جاهای دیدنی محله امیربهادر تهران

گذر از خیابان‌ها و محله‌های قدیمی پایتخت حس عجیب و غریبی دارد. اگر صد سال به عقب برگردیم در همین خیابان‌ها و محله‌های قدیمی نه خبری از ماشین بوده و نه نماهای ساختمانی آن‌چنانی؛ ولی در عوض صدای چرخ کالسکه‌ها و مردمی که با پای پیاده از دو طرف خیابان حرکت می‌کردند همه جای شهر را پر کرده بود. در مطلب پینورست امروز قصد داریم تا به محله قدیمی و دیدنی پل امیربهادر در منطقه 11 شهرداری تهران سر بزنیم. با ما همراه باشید تا معروف‌ترین جاهای دیدنی محله امیربهادر تهران را به شما معرفی کنیم.

معرفی محله امیربهادر تهران

محله امیربهادر در جنوب تهران و منطقه 11 شهرداری یکی از محله‌های قدیمی و باسابقه شهر است. این محله در همسایگی محله‌های امیریه در شمال، مختاری در جنوب، قلمستان در غرب و سنگلچ در شرق قرار دارد. محله امیربهادر یا بهتر است بگوییم پل امیربهادر از شمال با خیابان بشیری، از شرق با خیابان وحدت اسلامی، از غرب با خیابان ولیعصر و از جنوب با خیابان مولوی هم‌مرز است.

اگرچه پایتخت در گذر زمان دستخوش تغییر شده و دیگر در اکثر جاها از حال‌و‌هوای تهران قدیم خبری نیست؛ ولی تک‌‎تک کوچه‌پس‌کوچه‌های محله امیربهادر هنوز هم حس‌و‌حال آن زمان‌ها را به بیننده منتقل می‌کند. این محله مثل محله‌ها کناری ترکیبی از بافت قدیمی و نوساز است. می‌‌توانید خانه‌های قدیمی با معماری خاص و تماشایی که قدمت بالای 60 سال دارند را در آن به‌راحتی پیدا کنید.

اگر زمانی به تهران آمدید حتما سری به این محله قدیمی بزنید و سعید کنید خانه‌های قدیمی و جاهای دیدنی محله امیربهادر را از نزدیک ببینید. این را هم فراموش نکنید که می‌توانید برای اجاره اقامتگاه تهران به سایت پینورست سر بزنید.

چرا به این محله پل امیربهادر می‌گویند؟ 

برای اینکه بهتر محله پل امیربهادر را بشناسید باید بگوییم که حسین پاشا‌خان ملقب به امیر بهادر، از رجال دوره مشروطه و وزیر جنگ مظفر‌الدین شاه و محمدعلی شاه بوده است. امیر بهادر فارسی را خوب بلد نبود؛ اما به شاهنامه فردوسی خیلی علاقه داشت؛ تا جایی که یک دوره شاهنامه فردوسی به همت او چاپ شده بود که به نام شاهنامه امیربهادری معروف است.

وقتی‌که مظفرالدین شاه فرمان مشروطیت را صادر کرد امیربهادر که مخالف مشروطه بود از سمتش کناره‌گیری کرد و بعد از مرگ مظفرالدین شاه و به سلطنت رسیدن محمدعلی شاه دوباره روی کار آمد. امیربهادر از دستیاران باوفای شاه بود و زمانی که محمدعلی شاه خلع شد و او را مجبور به ترک ایران کردند تصمیم گرفت تا همراه شاه ایران را ترک کند. در حقیقت دولت‌های انگلیس و شوروی قصد دخالت در امور داخلی کشور را داشتند و به دولت اولتیماتوم داده بودند تا به آن‌ها اجازه کنترل مالی بدهد.

حکایت نام‌گذاری یک محله به اسم این مرد از این قرار است که خانه امیربهادر در این محله قرار داشت. آن زمان‌ها رو‌به‌روی خانه امیربهادر یخچال بزرگی قرار داشت که زمستان‌ها در آن یخ درست می‌کردند و در تابستان‌ها به دو بخش شمالی و جنوبی تقسیم می‌شد. این دو بخش شمالی و جنوبی به‌وسیله یک پل به یکدیگر وصل بودند. از این جهت که یخچال رو‌به‌روی خانه امیر بهادر قرار داشت مردم به این پل، پل امیربهادر می‌گفتند. این روزها اثری از پل امیربهادر به‌جا نمانده؛ اما این پل در زمان امیربهادر به‌ صورت شمالی – جنوبی و روی حوضچه مستطیل شکل یخچال ساخته شده بود.

