میدان بهارستان ؛ رنگ کاشی‌های تهران قدیم

میدان بهارستان جایی است که از آن به خیلی از دیدنی‌های تاریخی منطقه ۱۲ تهران دسترسی دارید. متروخور است و سریع شما را به سفر در زمان می‌برد. میدان بهارستان پیاده شوید تا باهم این سفر را طی کنیم.

میدان بهارستان کجاست؟ 

میدان بهارستان در منطقه 12 تهران است. این میدان مهم و تاریخی از شمال به دروازه شمیران و خیابان بهارستان و از جنوب به محله سرچشمه راه دارد. از غرب به خیابان جمهوری اسلامی ایران(شاه آباد سابق) و از شرق به خیابان مجاهدین اسلام و میدان شهدا می‌رسد. 

مجلس هم همین‌جاست.

میدان بهارستان جگرگوشه تاریخ معاصر

این میدان در دوره قاجاریه به دلیل افزایش جمعیت تهران ساخته شد. در ابتدا به دلیل استقرار سازمان‌ها و نهاد‌ها دولتی در آن به نام خیابان دولت شناخته می‌شد.

در آینده به دستور فتحعلی شاه قاجار این مکان به عنوان خانه تابستانی پادشاه مرمت شد. به همین دلیل در آن زمان جلوخان نگارستان نام گرفت. همچنین این میدان نام‌ها دیگری مانند: باغ سپه‌سالار، شاه آباد، مجلس، و عزیزیه در گذشته‌ها داشته.

این میدان خیلی از وقایع تاریخی را به چشم خود دیده. رویدادهایی مثل تاسیس اولین مجلس قانون گذاری مشروطه، به توپ بستن مجلس زیر نظر لیاخوف روس، راهپیمایی موافقان و مخالفان دکتر مصدق است. دیگر رویداد های مهم در میدان بهارستان را بخوانید: 

• برگزاری اولین جشن ملی در اولین سالگرد مشروطیت با حضور جمع کثیری از تهران
• ترور میرزا علی اصغرخان در مجلس
• 7 شبانه روز جشن عروسی برای ناصرالدین شاه قاجار
• برگذاری مراسم سالانه قربانی کردن شتر که توسط رضا شاه لغو شد.
• برگذاری عروسی باشکوه ملیجک
• تجمع بازاریان در مخالفت با محمد علی شاه
• تجمع مردم برای بازگشت دکتر مصدق به مجلس
• ترور میرزاده عشقی مدیر مجله قرن 20 

مجسمه‌ها میدان بهارستان

در طول تاریخ پس از گذشت دوران قاجاریه و تبدیل شدن میدان بهارستان به مکان عمومی این میدان فضاسازی و سپس با مجسمه‌ها زیبا شد.

چند مجسمه در مرکز میدان بهارستان نصب شده که هرکدام به دستور و منظور خاصی در این میدان قرار گرفته. این مجسمه‌ها در دوره‌ها مختلف ساقط شدند و جایگزین جدیدی برای آنها گذاشته شد. این مجسمه‌ها عبارتند از:

• مجسمه برنزی رضا شاه
• مجسمه فرشته آزادی
• مجسمه سید حسن مدرس

مجسمه برنزی رضا شاه

این مجسمه زیبا در سال 1304 در مرکز میدان بهارستان روی پایه‌ها هخامنشی بر روی صفحه ای نصب شد. این مجسمه از جنس برنز اعلا ساخته شده بود و نماد از رضاشاه در دوره پهلوی بود. 

مجسمه فرشته آزادی

این مجسمه در حال کشتن دیو استبداد در زیر پای خود است. در دست چپ این مجسمه مشعل و در دست راست آن شمشیری قرار دارد. پس از انقلاب اسلامی این مجسمه با تغییر پوشش مدت کمی باقی ماند و بعد  از این میدان برداشته شد. 

مجسمه سید حسن مدرس

مجسمه سید حسین مدرس مبارز دوران رضا شاه یکی از نماد‌ها انقلابی در مرکز میدان بهارستان است. این مجسمه که سازه دست دو تن از مجسمه‌سازان مشهور ایران به نام‌ها نادر قشقایی و ملک دادار است؛ در آذر ماه سال 1357 در وسط میدان بهارستان بر روی پایه ای از آجر ساخته شد. ارتفاع این مجسمه به 3 متر می‌رسد همچنین تا به امروز این مجسمه در مرکز این میدان، در کنار فضای سبز و پارکی برای کودکان پابرجا است. 

بیشتر بخوانید: پردیس سینمایی چارسو ؛ مجهز و به روز با معماری عجیب

جاذبه‌ها تاریخی میدان بهارستان

گفتیم که این میدان سن و سال‌دار خیلی از وقایع تاریخی و ساخت‌وسازها ر دیده. این پیر دانا درون خودش جاهای دیدنی تاریخی دارد که برای هر قشری دوست‌داشتنی هستند. برای مثال مهم نیست چه در پولدار هستیم یا نه همیشه خرید کفش از باغ سپه سالار حس دیگری داشته. انگار فقط یک خرید نبوده و تماشای خیابانش هم جالب بوده.

