هرانده ؛ روستایی در میان کوه‌های برافراشته

روستایی در میان کوه‌های برافراشته، با رودی پرآب که از میان آن عبور می‌کند، و درختان زیبای تبریزی. روستایی با قدمت 8000 ساله با جاذبه‌های متعدد طبیعی، تاریخی و مذهبی. در همین حوالی تهران چنین روستای رویایی و زیبایی وجود دارد که برای یک سفر یک روزه از بهترین انتخاب‌هاست. می‌خواهیم با هم به سراغ روستای هرانده برویم و همه‌ی آنچه را که لازم است درباره‌ی سفر به این روستا بدانیم. با پینورست همراه شوید.

روستای هرانده کجاست؟

هرانده روستایی‌ست از توابع فیروزکوه و جزو استان تهران. با این‌حال جالب است بدانید که زبان مردم این روستا گیلکی است. آمار جدیدی از جمعیت آن در دست نیست اما طبق آمار، در سال 85 هرانده 437 نفر جمعیت داشته است.

به خاطر دو رود پرآبی که از وسط روستا می‌گذرند، مردم این روستا آب کافی برای باغداری و کشاورزی دارند. دامداری و پرورش ماهی هم از مشاغل رایج در این روستاست.

محصول زراعی اصلی این روستا سیب‌زمینی است. در باغ‌ها هم میوه‌هایی چون سیب، گلابی، گیلاس و زردآلو به وفور یافت می‌شود. دامداران از حیواناتشان محصولاتی چون پنیر، کره و ماست می‌گیرند و بسیاری ماهی قزل‌آلا پرورش می‌دهند. خلاصه این روستا بهشتی از خوراکی‌های خوشمزه‌ است که اگر به آنجا سفر کنید می‌توانید از اهالی خریداری کنید.

به غیر از محصولات غذایی، مردم روستا به تولید صنایع دستی همچون گلیم، جاجیم، قالی پشمی و نی هم می‌پردازند.

بیشتر بخوانید: سفر یک روزه آخر هفته‌ای در روستاهای اطراف تهران

خانه‌های این روستا به صورت متراکم بوده و مصالح آن بومی هستند. با لاشه سنگ، گل و کاهگل ساخته شده‌اند و در دامنه‌ی کوهستان قرار دارند. هرانده به خاطر آب‌وهوای مساعد و دشت‌های سرسبزی که دارد، در فصل تابستان محل عبور ایل الیکایی و ایل اصانلو هم می‌شود.

از نکات دیگری که این روستا را خاص می‌کند این است که بافت قدیمی روستا به خوبی و تا حد زیادی حفظ شده است. به طوریکه دری با قدمت 300 ساله در این روستا وجود دارد.

مردم این روستا بازی‌های محلی خود مثل کشتی محلی و چوبک را حفظ کرده‌اند. نی‌نوازی این روستا هم شهرت دارد که در مراسم‌های مختلف به همراه ترانه‌های محلی خود می‌نوازند.

غذاهای محلی‌ روستا غذاهای ته‌چین، آبگوشت و انواع کباب است. از آنجا که گفتیم پرورش ماهی هم در این روستا رواج دارد، بنابراین طبیعی‌ست که طبخ غذاهای مختلف با ماهی هم متداول باشد.

هرانده چه جاذبه‌هایی دارد؟

اولین چیزی که در ورود به روستا توجهتان را جلب می‌کند طبیعت زیبای آن و رود نمرود است. شاید مهم‌ترین دلیل سرسبزی و زیبایی هرانده، همین رود پرآب باشد که اطراف آن را درختان و درختچه‌ها محاصره کرده‌اند. رود دوم دیگری از میان روستا می‌گذر که قزقان چای نام دارد. 

در فاصله‌ی دو کیلومتری هرانده پل نمرود را می‌توانید ببینید که معماری آن به دوره‌ی پهلوی باز می‌گردد.

طبیعت زیبای این روستا شامل رودها، نهرها، چشمه‌ها، درختان میوه، درختان بلند تبریزی و کوچه باغ‌های زیبایی‌ست که همه‌ی آنها در کنار هم مناظری شبیه به نقاشی را پدید می‌آورند.

مهم‌ترین جاذبه‌ی این روستا که نامش به گوش‌ها آشناتر از نام روستاست، غار بورنیک است. این غار در شمال‌شرقی روستا قرار گرفته و طولانی‌ترین غار استان تهران است. غار در دشتی بزرگ به همین نام قرار دارد و هزاران سال پیش محل سکونت انسان‌های اولیه بوده است. از ابتدای روستا تا غار یک ساعت پیاده‌روی در پیش دارید اما مسیر زیبای آن و چیزی که در انتها انتظارتان را می‌کشد، ارزشش را دارد.

