بیشتر کسانی که در تهران زندگی میکنند چیزی به جز ساختمانهای شهر و ترافیک نمیبینند اما کافی است کمی اهل گردش باشید تا در ماجراجوییهای خود به نقاط طبیعی تهران برسید. چشمه علی یکی از این مکانها است که هم برای آبتنی خوب است و هم دیدن آثار باستانی.
چشمه قدمت زیادی دارد؛ هر کجا هم که آب باشد تمدن است. به همین دلیل است که اطراف چشمه علی کلی آثار باستانی قرار دارد. در بالای چشمه روی تپه باروی ری قرار دارد. دیواری تاریخی که به منظور دفاع از شهر ساخته شده بود. بخش بزرگی از این دیوار که تخریب شده بود بعدا مرمت شده است. بین باروی ری و چشمه کتیبهای از تصویر فتحعلی شاه قاجار قرار گرفته است که به دستور خودش در آنجا حکاکی شده است.
آب چشمه علی که در گویش محلی شاه عبدالعظیم به آن چشملی میگویند، از زیر سنگها بیرون میآید و روی زمین به سمت جنوب جاری میشود.
در تابستان میتوانید مردم را در هر سنی در حال آبتنی در آب چشمه ببینید و در اطراف چشمه هم خانوادهها پیکنیک میکنند.

این چشمه از قدیم محل گشت و گذار و تفریح مردم بوده و داستانهای زیادی درباره آن وجود دارد هر چند الان آب چشمه مثل قدیم جاری نیست.
اگر قصد بازدید از چشمه علی را دارید باید خود را به بزرگراه غیوری در شهر ری برسانید و از آنجا وارد خیابان 22 بهمن شوید. اگر ماشین در دسترس شما نیست یکی از راههای آسان برای رسیدن به شهر ری استفاده از مترو است. در ایستگاه مترو شهر ری پیاده شوید و بعد از آن یک ماشین بگیرید.
نام تاریخی چشمه، سورنا یا سورین بوده. سورین نام دودمانی از دوره اشکانیان و ساسانیان بوده. همچنین چشمه در نزدیکی معبد آناهیتا قرار داشته که امروزه با نام آرامگاه بی بی شهربانو شناخته میشود و احتمالا نام سورنا از اینجا آمده است. بعدها با ورود اسلام به ایران نام چشمه به چشمه علی تغییر پیدا کرد.
اگر نخواهیم در حق چشمه علی جفا کنیم میتوان گفت سرمنشا شکلگیری تمدن در منطقه باستانی شهر ری این چشمه بوده است. در کنار این چشمه تمدنهای کهن شکل گرفتهاند که آثارشان تا به امروز پا به جا مانده است. میتوانید بخشی از این آثار را در موزه ایران باستان مشاهده کنید. چشمه علی در دورانهای متفاوت تاریخی پا برجا بوده است و همین موضوع به ارزش آن اضافه میکند.
اما تنها دلیل اهمیت چشمه علی پشتوانه تاریخی آن نیست. این چشمه مکانی است که برای مردم محلی از جهت فرهنگی اهمیت دارد. شستن فرش در نوروز یکی از سنتهایی است که از قدیم در کنار چشمه علی انجام میشده است. فرش فروشان و سایر مردم باور داشتند که آب چشملی باعث درخشانتر و خوشرنگتر شدن فرشها میشود.

بیشتر بخوانید: چشمه دیو آسیاب جایی بین تهران و مازندران
اما بحث فرش شستن در چشمه علی بیش از خانه تکانی نوروز بوده است. مردم در این مکان تنها فرش نمیشستند بلکه دور هم جمع میشدند، گپ میزدنند و تفریح میکردند. این سنت برای مردم منطقه سنتی دیرینه بوده که باعث میشده از حال و روز هم باخبر شوند.
تصورش را بکنید نزدیک سال نو مردم فرشهای خود را به چشمه میآوردند و در آن میشستند. تعداد فرشها آن قدر زیاد بود که بعد از شستن فرشها تمام تپههای سنگی اطراف از فرشهای رنگین پر میشد. البته چند وقتی است که به دلیل آلودگی که ایجاد میشود دیگر خبری از فرش شستن در چشمه علی نیست.
تفریحات در نزدیکی چشمه تاریخی چشمه علی ساده و بیآلایش است. در فصل گرم میتوانید انتظار داشته باشید که تعداد زیادی از کودکان و جوانان در آب چشمه آبتنی کنند. جوانان بر روی سنگها میروند و از روی آن به داخل حوضچه میپرند.
البته آب چشمه دارای سرب است و شاید همین هم باعث تمیز شدن فرشها بوده. شنا کردن در آبی که آلوده به سرب است زیانبار است و اصلا توصیه نمیشود. علاوه بر آبتنی پهن کردن زیرانداز و برگزاری پیکنیک هم در نزدیکی سرچشمه رایج است.

