مسجد جامع عتیق روبه‌روی مسجد صورتی

شیراز که به شهر شعر، باغ و گل معروف است، مسجدی دارد که در آسمان معماری کشور می‌درخشد. مسجد جامع عتیق در میان جاذبه‌های پررنگ و لعاب شیراز خیلی توی چشم است.

سبک معماری مسجد یکی از بهترین نمونه‌های تاریخ معماری ایرانی – اسلامی است. پس اگر باروبنه سفر بستید و قصد داشتید به شیراز سفر کنید، به دیدن مسجد معروف این شهر بروید. ما در این بررسی می‌خواهیم به طور کامل در مورد مسجد جامع عتیق صحبت کنیم.

یک تاریخ کوتاه از مسجد جامع عتیق

مسجد جامع عتیق قدیمی‌ترین مسجد شیراز مرکز استان فارس در ایران است. این مسجد در بین مردم محلی به «مسجد آدینه» و «مسجد جمعه» معروف است. بنای اساسی مسجد جامع عتیق در سال 273 هجری شمسی در زمان سلسله صفاریان شروع شد.

از شواهد پیداست که این مسجد بر روی بقایای آتشکده ساخته شده است. مسجد جامع عتیق فارس چندین بار در زمان سلغریان و صفویان بازسازی شد. در نهایت، با مرمت‌های بسیار در 15 دی ماه 1331 در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسید.

مسجد جامع عتیق فارس شش دروازه ورودی دارد که معروف‌ترین آن‌ها در قسمت شمالی مسجد قرار دارد. این دروازه در زمان صفویه بازسازی شد. در قسمت جنوبی دیواری به نام ندبه وجود دارد که با کاشی‌های آبی به شکل سرو تزئین شده است.

در دل حیاط، عمارتی به نام «خدای‌خانه» قرار دارد که زیبایی خود را با سخاوتی الهی به همگان ارزانی می‌دارد. درحقیقت، دیوار ندبه و خدای‌خانه جاذبه‌های اصلی این مسجد هستند.

بیشتر بخوانید:  این بخش‌های ایران متعلق به جهان است ؛ میراث جهانی یونسکو در ایران

دیوار ندبه

در قسمت جنوبی مسجد جامع عتیق، دیواری به نام «ندبه» وجود دارد. این دیوار با تصویری از سرو رنگارنگ که متمایز از سایر دیوارها است، به شدت خودنمایی می‌کند. اعتقاد بر این است که در شب معراج و سفر آسمانی پیامبر اعظم، بُراق که مَرکَب پیامبر بود از این دیوار عبور کرده است.

خدای‌خانه

خدای‌خانه یا دارالمصحف را باید مهم‌ترین بخش مسجد جامع عتیق شیراز بدانیم. خدای‌خانه (به معنای خانه خدا) در اواسط قرن چهاردهم ساخته شد که به آن کعبه دوم یا دروازه زمان هم می‌گویند.

این بنا چهارگوش دارد که طولش 12 متر و عرضش 10 متر است. در خدای‌خانه یک قرآن 30 جزئی وجود دارد که هر جزء آن شامل یک سوره مربوط به سلطنت شاه اسماعیل صفوی است. از این مکان برای تلاوت قرآن استفاده می‌شده.

بیشتر بخوانید: موزه تاریخ طبیعی شیراز ؛ یک راهنمای خودمانی + عکس

سبک معماری مسجد جامع عتیق

در ضلع شمالی مسجد ایوان و شبستان قرار دارد. شبستان فضایی سرپوشیده با ستون‌های متعدد است که معمولا در معماری سنتی مساجد، محل آموزش محسوب می‌شود.

این فضاها معمولا در تابستان‌ها مورد استفاده قرار می‌گرفتند و تهویه آن‌ها از طریق بادگیر و قنات انجام می‌شدند.

قسمت شمالی مسجد همچنین به «دروازه امام» نیز معروف است. دروازه شمالی که به نام «طاق مروارید» مشهور است با کاشی‌های مقرنس در نهایت زیبایی و هنر تزئین شده است.

ممکن است از خود بپرسید چه چیزی در مورد مسجد جامع عتیق بسیار جالب است؟ باید بگوییم که  گنبد ایوان شمالی (درگاهی طاقدار که به حیاط باز می‌شود) و ستون‌های هیپوستیکی از چشمگیرترین قسمت‌های این مسجد تاریخی هستند.