نام این غار از دو کلمه‌ی “بور” و “نیک” تشکیل شده است. بور شکل قدیمی کلمه‌‌ی “بار” به معنی ساحل و جای امن است و نیک به معنای خوب، امن. ترکیب این دو با هم معنای مکانی امن و خوب را می‌دهد چراکه در دوره‌ی غارنشینی مکانی برای زندگی و بعدترها پناهگاهی امن بوده است. حتی در دهانه‌ی غار شکل‌هایی از انسان‌های باستانی را که بر روی دیوار آن کشیده شده می‌توانید بینید.

دهانه‌ی غار مثلثی شکل و بزرگ است و 8 متر ارتفاع دارد. در ابتدای آن 148 پله وجود دارد و طول غار چیزی در حدود 3500 متر است.

داخل غار شباهت زیادی به غار علی‌صدر دارد. دیوارهای غار با چکنده‌های گل کلمی شکل سفید و نخودی رنگ پوشیده شده‌اند و سطح آن را لایه‌های خاک رس مرطوب تشکیل داده است. غار سه تالار عظیم تاقدیسی دارد و با شیب تقریبا زیادی شما را پایین هدایت می‌کند. تالار اول فضایی بزرگ دارد و با دالانی شما را به تالار دوم وصل می‌کند که طول آن 40 متر است. تالار سوم هم سطحی سنگلاخی دارد و در انتها به تالاری پر از پرتگاه ختم می‌شود.

برای رفتن به غار، در همان ابتدای روستا به کوچه خاکی سمت راست بروید. در اینجا کمتر از نیم ساعت پیاده‌روی در پیش دارید و ضمن پیاده‌روی از میان باغ‌ها عبور می‌کنید تا به یک دشت برسید. از دشت مسیر پاکوب سمت کوه را یک ساعتی ادامه می‌دهید تا به غار برسید.

غار بورنیک به دلیل قدمتی که دارد در سال 1381 در فهرست آثار ملی جای گرفت.

بیشتر بخوانید: ۹ اقامتگاه درجه یک در تهران، کردان و لواسان

در جنوب روستا امامزاده یحیی قرار دارد که قدمت بنای آن به قرن شش هجری می‌رسد. بنای امامزاده در واقع یک برج مدور است که از مصالحی مثل سنگ و ساروج و گچ ساخته شده است. در همین مکان کتیبه‌هایی با خط کوفی پیدا شده که متعلق به دوره‌ی ایلخانی‌ست. در بخش دیگر امامزاده هشت مقبره‌ی دیگر هم وجود دارد که از نزدیکان امامزاده یحیی بوده‌اند.

در نزدیکی همین امامزاده تپه‌‌ی سرخ شیردره قرار دارد که خاکی سرخ رنگ دارد. در نتیجه‌ی کنده‌کاری‌هایی که اینجا انجام شده، سفال‌ها و ابزاری پیدا شده که تخمین زده‌اند قدمت آنها به زمان اسلامی بازمی‌گردد.

در شمال غرب این تپه هم که برج دیده‌بانی که در گذشته برای محافظت از این ناحیه ساخته شده، قرار گرفته است.

در اطراف این ییلاق چه دیدنی‌هایی وجود دارد؟

خمده روستای زیبای دیگری‌ست در نزدیکی هرانده که می‌توانید پیاده‌روی تا خمده را هم در برنامه‌‌ی این سفر بگنجانید. بربای رفتن به خمده، بعد از غار جاده‌ی سمت راست را پیش گرفته و از مسیری زیبا با همراهی درختان چنار و رودخانه گذر کنید تا به خمده برسید. این مسیر اصلا دشوار نیست و پستی و بلندی ندارد اما سه ساعت پیاده‌روی‌ست بنابراین اگر وقت و توانایی بدنی پیاده‌روی طولانی را دارید، برای دیدن طبیعت زیبای خمده راهی شوید.

یکی دیگر از جاذبه‌های اطراف هرانده، دشت آزو و روستای نواست. روستای نوا از توابع  لاریجان است و آسمان صاف و زیبایش آن را تبدیل به یکی از رصدگاه‌های محبوب ایران کرده است. با کمی پیاده‌روی در روستا به دشت آزو می‌رسید. دشتی آرام بر فراز ابرها. پوشش گیاهی مرتعی، عطر گل‌ها و چشم‌انداز فوق‌العاده‌ی آن، لذت و آرامشی وصف‌نشدنی برای مسافران این ناحیه به همراه دارد.

آبشار یخی نوا، آبشار شاهاندشت و قله پاشوره از دیگر دیدنی‌های این روستای سرسبز هستند.

