گنبد سرخ مراغه ؛ بازمانده میراث سلجوقیان در شهر برج ها

آذربایجان شرقی، شهرهای گردشگری و دیدنی بسیاری دارد و در سال‌های اخیر نیز جزو برترین شهرهای توریستی کشور ایران به حساب می‌آید. شهر مراغه در این استان، از شهرهای قدیمی و تاریخی است و سال‌های سال با جاذبه‌های طبیعی و تاریخی‌اش مسافران زیادی را به خود جذب کرده است. این بار می‌خواهیم درباره‌ی گنبد سرخ مراغه صحبت کنیم و اطلاعات سفر به این مکان تاریخی را در اختیارتان قرار دهیم.

گنبد سرخ مراغه کجاست؟

بعد از تبریز، بزرگ‌ترین شهر استان آذربایجان شرقی، مراغه است. مراغه در بافت شهری قرار دارد اما به عنوان فضای سبز و باغ نیز شناخته می‌شود. سرسبزی بی‌نظیر این شهر حتی در خیابان‌های شلوغش، به روح و جان شما طراوت می‌بخشد و به پاکیزگی هوای شهر کمک می‌کند.

درختان بزرگ و با صلابت و قدیمی هر جای شهر مراغه را زیباتر کرده‌اند. شهر مراغه علاوه بر جاذبه‌های طبیعت‌گردی، مکان‌ها و بناهای تاریخی بسیاری دارد که مناسب گردش‌های تاریخی هستند و یکی از این مناطق گنبد سرخ مراغه است.

برای رفتن به گنبد سرخ مراغه اول باید به آذربایجان شرقی سفر کنید و بعد از گذر از تبریز به شهر مراغه برسید. تا اینجای کار بسیار آسان است و می‌توانید از طریق تابلوها مسیر را پیدا کنید. بعد از قرار گرفتن در شهر مراغه، باید به کمربندی جنوبی شهر بروید.

سپس مسیر را ادامه دهید تا به پمپ بنزین برسید، خیابان کناری پمپ بنزین را بالا بروید تا گنبد مراغه را ببینید. امکان دارد برای پیدا کردن مسیر و دسترسی به گنبد کمی سردرگم شوید چون که تابلویی جهت راهنمایی شما تا گنبد وجود ندارد. شما تنها می‌توانید از طریق نقشه‌های آنلاین و پرس‌وجو از مردم شیرین زبان شهر مراغه مسیر درست را پیدا کنید.

روی نقشه ببینید!

توجه داشته باشید که این مسیر دارای اتوبوس و تاکسی و یا هرگونه وسیله‌ی نقلیه عمومی نیست. پس بهتر است که یا با خودروی شخصی خودتان به گنبد مراغه سفر کنید و یا از خودروهای دربست و آژانس‌ها استفاده کنید و حتماً با راننده هماهنگ کنید که چه ساعتی برای برگشت به دنبال شما بیاید.

معرفی گنبد سرخ مراغه

گنبد سرخ مراغه از قدیمی‌ترین بناهای شهر مراغه می‌باشد و به گنبد قرمز هم معروف است. این گنبد یک مزار یا آرامگاه بزرگ است که البته با وجود تمام بررسی‌ها و خواندن کتیبه‌های درون آن، هنوز نام شخصی که در این مکان دفن شده است مشخص نیست و کسی از هویت آن خبر ندارد.

تاریخچه گنبد سرخ مراغه، طبق اطلاعات به دست آمده از همان کتیبه‌ها به سال 542 هجری برمی‌گردد. گفته شده است این گنبد به دستور عبدالعزیز بی محمود، رئیس آن زمان آذربایجان ساخته شده است. این اطلاعات به طور پراکنده در کتیبه‌های غربی و شمالی گنبد نوشته شده است. نام معمار و سازنده گنبد سرخ نیز بنی بکر محمد بن بندان بن محسن است.

