کتیبه گنجنامه همدان ، یادبود پادشاهان هخامنش از شکوه ایران

کتیبه گنجنامه همدان در طبیعت بکر منطقه نگاه‌های همه را به خود جلب می‌کند. این کتیبه‌ها در مقیاسی بزرگ و عظیم در دل خود صحبت‌های داریوش و خشایار شاه هخامنش را به یادگار نگاه داشته‌اند. برای خواندن اطلاعاتی جالب و تاریخچه‌ای کوتاه درباره آن‌ها و متن ترجمه کتیبه‌ها مطالعه این مطلب را از دست ندهید.

معرفی کتیبه گنجنامه همدان

در مقاله گنجنامه همدان زیبایی این مکان تفریحی را برایتان توصیف کردیم. در میان این زیبایی‌ها اشاره‌ای نیز به کتیبه گنجنامه همدان داشتیم و توضیح مختصری را درباره آن به اطلاعتان رساندیم. حال با خواندن مطالب این بخش، به اطلاعاتی جذاب از کتیبه گنجنامه همدان  دست پیدا می‌کنید.

چگونگی نام‌گذاری این منطقه ماجرا و داستان خاصی را در پشت خود دارد. از گذشته‌های دور و از زمانی که این کتیبه‌ها ساخته شدند نام‌های متفاوتی را بر روی آن‌ها گذاشتند. از اسامی پیش پا افتاده‌ای مانند سنگ نبشته گرفته تا جنگ‌نامه.

در سال ۱۲۲۰ شمسی بود که کتیبه‌های گنج‌نامه توسط اوژن فلاندن که تصویرگر و باستان‌شناسی فرانسوی بود مورد بررسی قرار گرفت. فلاندن با کمک همراهش پاسکال کوست این بنای باستانی را جزء به جزء مطالعه کرد و برای اولین بار از آن‌ها تصاویری تهیه کرد.

اما اهمیت واقعی کتیبه‌ها در این است که، با کمک این کتیبه‌ها، زبان میخی بهتر شناخته شد. این کتیبه‌ها کمک کردند که باستان‌شناسان زبان میخی را رمزگشایی کنند. در واقع پس از کشف و بررسی این کتیبه‌ها بود که آن‌ها توانستند به میزان تسلطی در خواندن خط میخی برسند که کتیبه بیستون را مورد مطالعه قرار دهند.

بیشتر بخوانید: آرامگاه باباطاهر ، شاعری شیرین زبان با دوبیتی های عاشقانه

محل کتیبه گنجنامه همدان

این کتیبه‌ها در نزدیکی‌های همدان امروزی و جایی به نام دره سرسبز قراره دارند و روی صخره‌های الوند حکاکی شده‌اند.

در حال حاضر رفت‌و‌آمد در این جاده‌ها کم‌تر شده. بجز کسانی که به قصد دیدن این کتیبه‌ها می‌آیند مسافری در آن‌ها نیست. اما این جاده‌ها در گذشته و در دوران هخامنشیان یکی از اصلی‌ترین مسیرهای عبور و مرور کاروان‌ها و به ویژه لشگریان داریوش و خشایار شاه بوده‌اند. این راه یکی از اصلی‌ترین مسیرهایی بوده که هگمتانه را به شهر باستانی بابل در بین‌النهرین وصل می‌کرده است.

چون بابل در آن زمان شهری مقدس بوده این راه نیز راهی مقدس به شمار می‌رفته است. تمام این‌ها دلایلی هستند که این دو شاه قدرتمند هخامنش تصمیم گرفتند تا کتیبه‌های خود را در این محل ایجاد کنند. تا هرکس که از آنجا عبور می‌کرد، چه شهروند ایرانی و چه دشمن، مجبور سود از شکوه و عظمت این امپراطوری و دست‌آوردهایش که در این کتیبه نوشته شده‌اند بازدید کند.

اگر اهل سفر هستید و دنبال یک راه راحت برای اجاره اقامتگاه در شهر مقصدتان هستید رزرو آنلاین اقامتگاه یک روش سریع و آسان است. می‌توانید قبل از سفرتان از سایت پینورست برای رزرو اقامتگاه مورد پسندتان استفاده کنید و سفری با خیال راحت را تجربه کنید.

نمای ظاهری کتیبه گنجنامه

در روزگاران مختلف از کتیبه گنجنامه همدان با نام‌هایی هم‌چون دادمهان، تنبابر و جنگ‌نامه یاد می‌شد. امروزه نام این کتیبه‌ها به گنج‌نامه شهرت یافته است.

هر دو کتیبه در کنار یکدیگر قرار گرفته و دارای سه ستون بیست خطی هستند. کتیبه سمت چپ متعلق به داریوش و دیگری که کمی پایین‌تر از آن قرار دارد متعلق به خشایارشا است. ستون سمت چپ کتیبه‌ها به زبان پارسی باستان نوشته شده است.

متن ستون وسط به زبان ایلامی و ستون سمت راست به زبان بابلی نو است. سوراخ‌های اطراف کتیبه نشان از وجود درپوشی روی کتیبه گنجنامه همدان جهت حفظ آن از باران و آفتاب دارد. اما آن‌ها در طی اعصار مختلف به دلایلی نامعلوم از بین رفته‌اند.

