو شیرازی و در کافه هم انواع بستنی، قهوه، نوشیدنی‌های تابستانی، چای و دمنوش سرو می‌شود.

نکته: خوب است این را هم بدانید که این کافه و رستوران به نسبت قیمت بالایی دارد.

دیدنی‌های اطراف عمارت شاپوری

در هر شهری خیابان‌هایی وجود دارد که چهره‌ متفاوتی از آن شهر را نشان می‌دهد؛ چهره‌‌ای که شاید کمی خاک گرفته باشد. اگر جزو دسته افرادی هستید که دوست دارید در سفر چنین جاهایی راببینید، سعی کنید بعد از دیدن عمارت شاپوری برای بقیه‌ روز برنامه‌ای نداشته باشید.

کمی جلوتر به سمت میدان شهرداری با 5 دقیقه پیاده‌روی به خیابان دهنادی می‌رسید. این خیابان باریک و پیچ‌در‌پیچ منبع کتاب‌فروشی‌های قدیمی است که می‌توانید در آن غرق شوید. اگر اهل شکم‌گردی هستید این منطقه همچنان جذابیت‌های خود را دارد. ساندویچ فروشی 110 در خیابان انوری سال‌هاست که نام بهترین کباب‌ترکی‌های شیراز را از آن خود کرده. علاوه بر این سرتاسر خیابان انوری پر از مغازه‌هایی است که می‌توانید در آن خوراکی‌های خارجی که ممکن است در جاهای دیگر نباشد را پیدا کنید.

اگر کمی صبر کنید تا هوا رو به تاریکی برود، در بلوار زند یکی یکی سر‌و‌کله‌ دکه‌های کوچکی پیدا می‌شود که غذاهایی مثل کبه، سمبوسه، فلافل یا جگر می‌فروشند. علاوه بر این بلوار زند شب‌ها پر از دست‌فروش‌هایی می‌شود که به ته‌لنجی معروف هستند و تقریبا هرچیزی بخواهید را در وسایل آن‌ها پیدا خواهید کرد.

بیشتر بخوانید: مسجد وکیل ؛ کاخی از لاجورد و فیروزه

با 10 دقیقه پیاده‌روی به میدان شهرداری می‌رسید که انگار دروازه‌ی ورود به بافت تاریخی شهر است. کمی جلوتر ارگ کریمخان در سمت چپ و موزه‌ پارس شیراز در سمت راست شما قرار دارد. بعد از آن می‌توانید به مجموعه‌ وکیل هم سر بزنید. از کوچه‌پس‌کوچه‌های قدیمی بازار وکیل به حرم شاه‌چراغ و آرامگاه سید علاءالدین حسین ( آسونه) هم خواهید رسید.

شما تا به حال از عمارت شاپوری دیدن کرده‌اید؟ به نظر شما هم معماری و تزئینات این عمارت بسیار زیبا و دیدنی است؟ چه چیزی در مورد این خانه تاریخی بیشتر از همه نظر شما را به خودش جلب کرد؟ شما دوست داشتید که در چنین خانه‌ای زندگی کنید؟ شما چی چیزی در منو کافه و رستوران را امتحان کردید و به بقیه هم پیشنهاد می‌دهید؟ حتما نظر و تجربه خودتان را برای ما بنویسید.

پینورست یک سایت اجاره آنلاین اقامتگاه است که می‌توانید در هر شهری اقامتگاه مناسب و مورد علاقه خودتان را در آن پیدا کنید. در پینورست انواع مختلف اقامتگاه مثل آپارتمان لوکس، سوئیت، ویلا با استخر خصوصی و … برای شما گلچین شده است.

دنا منتظر

من دنا هستم.
شیراز به دنیا اومدم، اصفهان بزرگ شدم و یزد درس خوندم.
رشته‌م گردشگری بوده و عاشق آشپزی، سفر و داستان تعریف کردنم.
همه اینا باعث شده مشتاق بشم به اینکه با نوشتن داستان‌هام رو برای آدم‌ها تعریف کنم.