بیشتر بخوانید: ائل گلی تبریز ؛ پرطرفدارترین قطب گردشگری آذربایجان شرقی

هنوز اطلاعاتی مبنی بر اینکه در این بنای تاریخی چه اتفاقاتی افتاده است و گذشته آن چیست و چه عجایبی را در دل خود حمل می‌کند، نداریم اما به غیر از کتیبه‌ها، می‌توان گفت معماری گنبد سرخ هم سعی دارد حرفی بزند و اسرار و رازهای گذشته‌ی خود را فاش کند و سبک شود.

معماری گنبد سرخ مراغه به گنبد علویان در همدان که به دوره‌ی سلجوقیان مربوط می‌شود، شباهت خیلی زیادی دارد و شاید در جواب این سؤال که گنبد سرخ مراغه در چه دوره‌ای ساخته شده است؟ احتمالا بتوان گفت در دوره‌ی سلجوقی ساخته شده است. در سال 1310 این بنای تاریخی با نام اصلی خود یعنی گنبد سرخ در شهر مراغه با شماره‌گذاری 134 به عنوان یک بنای تاریخی، به طور رسمی ثبت شد.

به هر حال گر چه این بنای تاریخی اسرار مگوی بسیاری در صندوقچه‌ی دلش پنهان کرده است اما نمای زیبایش و معماری و فضای دلپذیر اطرافش باعث شده است که محبوب مسافران و گردشگران و توریست‌ها باشد و البته همیشه کنجکاوی تاریخدانان و علاقه‌مندان به تاریخ را تحریک می‌کند.

منظره‌ی گنبد سرخ مراغه با گل‌های رنگارنگ و درخت‌ها و درختچه‌ها و بوته‌های سبز و تلفیقشان با معماری گنبد سرخ و رنگ آبی آسمان، چشم‌نواز و روح‌افزاست.

معماری گنبد سرخ مراغه

معماری این گنبد یک شروع تازه برای استان آذربایجان شرقی و آذری‌زبانان در حیطه‌ی هنر و معماری بوده است و این بنا به عنوان اولین معماری آذری شناخته می‌شود. ساختار گنبد سرخ از آجر و کاشی است و کاشی‌ها با آرایش خاصی در کنار هم چیده شده‌اند و نمای فیروزه‌ای زیبایی به بنا داده‌اند.

آراستگی و نظم چیده شدن آجرها روی هم و تزئین آن با کاشی‌های رنگی و آجرهایی که رنگشان به قرمزی می‌زند (که به همین دلیل نام گنبد را به قرمز یا سرخ لقب داده‌اند)، هوش معمار را حتی در زمان‌های قدیم هم نشان می‌دهد. اما جالب‌تر این است که بدانید کاشی‌ها جزوی از خود بنا هستند و از ساخت آن محسوب می‌شوند نه اینکه بعداً به بنا چسبانده شده باشند!

شکل کلی بنای گنبد سرخ مراغه، مربع شکل است و با داشتن پله‌های ذوزنقه‌ای مانند برای بالا رفتن و ورود به داخل گنبد، بسیار با شکوه و مقتدر و در عین حال مجلل به نظر می‌رسد.

بیشتر بخوانید: بازار تبریز؛ بزرگترین مجموعه مسقف و آجری جهان

وقتی داخل گنبد سرخ مراغه شوید، یک سقف منحصر به فرد و چشم‌نواز را می‌بینید که قبل از هر چیزی توجهتان را جلب می‌کند. گنبد سرخ از اتاق اصلی و سردابه تشکیل شده است و زیر اتاق اصلی هم یک سکوی سنگی به کار رفته است و همین موضوع باعث استحکام و همچنین جذابیت این بنا شده و در این سال‌های دور، آن را حفظ کرده است.

داخل گنبد سرخ کتیبه‌هایی وجود دارد که همان‌طور که گفتیم در کتیبه‌ی شمالی نام دستور دهنده‌ی ساخت و مراحل ساخت بنا بیان شده و در کتیبه غربی هم نام معمار و سازنده‌اش آورده شده است. اما روی کتیبه‌های ضلع شرقی و جنوبی آیات قرآنی حک شده است.

