خواجه اباصلت ؛ در جوار دنیای پس از مرگ

وقتی کوچک بودم خواجه اباصلت خانه پدربزرگ و مادربزرگم بود. صبح جمعه حتی قبل از این‌که هوا کاملا روشن شود از خواب بیدار می‌شدیم و به خواجه اباصلت می‌رفتیم. بعضی وقت‌ها که می‌رسیدیم یکی از عموها یا عمه‌ها قبل از ما رسیده بود و طبق رسم رایج آن روزها روی مزار پدربزرگ و مادربزرگ آب ریخته بود. آن ‌وقت بابا به شوخی می‌گفت که پدربزرگ حیاطش را برای ما آب‌پاشی کرده تا وقتی می‌رسیم خانه‌اش تمیز و مرتب باشد. من و دخترعموها دور و بر محوطه خواجه اباصلت پرسه می‌زدیم، بازی می‌کردیم و برای هم داستان تعریف می‌کردیم تا ظهر شود و به خانه پدربزرگ و مادربزرگ مادری‌مان برویم که آن روزها هنوز زنده بودند. انگار جمعه‌های ما به طور مساوی بین زنده‌ها و مرده‌ها تقسیم شده بود و هیچکس از این بابت شکایتی نداشت.

اگر دوست دارید تجربه پرسه زدن‌های من در خواجه اباصلت را بخوانید با این مطلب پینورست همراه شوید.

خواجه اباصلت مشهد کجاست؟

شاید با این مقدمه فکر کنید که خواجه اباصلت فقط یک قبرستان ساده است. ولی این‌طور نیست. خواجه اباصلت بقعه‌ای است که در آن عبدالسلام بن صالح مشهور به خواجه اباصلت هِرَوی از یاران نزدیک امام رضا دفن شده است. در محل این بقعه حرمی ساخته‌اند و در کنار آن هم قبرستانی قدیمی وجود دارد.

منبع: گوگل‌مپ عکاس: محمد حسین اکبری

بیشتر بخوانید: معرفی محله‌های مشهد ؛ راهنمایی برای غیرمشهدی‌ها

در گذشته حرم کوچکی که برای خواجه اباصلت ساخته بودند امکانات زیادی نداشت. اما کم‌کم که پای مسافران و غیرمشهدی‌ها به این منطقه باز شد، حرم و محدوده خواجه اباصلت هم رونق بیش‌تری گرفت و باعث شد آدم‌های بیش‌تری به این حرم سر بزنند. حتی خیلی از مشهدی‌ها که در گذشته فقط به قصد خواندن فاتحه‌ای به قبرستان خواجه اباصلت سر می‌زدند، تصمیم گرفتند زمان بیش‌تری را در این منطقه صرف کنند.

دسترسی به خواجه اباصلت مشهد

آرامگاه خواجه اباصلت در جاده مشهد به فریمان قرار دارد. بهترین راه برای رفتن به آن هم استفاده از خودروی شخصی است. به خصوص این‌که جای پارک هم در این منطقه زیاد است و به جز مناسبت‌های خیلی خاص، بعید است که با مشکل جای پارک در اطراف آرامگاه روبه‌رو شوید.

منبع: گوگل‌مپ عکاس: Feras Jawad

اما اگر قصد دارید از وسایل حمل‌ونقل عمومی استفاده کنید، پیشنهاد می‌کنیم از پایانه آزادی سوار اتوبوس‌هایی شوید که به بهشت رضا می‌روند. این اتوبوس‌ها یک ایستگاه مخصوص هم در کنار آرامگاه خواجه اباصلت دارند و می‌توانید راحت و بدون مشکل به آرامگاه خواجه اباصلت بروید.

مشاهده و داستان‌پردازی در قبرستان

شاید پیشنهاد عجیبی باشد اما دیدن قبرستان هر شهر هم می‌تواند یک‌جور شهرگردی باشد. به خصوص اگر قبرها قدیمی باشند. در قبرستان خواجه اباصلت تعدادی قبر قدیمی با سنگ‌های حکاکی شده وجود دارد که دیدن آن‌ها می‌تواند برای بعضی‌ها جالب باشد.

من از وقتی کوچک بودم به این حکاکی‌ها دقت می‌کردم. بعدها کم‌کم توانستم روی آن‌ها را بخوانم و برایم عجیب بود که در هر دوره‌ای شیوه خاصی برای حکاکی روی سنگ قبر وجود داشته است. در گذشته انتهای قبرستان خواجه اباصلت به زمین‌هایی می‌رسید که بلاتکلیف افتاده بودند و از آن‌جایی که قبرستان نسبت به آن زمین‌های رها شده در ارتفاع بود، ما اجازه نداشتیم تا ته قبرستان برویم. چون ممکن بود به‌خاطر نبود هیچ نوع حفاظی بیافتیم. برای همین موقع گشتن بین قبرها فقط تا محدوده‌ای جلو می‌رفتیم و بعد بهمان هشدار می‌دادند که برگردیم.