ستون‌های هیپوستیکی به ستون‌هایی گفته می‌شوند که ساختمان‌ها و حیاط‌های اطراف خود را احاطه کرده‌اند. پای هر یک از ستون‌ها نیز با قطعه سنگ بزرگی زینت داده شده است و دورتادور همه آنها را آجرهای سنگی احاطه کرده‌اند.

جاذبه‌های اطراف مسجد جامع عتیق

درست رو به‌ روی مسجد جامع عتیق شیراز، مسجد نصیرالملک قرار دارد که به نام مسجد صورتی هم شناخته می‌شود.

خانه زینت الملوک، بازار وکیل و حمام وکیل به مسجد نزدیک هستند و در خیابان لطفعلی خان زند قرار دارند. در قسمت غربی مسجد ورودی صحن شاه چراغ قرار دارد که می‌توانید با طی 50 متر پیاده روی از آن دیدن کنید.

فاصله جاهای دیدنی شیراز با مسجد عتیق عبارتند از:

• فاصله بازار وکیل شیراز تا مسجد 2 کیلومتر است.
• فاصله آرامگاه خواجوی کرمانی تا مسجد 6 کیلومتر است.
• فاصله دروازه قرآن تا مسجد 6 کیلومتر است.
• فاصله باغ دلگشا تا مسجد 5.5 کیلومتر است.
• فاصله باغ نارنجستان قوام تا مسجد 1.9 کیلومتر است.
• فاصله ارگ کریم خان با مسجد 3 کیلومتر است.

همچنین، فاصله رستوران‌ها و کافی شاپ‌های اطراف مسجد جامع عتیق فارس عبارتند از:

• فاصله رستوران سنتی شرزه تا مسجد 4 کیلومتر است.
• فاصله رستوران کته ماس تا مسجد جامع 7 کیلومتر است.
• فاصله رستوران صوفی تا مسجد 10 کیلومتر است.
• فاصله رستوران شاطر عباس تا مسجد 9 کیلومتر است.
• فاصله رستوران شمس العماره تا مسجد 8 کیلومتر است.
• فاصله کافه ژولپ تا مسجد 2.8 کیلومتر است.
• فاصله کافه هدایت شیراز تا مسجد 10 کیلومتر است.
• فاصله کافه رویال تا مسجد 7 کیلومتر است.
• فاصله کافه برکه تا مسجد 11 کیلومتر است.

بیشتر بخوانید: درباره موزه شاهچراغ شیراز ، اینجا ۱۲۰۰۰ شیِء قدیمی نگه می‌دارند

دسترسی و زمان بازدید از مسجد جامع عتیق

در هر شهری از کشور که هستید، این امکان را دارید تا با هواپیما، قطار و خودروی شخصی خود به شهر زیبای شیراز سفر کنید. سپس خود را به بلوار بلوار سیبویه و خیابان حضرتی برسانید تا از مسجد دیدن کنید.

ایستگاه مترو نزدیک به مسجد، ایستگاه زندیه نام دارد. اما می‌توانید از اتوبوس‌هایی که از خیابان لطفعلی خان زند عبور می‌کنند، جهت رسیدن به مسجد استفاده کنید. 

اطلاعات مربوط به مسجد جامع عتیق فارس عبارتند از:

• آدرس: ایران، استان فارس، شیراز، بلوار سیبویه، خیابان حضرتی
• ساعت بازدید: از 8 صبح تا 8 شب (بازدید رایگان است)

شیراز گردی با رزرو اقامتگاه از پینورست

هر مسافری خاطره‌ای منحصر به فرد از این شهر زیبا دارد. برخی اهل شعر و ادب هستند و به سراغ آرامگاه حافظ و سعدی می‌روند. برخی دیگر آثار تاریخی و معماری شیراز را دوست دارند و از تخت جمشید، ارگ کریم خان و به ویژه مسجد عتیق دیدن می‌کنند.

اما قبل از سفر به شیراز بهتر است اقامتگاه خود را از بین پیشنهادات مختلف پینورست انتخاب کنید. شما این امکان را دارید برحسب مقدار بودجه و دیگر نیازهای خود، اقامتگاه مورد نظرتان را رزرو کرده و سفری خطره انگیز برای خود و خانواده‌تان فراهم کنید.

پینورست