روی سقف گنبد سرخ مراغه، سوراخ‌هایی می‌بینید که شاید برایتان سؤال باشد که برای چه چیزی هستند؟! این سوراخ‌ها احتمالاً برای تشخیص روز و شب و همچنین فهمیدن ماه‌های سال است. در حال حاضر همین سوراخ‌ها نمایی زیبا را با ورود پرتوهای بازیگوش خورشید به داخل گنبد، برای تماشا ایجاد کرده است. البته در محوطه‌ی گنبد سرخ مراغه، یک ساعت خورشیدی هم ساخته شده است که می‌توان گفت بیشتر به صورت نمایشی به کار رفته است.

راستی اگر به هرجایی سفر کردید و دغدغه رزرو محل اقامت داشتید می‌توانید اجاره اقامتگاه در پینورست را امتحان کنید. در پینورست انواع اقامتگاه از خانه‌های روستایی گرفته تا ویلا لوکس را دارد و باتوجه به نیاز و بودجه خود می‌توانید آن‌ها را پیش از سفرتان رزرو کنید تا در هنگام سفر خیال آسوده و راحت داشته باشید.

امکانات گنبد سرخ مراغه

فضای سبز و زیبایی اطراف گنبد سرخ بسیار زیاد و مناسب است اما می‌توان گفت چندان امکانات رفاهی ندارد. تنها رسیدگی به آن و امکانات رفاهی‌اش سرویس بهداشتی است. برای رفتن به گنبد سرخ امکاناتی را خودتان باید به همراه ببرید. امکاناتی مثل؛ آب آشامیدنی، خوراکی، غذا، لباس‌های مناسب، دوربین عکاسی، کفش پیاده‌روی، لوازم ضروری بین مسیر، نقشه، قرص‌ها و کرم‌های ضد آلرژی و ضد حشره و چیزهایی از این دست.

دیدنی‌های اطراف گنبد مراغه و شهر مراغه

از دیدنی‌های دیگر شهر مراغه که می‌توانید بعد از بازدید از گنبد سرخ مراغه از آن هم دیدن کنید، رصدخانه مراغه می‌باشد که از جاذبه‌های قدیمی و معروف و خاص مراغه است و جزو آثار ملی ایران به شمار می‌رود. علاوه بر گردش تاریخی و توریستی، می‌توانید یک گردش علمی را هم در رصدخانه مراغه تجربه کنید.

مقبره شیخ رکن‌الدین اوحدی مراغه‌ای، رودخانه صوفی مراغه، آبشار گور داغ مراغه، بازار مراغه، برج مدور مراغه، گنبد غفاریه مراغه، گنبد کبود مراغه، کویجه قلعه، غار کبوتر، چشمه گشایش، چشمه ساری سو مراغه، موزه سنگ نگاره‌های مراغه، پل خانقاه و هزاران مکان طبیعت‌گردی و تاریخی دیگر که در دل شهر مراغه قرار دارند و می‌توانید بعد از دیدن گنبد سرخ مراغه به دلخواه به هر کدام از این منطقه‌ها که علاقه دارید سفر کنید و یک عالمه خاطره‌ی شیرین ماندگار به جا بگذارید.

بیشتر بخوانید: غذاهای تبریز؛ در تبریز چی بخوریم؟

شما هم گنبد سرخ را دیده بودید؟ چه‌قدر از تاریخچه آن می‌دانستید؟ می‌دانستید چرا روی آن این نام را گذاشتند؟ به رصدخانه مراغه سر زده‌اید؟ از دیدنی‌های شهر مراغه چه جاهایی را می‌شناسید؟ به موزه سنگ مراغه رفته‌اید؟ برای گردش بیشتر طبیعت‌گردی را انتخاب می‌کنید یا دیدن آثار قدیمی و باستانی را؟ برای ما در قسمت نظرات بنویسید

راستی بهتان بگوییم که به هر جای ایران که سفر کردید و قصد اقامت داشتید می‌توانید برای اطلاع از تعرفه اجاره آپارتمان مبله به سایت پینورست سر بزنید و از قیمت‌های آپارتمان روزانه، مبله و دیگر اقامتگاه‌های پینورست مثل سوئیت، بومگردی، ویلا ساحلی و…باخبر بشوید.

فرزانه حقیقی