  بقیه آثار میدان بهارستان:

• کاخ نگارستان
• باغ بهارستان
• عمارت مسعودیه
• موزه حسن صبا
• بازار بزرگ بهارستان
• چهارسو
• خانه مستولی الممالک
• کاروانسرای خانات
• مدرسه فیروز بهرام

باغ سپهسالار

این باغ زیبا که در کنار میدان بهارستان قرار دارد، یکی از باغ‌ها قدیمی تهران است که در دوره قاجار ساخته شده. باغ سپهسلار متعلق به حسین خان سپهسالار قزوینی، صدر اعظم ناصرالدین شاه قاجار است.

این خیابان در سال 1385 هجری شمسی تبدیل به پیاده‌راه شد. الان از این باغ یک خیابان به نام باغ سپهسالار باقی مانده که تبدلیل به یکی از مراکز خرید کیف و کفش در تهران شده. 

بیشتر بخوانید: خیابان فردوسی ؛ بوی چرم،‌ نقره و پول

اولین مجلس مشروطه

این مجلس توسط مظفرالدین شاه در دوره قاجار در سال 1285 تاسیس شد. اولین جلسه شورای ملی هم در 14 مهر همان سال در حضور مظفرالدین شاه برگذار شد.  این مجلس را 26 درصد بزرگان اصناف، 20 درصد را روحانیون و طلاب و مابقی را تجار و ملاکین تشکیل می‌دهد. این مجلس که در نزدیکی میدان بهارستان قرار دارد، در طول تاریخ اتفاقات زیادی مانند ترور و به توپ بستن را به خود دیده است.

موزه مجلس شورای اسلامی ایران

این موزه که در ابتدا برای نمایش آثار کمال الملک ساخته شده بود، در در ضلع جنوبی میدان بهارستان قرار دارد. این کتابخانه که در سال 1286 پایه گذاری شده بود، به لطف ارباب کیخسرو که نماینده مردم در مجلس مشروطه بود در سال 1303 تاسیس شد. ارباب کیخسرو با قبول کردن پیشنهاد یکی از شاگردان کمال الملک به نام (اسماعیل آشتیانی) برای ایجاد نمایشگاهی از آثار کمال الملک باعث قدم بزرگی در راه پیشرفت این مکان برداشت. پس از موافقت ارباب کیخسرو، آشتیانی شروع به جمع آوری نقاشی‌ها ارزشمند کمال الملک و شاگردان ایشان کرد. این مجموعه به قصد به نمایش گذاشتن آثار کمال الملک تاسیس شد.

عمارت مسعودیه؛‌ زیباترین دیدنی بهارستان

عمارت مسعودیه در ضلع جنوب غربی خیابان اکباتان در میدان بهارستان قرار دارد. این عمارت که مربوط به دوره قاجاریه است؛ از معماری اروپایی زیبایی برخوردار است. این عمارت به دستور مسعود میرزا که فرزند ارشد ناصرالدین شاه بود تاسیس شد. این عمارت به دلیل قرار گرفتن در موقعیت بسیاری از اتفاقات مهم تاریخی رویداد های مهمی را به خود دیده است. بعد از واقعه بهارستان همراه با خامه ظهیر الدوله و سایر مشروطه خواهان عمارت مسعودیه نیز به گلوله بسته شد. همچنین این عمارت به مدت یک سال توسط رضا شاه خریداری شده بود؛ ولی پس از گذشت این مدت این عمارت را به وزارت فرهنگ و معارف هدیه کرد. از سال 1302 تا 1377 نیز این مکان در اختیار اداره آموزش پرورش بود. سپس در سال 1377 این مکان در اختیار سازمان میراث فرهنگی قرار گرفت.

بیشتر بخوانید: باغ نگارستان تهران؛ باغی صمیمی و با شکوه

بازار چارسو ؛ بورس  مدرن خرید موبایل 

این بازار یا پاساژ بزرگ که در نزدیکی میدان بهارستان قرار دارد بورس بزرگی برای فروش موبایل در مرکز تهران است. این بازار رقیب اصلی پاساژ علاءالدین در فروش موبایل است. البته بازار چارسو 8 طبقه دارای امکانات دیگری نیز است که این پاساژ را تبدیل به مرکز تجاری تفریحی بزرگی در مرکز تهران کرده است.

امکانات این پاساژ به ترتیب طبقات عبارتند از:

• طبقه همکف: بورس لوازم خانگی و لوازم صوتی و تصویری
• طبقه اول تا چهارم: کالای دیجیتال و لوازم جانبی 
• طبقه پنجم: فودکورت چارسو
• طبقه ششم: سالن تئاتر، سینما و برگذاری سمینار‌ها
• طبقه هفتم: پردیس سینمایی چارسو
• طبقه هشتم: سالن ششم پردیس سینمایی

بیشتر بخوانید: بهترین جاهای تهران برای خرید موبایل و کامپیوتر

کاروانسرای خانات؛ غذاخوری بهارستان

این بنای تاریخی که در بخش جنوبی میدان بهارستان و خیابان مصطفی خمینی قرار گرفته مربوط به دوره صفویان است.