شاید در سفر دلتان بخواهد در یک کلبه جنگلی ارزان اقامت داشته باشید برای این کار می‌توانید یک دوری در سایت پینورست بزنید و مقصد موردنظرتان را سرچ کنید و این کلبه‌های دوست‌داشتنی را پیدا کنید.

 ترجمه متن کتیبه گنجنامه همدان

کشف اسرار کتیبه گنجنامه همدان توسط اوژن فلاندن و هنری راولینسون صورت گرفت. ترجمه متن هر دو کتیبه در بخش زیر آمده است.

متن کتیبه داریوش اول: «خدای بزرگ است اهورامزدا، که این زمین را آفرید، که آن آسمان را آفرید، که مردم را آفرید، که شادی را برای مردم آفرید، که داریوش را شاه کرد، شاهی از [میان] بسیاری، فرمانروائی از [میان] بسیاری. مَنَم داریوش، شاه بزرگ، شاهِ شاهان، شاهِ سرزمین‌ها[یی] که نژادهای گوناگون دارند، شاه سرزمین دور و دراز، پسر ویشتاسب هخامنشی.»

متن کتیبه خشایارشاه:  «خدای بزرگ است اهورامزدا، که بزرگ‌ترین خدایان است، که این زمین را آفرید، که آن آسمان را آفرید، که مردم را آفرید، که برای مردم شادی آفرید، که خشایارشا را شاه کرد، یگانه از میان شاهان بسیار، یگانه فرمانروا از میان فرمانروایان بی‌شمار. من خشایارشا، شاه بزرگ، شاهِ شاهان، شاهِ کشورهای دارای ملل بسیار، شاه این سرزمین بزرگِ دوردستِ پهناور، پسر داریوش شاه هخامنشی.»

در سال ۱۳۷۳ متن فارسی گنج نامه به همراه متن انگلیسی روبروی کتیبه گنجنامه همدان قرار گرفت.

بیشتر بخوانید: غار علیصدر همدان ، سفر و غارگردی در طولانی ترین غار آبی جهان

دیگر تفریحات گنج‌نامه

گنج‌نامه‌ی همدان در واقع فقط همین کتیبه‌ها نیست و مجموعه‌ای از مراکز دیدنی و تفریحاتی است که در کنار هم مجموعه‌ی گنج‌نامه را تشکیل می‌دهند. چون این منطقه کوهستانی است می‌توانید انتظار داشته باشید که طبیعت چشم‌گیری دارد.

از جمله آبشار گنج‌نامه که در نزدیکی کتیبه‌ها قرار دارد. همیشه می‌توانید در مسیر کمی جلوتر بروید و این آبشار بلند را که تمام سال در جریان است تماشا کنید. حتی در فصل زمستان که بخش‌هایی از آبشار یخ می‌زند هم جریان کوچکی از آب روان وجود دارد.

در همان نزدیکی می‌توانید سوار تله‌کابین شوید و به یکی از ایستگاه‌های زمستانی سری بزنید. در این ایستگاه‌ها می‌توانید اسکی و اسکیت کنید و سایر تفریحات زمستانی را تجربه کنید. البته مواظب باشید که تجهیزات مناسب و کافی همراه داشته باشید. زخمی شدن و آسیب‌دیدن بر اثر سایش روی برف زیاد پیش می‌آید. در بیشتر ایستگاه‌های کوهستانی یک چایخانه هم هست که می‌توانید داخلش نوشیدنی خنک بخورید.

تمامی این تفریحات همگی دارای هزینه و ورودی هستند. اما بازدید از خود کتیبه‌های گنجنامه و محوطه‌ی آن‌ها و همچنین آبشاری که در کنارشان قرار دارد رایگان است و نیازی به پرداخت پول نیست.

دشت میشان هم در شهرستان الوند و پشت آبشار گنج‌نامه قرار دارد. بهترین فصل برای رفتن به این‌جا تابستان است و طبیعتش بسیار دیدنی می‌شود.

دیدنی دیگر اطراف گنجنامه آکواریوم غار گنجنامه است که یک غار مصنوعی‌ست و با الهام از غار علی‌صدر ساخته شده. ارتفاع این غار ۱۵ متر است و طبقه اول برای آبزیان طبقه بعدی برای خزندگان و جانوران نادر است.

آبزیان آکواریوم گنجنامه دونوع آب شور و آب شیرین هستند. ماهی‌های آب شور شامل دلقک ماهی و صندوق ماهی و فرشته ماهی و…است و ماهی‌های آب شیرین هم شامل تترانئون و پیرانا و…دیگر ماهی‌های زیبا است.

این‌جا بزرگترین و اولین آکواریوم دریاچه‌ای ایران است. گونه‌های گیاهی داخل این آکواریوم هم نادر و دیدنی هستند.

شما هم به همدان سفر کرده‌اید؟ کتیبه گنج نامه را دیده‌اید؟ آیا دیدنش را به دیگران پیشنهاد می‌دهید؟ اطراف گنج نامه هم دیدنی جذابی می‌شناسید؟ برایمان در بخش نظرات بنویسید.

صدرا محمدی