اگر به تماشای بازی بچهها و پیکنیک علاقه ندارید شاید دیدن سایتهای باستانی اطراف شما را به وجد بیارد. شهر ری منطقهای با قدمت چندین هزار سال است بنابراین تنها به دیدن باروی ری در بالای تپه چشمه علی و کتیبهی فتحعلی شاه روی دیواره تپه سنگی اکتفا نکنید و به جاهای دیدنی دیگر منطقه هم سر بزنید.
آب چشمه به دو حوضچه که در پایین چشمه قرار دارند میریزد. در سالهای اخیر مشکلاتی هم برای چشمه پیش آمده است. در سال 1396 به دلیل فعالیتهای عمرانی برای ساخت خط مترو آب چشمه علی قطع شد. بعد از آن مسئولان قول پیگیری دادند و در نهایت از سال 98 آب چشمه دوباره جاری شد اما نه به میزانی که قبلا بود.
این چشمه از سال 1313 جزو آثار ملی است و بعدها هم در لیست آثار طبیعی تهران قرار گرفته است. بنابراین انتظار میرود از آن به خوبی محافظت شود. این چشمه قبلا مرمت شده است اما با توجه به اهمیت تاریخی و طبیعی آن به مراقبت دائمی نیاز دارد.
بیشتر بخوانید: تالاب عشق آباد شهر ری؛ زندگی پرندگان را بدون رفتن به باغ وحش ببینید
اطراف چشمه علی چند رستوران و کافه ساده و سنتی برای نوشیدن چای یا صرف ناهار وجود دارد. نزدیک چشمه بوستان سورنا وجود دارد که میتوان در آن پیک نیک کرد.
اینجا جای پارک خودرو هم دارد.
برای اقامت در این منطقه میتوانید سراغ بوم گردی چشمه علی بروید. در این اطراف چند بوم گردی برای اقامت وجود دارد.
منطقه باستانی چشمه علی شهر ری جایی از تهران است که در آن زندگی مدرن و سنتی بشر با طبیعت گره خورده است. بنابراین مهم است که از فرهنگ و سنت مردم و طبیعت منطقه محافظت شود. کسانیکه که به تاریخ و فرهنگ تهران قدیم علاقهمند هستند در شهر ری چیزهایی زیادی برای دیدن پیدا میکنند.
میتوانید یک روز کامل را در چشمه علی بگذرانید. به جز باروی ری و کتیبه فتحعلی شاه دیدنیهای دیگر هم در نزدیکی چشمه علی وجود دارد. در پشت کوه سنگی میتوانید کوچههایی را پیدا کنید که به شکل پلکانی ساخته شدهاند. دیدن این کوچهها به خودی خود جذاب است. در یکی از این کوچهها دربی برای یک ملک شخصی وجود دارد که مزار جبار باغچهبان در حیاط آن خانه قرار دارد.
با فاصله کمی از چشمه، آرامستان ابن بابویه قرار دارد که مزار بسیاری از بزرگان ایران مثل جهان پهلوان تختی، علی اکبر دهخدا و حسین بهزاد است. افراد بسیاری برای ادای احترام به این افراد به این منطقه میآیند. اگر به شهر ری سر زدید از دیدن برج طغرل(خلیفه یزید) غافل نشوید. این برج که متعلق به دوران سلجوقیان است در شرق ابن بابویه قرار دارد.
به جز اینها بقعه جوانمرد قصاب، تالاب عشقآباد، قلعه گبری، دژ رشکان و بازار تاریخی ری هم از جمله مکانهایی هستند که نباید از دستشان بدهید. هر کدام از این مکانها به تنهایی شور و حال خاصی دارند پس اگر قصد بازدید از چند مکان را دارید بهتر است از قبل برنامهریزی کنید.
برای آنکه بتوانید در کنار چشمه خوش بگذرانید بهترین زمان بازدید تابستان است. در این فصل میتوانید از خنکای چشمه استفاده کنید. البته این چشمه دائمی و در تمامی فصول قابل بازدید است. ورود به منطقه هم رایگان است.
یکی از جاهای خفن نزدیک به چشم علی اتاق فرار مخفیگاه شهر ری است. ورودی این اتاق فرار ۸۰ هزار تومان است. داستانش هم معمایی است که باید آن را حل کنید. اگر خیلی آدم ریسکپذیری هستید و ترس را دوست دارید اینجا آنقدر ترسناک نباشد.
بیشتر بخوانید: ابن بابویه ؛ دومین قبرستان بزرگ تهران کجاست؟
چشمه علی تاحالا سه بار تا مرز خشک شدن رفته. اخیرا هم میزان آب آن خیلی پایین آمده. سه حوضچه در حال خشک شدن هستند و کارشناسان درحال مطالعه روی آن هستند.
شهر ری، بزرگراه آوینی، بین بلوار صفائیه و غیوری
دسترسی چشمه علی چگونه است؟
شما میتوانید با مترو به این چشمه بروید. باید ایستگاه شهر ری پیاده شوید و ار آنجا ماشین بگیرید.
شما طرفدار کدامیک از تفریحات در تهران هستید؟ برای تعطیلات آخر هفته کجا را برای پیک نیک خانوادگی انتخاب میکنید؟ چه جاهای گردشگری را اطراف تهران میشناسید؟ برای ما بنویسید.
راستی اگر برای اجاره وخانه مبله در تهران دنبال ساتی معتبر میگردید میتوانید وارد سایت پینورست شوید و در ان تنوع خانهها را ببینید و بهترین خودتان را رزرو کنید.
من پرستو جابریام. چند سالیه که تولید محتوا رو به شکل حرفهای دنبال میکنم. از یادگیری لذت میبرم و دوست دارم هر چیزی رو که یاد میگیرم با بقیه قسمت کنم. به ایجاد هر ایده ناب و ساخت هر چیز جدیدی علاقمندم. به نظرم نوشتن یکی از بهترین روشها برای ساخت جهانیه که زندگی در آن راحتتر و دسترسی به اطلاعات در آن آسانتر است.