منبع: گوگل‌مپ عکاس: Majid Mahdaviyan

بیشتر بخوانید: قبرستان خالد نبی؛ شکل‌ عجیب قبرها و رمز و رازشان

البته در سال‌های گذشته انتهای قبرستان هم تغییر کرده و فکر می‌کنم حالا برای آن زمین‌های رها شده هم نقشه‌ای کشیده باشند. اما در روزهای کودکی‌ام وقتی همراه با دخترعموها و دخترعمه‌ها به ته قبرستان می‌رسیدیم، فکر می‌کردیم که آن‌جا جایی است که مرده‌ها از زیر سنگ‌های حکاکی‌شده عجیب و غریب‌شان به دنیای دیگر می‌روند. گاهی سعی می‌کردیم شکل حکاکی سنگ‌ها را به دنیای بعد از مرگ ربط بدهیم و فکر کنیم آدم‌های زیر هر سنگ در آن زمین‌های رها شده به زندگی پس از مرگ‌شان مشغولند.

بازار روز در اطراف آرامگاه خواجه اباصلت

آرامگاه خواجه اباصلت درست روبه‌روی بهشت جواد الائمه قرار دارد. اگر به حرم خواجه اباصلت بروید، این آرامگاه و محدوده آن را به راحتی می‌بینید. برای رفتن به بهشت جواد الائمه هم می‌توانید از پل زیرگذری که برای دسترسی بهتر بین این دو منطقه ایجاد شده است، استفاده کنید.

اغلب وقت‌ها درست روبه‌روی بهشت جوادالائمه بازار روز برپا می‌شود. دستفروش‌ها با انواع مختلفی از کالاها و اجناس در این محدوده بساط پهن می‌کنند و خیلی از مسافران با گشتن بین این بازار هیاهوی خاصی به محدوده قبرستان و آرامگاه خواجه اباصلت می‌دهند. جالب است که تنوع کالاهایی که می‌توانید در این بازار پیدا کنید هم بالاست. مثلا بعضی‌ها سی‌دی‌های صوتی و تصویری می‌فروشند، بعضی‌ها لباس و پوشاک، بعضی‌ها هم خوردنی‌هایی مثل خرما و کلوچه و چیزهایی شبیه این. از آن‌جایی که پخش کردن خرما یکی از رسم‌های قدیمی مشهدی‌ها در قبرستان است، خیلی‌ها از همین بازار چند جعبه خرما به نیت خیرات می‌خرند.

امکانات خواجه اباصلت مشهد

در منطقه خواجه اباصلت به دلیل وجود حرم و آرامگاه امکانات تقریبا کامل است. سرویس بهداشتی تمیز، دسترسی به پریز برق برای شارژ گوشی و پاور بانک، سوپر مارکت و اغذیه‌فروشی از جمله این امکانات هستند. شاید یکی از کمبودهای این منطقه نبود درخت و فضای سبز کافی باشد. یادم هست که همیشه موقع گشتن در محدوده خواجه اباصلت به خصوص در روزهای تابستان از شدت داغی هوا همه‌مان در حال کور شدن بودیم. بعدها کنار بعضی از سنگ قبرها سایه‌بان‌هایی ساختند.

منبع: گوگل‌مپ عکاس: Feras Jawad

بیشتر بخوانید: خانه توکلی مشهد ؛ قرار نبود متروک بماند

اما آن سایه‌بان‌ها هم فقط برای کسانی مناسب است که قبر نزدیکان‌شان همان حوالی است. در داخل حیاط آرامگاه هم می‌شود سایه‌بان‌هایی پیدا کرد و لحظاتی برای استراحت همان‌جا نشست. داخل حرم هم دمای مناسبی دارد. تابستان‌ها خنک است و زمستان‌ها گرم. خیلی‌ها با نیت خواندن نماز وارد حرم می‌شوند و بعد از نماز هم کمی استراحت می‌کنند.

بعد از دیدن خواجه اباصلت کجا برویم؟

خیلی از مشهدی‌ها که با نیت سر زدن به اموات‌شان به خواجه اباصلت می‌روند، بعد از آن هم یک راست به بهشت رضا می‌روند. اما بهشت رضا قبرستانی نیست که برای بقیه جذابیت خاصی داشته باشد. به همین دلیل اگر بخواهیم به شما پیشنهاد بهتری بدهیم، شاید آن پیشنهاد رفتن به آرامگاه خواجه مراد باشد.

آرامگاه خواجه مراد کجاست؟

درباره ابوحبیب هرثمه بن اعین ملقب به خواجه مراد داستان‌های مختلفی وجود دارد. بعضی‌ها این شخص را از یاران امام رضا دانسته‌اند و بعضی او را جز سپاهیان هارون‌الرشید می‌دانند که در مخالفت با مأمون به قتل رسید. اما آن‌چه که همه درباره‌اش توافق دارند، احترامی است که مردم برای شخصیت او قائل بودند. البته آرامگاه خواجه مراد بعدها توسط درویشی خراسانی ساخته شد. یکی از ویژگی‌های این آرامگاه ساخته شدن آن در دل کوه است. کوهی که این حرم را در دل خودش جا داده یکی از کوه‌های رشته کوه بینالود است.