الان از این کاروانسرا غرفه‌ها مختلف اغذیه و لباس و دیگر اقلام خوراکی به فروش می‌رسد. همچنین سفره خانه‌ها و غذاخوری‌ها سنتی در این کاروانسرا این مکان را آماده بازدید و خرید گردشگران کرده.

موزه ابولحسن صبا؛‌ استاد نامی موسیقی

این خانه موزه که در بخش شمالی میدان بهارستان قرار دارد؛ متعلق به یکی از استادان نامی ایران در زمینه موسیقی است.

استاد حسن صبا که ساز اصلی ایشان ویولن بوده است در منزلی دنج با معماری ساده به مساحت کلی 250 متر زندگی می‌کرد.

 منزل ایشان که اکنون در اختیار سازمان میراث فرهنگی است به موزه‌ای از آثار و وسایل ایشان تبدیل شده است. این منزل دارای دو طبقه همکف و زیرزمین است؛ که هر دو این طبقات برای گردشگران با پرداخت هزینه کمی قابل بازدید است. زیر‌زمین این منزل محل تدریس استاد حسن صبا به شاگردانش و طبقه همکف محل زندگی ایشان با همسرشان که دختر عموی نیما یوشیج شاعر قرن معاصر است، بوده. 

مدرسه فیروز بهرام؛ مدرسه مخصوص زرتشتیان

مدرسه فیروز بهرام که در ضلع غربی میدان بهارستان در خیابان جمهوری اسلامی ایران قرار دارد؛ به دستور کاباجی یکی از زرتشتیان هندی به عنوان یادواره برای پسرش ساخته شد.

این مدرسه از همان ابتدای کار مختص به زرتشتیان بوده و تاکنون بزرگان و عالمان زرتشتی بسیاری به جامعه تحویل داده است. معماری بی‌نظیر این مدرسه شامل آجرکاری، گچ بری و سازه قوی باعث پایداری این مدرسه تاکنون شده است. همچنین حجاری‌ها و آثار زیبای دیگر مربوط به زرتشتیان نیز در این مدرسه وجود دارد که با هماهنگی قبلی در روز‌ها خاصی در هفته غیر هم‌کیشان ایشان نیز میتوانند از آن بازدید کنند.

غذاخوری‌ها و رستوران‌ها میدان بهارستان

اگر از میدان بهارستان بازدید کردید؛ بهتر است برای صرف غذا به این رستوران‌ها مراجعه کنید. در این منطقه هم رستوران‌ها سنتی و مدرن موجود است هم فست فود میدان بهارستان که در تهران معروف است. رستوران‌ها معروف محله بهارستان به ترتیب عبارتند از: 

• رستوران شاطر عباس
• طباخی هوس
• رستوران تیلیت
• رستوران منصور
• فست فود فدرا
• کافه رستوران مرکوری
• رستوران خیام
• کافه رستوران جوانه

چگونه به میدان بهارستان برویم؟ 

 میدان بهارستان تهران کجاست؟ این میدان در منطقه 12 تهران قرار دارد. راه‌ها ارتباطی مختلفی برای دسترسی به این میدان وجود دارد. اگر با ماشین شخصی به میدان بهارستان سفر می‌کنید؛ از سمت غرب اتوبان لشگری و از سمت شرق بزرگراه امام علی دسترسی به این مکان را آسان کرده. روش‌ها دیگری نیز برای دسترسی به این مکان وجود دارد. با مترو هم که خیلی راحت میدان بهارستان پیاده می‌شوید.

میدان بهارستان، قابل دسترسی با وسایل حمل و نقل عمومی

اهمیت این بهارستان از لحاظ تاریخی و همچنین وجود مجلس شورای اسلامی، باعث شده تا این مکان مهم، از طریق‌ها متعددی قابل دسترسی باشد. یکی از این راه‌ها کارآمد و کم هزینه برای رسیدن به میدان بهارستان، مترو است.

این ایستگاه، که در خط 2 مترو تهران ( صادقیه به سمت فرهنگسرا ) قرار دار و نامش هم همان میدان بهارستان است. این ایستگاه، با داشتن خدمات رفاهی مثل غرفه فروش غذا و اغذیه، فست‌فود، لباس‌فروشی و غرفه فروش لوازم جانبی موبایل، سعی کرده تا حدودی نیاز‌ها شما را تأمین کند.

شما اهل سفر در زمان هستید؟ خیابان‌های تاریخی تهران را دیده‌اید؟ منطقه ۱۲ را چه‌قدر گشته‌اید؟ به‌نظرتان این‌جا بهترین جا برای دیدن آثار تاریخی تهران است؟ برای ما از بهترین تجربه سفر تاریخی‌تان بنویسید.

راستی اگر به تهران سفر کرده‌اید تا دیدنی های آن چه پاساژهای فراوانش و چه تاریخ عجیب غریبش باشد را ببینید برای رزرو آنلاین اقامتگاه خود روی ما حساب کنید. پینورست بهترین‌های تهران را گلچین کرده تا شما اقامتی راحت داشته باشید. کافی‌ست در سایت پینورست بر اساس خواسته خود جستجو کنید

محمدرضا اسدی