چه‌طور به هرانده بروم؟

هرانده با تهران حدود 100 کیلومتر فاصله دارد و 12 کیلومتری جنوب غربی فیروزکوه در جاده‌ی تهران به فیروزکوه واقع شده است. برای رفتن به هرانده از اتوبان بابایی وارد جاده دماوند و سپس وارد جاده‌ی فیروزکوه شوید. 12 کیلومتر مانده به فیروزکوه تابلوی روستای هرانده را خواهید دید. یک کیلومتر بعد از تابلو به روستا می‌رسید.

از آزادراه تهران_پردیس هم می‌توانید وارد جاده‌ی فیروزکوه شده و سپس از خروجی هرانده به روستا برسید.

بیشتر بخوانید: همه‌چیز درباره سفر به تنگه واشی

اگر خودروی شخصی ندارید، با وسایل نقلیه‌ی عمومی هم می‌توانید به هرانده سفر کنید. کافی‌ست به ترمینال شرق تهران رفته، مینی‌بوس‌های فیروزکوه را سوار شده و سر جاده‌ی هرانده پیاده‌ شوید. از سر جاده تا روستا هم مسافت کمی‌ست که می‌توانید پیاده بروید.

چه زمانی و با چه وسایلی به روستا سفر کنم؟

هرانده از آن دسته روستاهایی‌ست که در همه‌ فصلی زیباست. در بهار و تابستان درختان سبز و در پاییز طبیعت هزار رنگ آن شما را محسور می‌کند. هرچند که شاید غارنوردی در زمستان چندان گزینه‌ی مناسبی نباشد بنابراین اگر می‌خواهید از غار بورنیک هم دیدن کنید ما بازه‌ی اردیبهشت تا شهریور را به شما پیشنهاد می‌کنیم. از سوی دیگر در این بازه می‌توانید شاهد کوچ ایل‌های عشایر و اقامت ییلاقی آنها هم باشید.

برای پیاده‌روی و غارنوردی حتما کفش مناسب و چراغ قوه یا هدلای به همراه داشته باشید. همچنین فارغ از اینکه در چه فصلی به هرانده می‌روید، لباس گرم بردارید. چراکه داخل غار اختلاف دمای زیادی با بیرون دارد.

برای کمپ کردن ممنوعیتی وجود ندارد. بنابراین در صورتی که قصد چادر زدن دارید، تجهیزات لازم را با خود به همراه ببرید. هرچند که می‌توانید در خانه‌های محلی روستا که اهالی کرایه می‌دهند هم اقامت کنید.

سایر تجهیزات ضروری سفر مثل دوربین عکاسی، پاوربانک، آب آشامیدنی، خوراکی و مقداری غذا را هم در کوله‌ای سبک گذاشته و کاملا مجهز به جاده بزنید.

توصیه‌های ضروری قبل از زدن به دل جاده

پیشنهاد ما این است که برای غارنوردی، تنها راهی این سفر نشوید. بهتر است در قالب یک گروه کوچک سفر کنید و هوای هم را داشته باشید.

در داخل روستا حواستان به حفظ طبیعت بکر و زیبای آن باشد. دقت کنید کجا آتش روشن می‌کنید و در پایان آتش را کامل خاموش کنید. کیسه زباله در سرتاسر سفر به همراه داشته باشید و در مسیرهای پاکوب حرکت کنید تا به گل‌ها و گیاهان آسیبی نرسید.

هرانده روستایی بسیار قدیمی با طبیعتی چشم‌نواز و زیباست و اگر می‌خواهیم همینطور زیبا بماند، باید یک مسافر و مهمان خوب برای آن باشیم.

سفر به هرانده بدون شک تبدیل به یکی از به یادماندنی‌ترین سفرها برای هر طبیعت‌گردی می‌شود. پس بدون اتلاف وقت راهی شوید و از تجربه‌ی سفر خود هم برای ما بنویسید. به خصوص برایمان در مورد سوغاتی‌هایی که از آن‌جا خریدید، چیزهای خوشمزه‌ای که خوردید و مردمی که دیدید بنویسید. فراموش نکنید برای اطلاع از نرخ ویلا استخردار در ییلاق‌های اطراف تهران، حتما به وب‌سایت پینورست سر بزنید.

اگر تجربه غارنوردی را هم از سر گذراندید برایمان بنویسید که جالب و هیجان‌انگیز بود؟ با خطری روبه‌رو نشدید؟ توصیه‌یتان به سایر مسافرهایی که مثل شما راهی هرانده هستند چیست؟

شادی علی شیری

من عاشق سفر کردن و طبیعت‌گردی، دیدن مکان‌ها و آدمهای جدید هستم. دوست دارم از این طریق تجربه کسب کنم و یاد بگیرم.