منبع: گوگل‌مپ عکاس: R Q

این آرامگاه فقط سه کیلومتر با خواجه اباصلت فاصله دارد. پس رفتن به آن نه زمان‌بر است و نه سخت. شما می‌توانید هم با اتوبوس و هم با خودروی شخصی‌تان به آرامگاه خواجه مراد بروید. در منطقه خواجه مراد هم می‌توانید امکاناتی مشابه با امکانات اطراف خواجه اباصلت پیدا کنید. مثلا در اطراف خواجه مراد هم بازاری وجود دارد که در آن انواع مختلف سوغاتی‌های مشهد پیدا می‌شود. اما به جز این‌ها امکانات دیگری مثل اقامتگاه و رستوران هم در این منطقه وجود دارد. در واقع می‌شود گفت که خواجه مراد نسبت به منطقه اطراف خواجه اباصلت امکانات به‌روزتری دارد.

آرامگاه پیر پالان دوز در مشهد

اگر قرار باشد آرامگاه شخصیت‌های تاریخی را معرفی کنیم شاید بد نباشد که به اطراف حرم سری بزنیم. آرامگاه پیر پالان‌دوز در خیابان نواب صفوی قرار دارد. پیر پالان‌دوز عارف و درویشی خراسانی با اسم شیخ محمد کارندهی بود. او در خراسان به دنیا آمد و بعد به مشهد سفر کرد و تا آخر عمر در همین شهر ماند.

منبع: گوگل‌مپ عکاس: مصطفی ولیانپور

از مریدان مشهور پیر پالان‌دوز می‌شود شیخ محمد مؤمن را نام برد که امروز در محل گنبد سبز مشهد دفن شده است. اگر هم اسم شیخ محمد مؤمن را شنیده باشید، می‌دانید که او از اساتیدی است که شیخ بهایی در محفلش تربیت شد.

بیشتر بخوانید: گنبد سبز مشهد چرا معروف است

این آرامگاه در دوره صفوی ساخته شده و می‌توان ویژگی‌های معماری آن دوره را در جزئیاتش پیدا کرد. در ضمن برای بازدید از این مقبره لازم نیست هزینه ورودی پرداخت کنید.

آرامگاه شیخ بهایی

از شیخ بهایی و استاد برجسته‌اش حرف زدیم و حیف است که به خودش اشاره‌ای نکنیم. برای مشهدی‌ها سر زدن به آرامگاه شیخ بهایی شبیه بازدید از یک مکان تاریخی نیست. خیلی از ما حتی در همان روزهای کودکی که تجربه رفتن به خواجه اباصلت را داشتیم در ساعاتی که با خانواده به حرم می‌رفتیم هم با شیخ بهایی آشنا شدیم. البته آن روزها همان اندازه که درباره بزرگی شخصیت خواجه اباصلت چیزی نمی‌دانستیم از اهمیت شخصی مثل شیخ بهایی هم بی‌خبر بودیم. اما شاید همین که اسم‌شان را می‌شنیدیم کافی بود تا بعدها دوباره به سراغ‌شان برویم و درباره‌ هر کدام جست‌وجو کنیم.

منبع: گوگل‌مپ عکاس: Mohsen Ahmadi

آرامگاه شیخ بهایی در داخل حرم امام رضا و در رواق امام خمینی قرار دارد و خیلی‌ها بعد از زیارت در این رواق به مقبره شیخ بهایی هم سر می‌زنند.

سؤالات متداول

می‌شود با اتوبوس هم به خواجه اباصلت رفت؟

بله. اتوبوس‌هایی که به بهشت رضا می‌روند یک ایستگاه هم برای خواجه اباصلت دارند.

در آرامگاه خواجه اباصلت چه امکاناتی وجود دارد؟

سرویس بهداشتی در حیاط آرامگاه وجود دارد. در اطراف آرامگاه هم سوپرمارکت و فروشگاه وجود دارد.

می‌توان با آرامگاه خواجه اباصلت تماس گرفت؟

بله. تلفن آرامگاه خواجه اباصلت ۰۵۱۳۸۴۸۶۲۸۲ است.

شما در سفرتان به مشهد کجا رفتید و کدام جاذبه طبیعی یا تاریخی در این شهر برایتان جالب‌تر بود؟ نظرتان را برایمان بنویسید.

اگر به دنبال اجاره سوئیت های مشهد هستید، پینورست پیشنهادهای زیادی برایتان دارد. انواع سوئیت با امکانات متنوع در مناطق مختلف شهر مشهد را در این وبسایت پیدا کنید.

نعیمه بخشی

وبسایت

خیال‌باف و قصه‌پرداز