بیشتر بخوانید: راهنمای جامع شهر تهران ؛ شهر کافه‌ها و موزه‌ها و پارک‌ها

این‌طور شد که خانه امیر بهادر و پل یخچال جلوی آن سند یک محله‌ را به نام خود زده است؛ به نحوی که این روزها تمام خانه‌هایی که در اطراف خانه امیربهادر و این پل قرار دارند با نام کلی محله امیربهادر شناخته می‌شوند. درست است که دیگر خبری از یخجال قدیمی و پل نیست ولی خانه امیربهادر همچنان پابرجاست و یکی از جاهای دیدنی محله امیربهادر محسوب می‌شود.

جاهای دیدنی محله امیربهادر که حتما باید ببینید

خانه امیر بهادر

یکی از محبوب‌ترین جاهای دیدنی محله امیربهادر خانه تاریخی متعلق به امیربهادر است که به آن اشاره کردیم و در خیابان ولیعصر و جنوب میدان منیریه قرار گرفته است. خانه امیربهادر که به معنای واقعی کلمه یکی از زیباترین خانه‌های تاریخی پایتخت به‌حساب می‌آید در دوره قاجار ساخته شده است. این خانه تاریخی و ارزشمند در حال حاضر حدود 2 قرن قدمت دارد و در تاریخ 5 آذر 1380 به فهرست آثار ملی ایران اضافه شده است.

خانه امیربهادر اوایل به عنوان محل سکونت شخص امیربهادر مورد استفاده قرار می‌گرفت. بعدها این بنا به حسینیه امیربهادر تغییر کاربری داد و تا مدت‌ها تحت مالکیت شرکت پخش سیگار ایران بود. سال 1346 وزارت فرهنگ تصمیم به خرید این خانه گرفت. بعد از خرید کاربری خانه امیربهادر به انجمن آثار و مفاخر فرهنگی کشور تغییر پیدا کرد. درباره انجمن آثار و مفاخر فرهنگی باید بگوییم که این انجمن در طراحی و ساخت آرامگاه‌های مشاهیر کشور مثل فردوسی، بوعلی سینا، نادرشاه، خیام نیشابوری، باباطاهر، عطار نیشابوری و … نقش پررنگی داشته است.

در توصیف زیبایی‌های معماری خانه امیربهادر باید بگوییم که این خانه 3 طبقه حدود 3 هزار مترمربع مساحت دارد و شامل بخش‌های مختلفی از جمله یک تالار بزرگ بسیار زیبا و آینه‌کاری شده، حوضخانه با تزئینات کاشی‌کاری، زیرزمین آینه‌کاری شده، تالار بزرگ طبقه بالا، اتاق‌هایی برای برگزاری جلسات و سخنرانی‌ها، قرائت‌خانه عمومی و اتاق‌های دیگر با کاربری‌های مختلف است. همه این جزئیات ریز‌ و درشت در کنار هم قرار گرفته‌اند تا خانه امیربهادر به یکی از زیباترین خانه‌های تاریخی پایتخت تبدیل شود.

در سردر ورودی خانه اولین چیزی که نظرتان را جلب می‌کند دو مجسمه از کمال‌الدین بهزاد و کمال خجندی است. البته در حیاط خانه هم مجسمه‌هایی وجود دارند که به دست بهترین مجسمه‌‎سازان ایرانی و فرانسوی ساخته شده و به نمایش گذاشته شده‌اند. 

مسجد مشیرالسلطنه

مسجد مشیر‌السلطنه معروف به مسجد ساعت یا مسجدالاقصی در خیابان تشکری موحد، یکی از چندین مسجدی است که در محله پل امیربهادر تهران پیدا می‌کنید. این مسجد تاریخی و تماشایی مربوط به دوره قاجار است و حالا بیش از صدسال قدمت دارد و از سال 1383 در فهرست آثار ملی کشور قرار گرفته است. مشیرالسلطنه که وزیر خزانه مظفرالدین شاه و نخست‌وزیر محمدعلی شاه قاجار بود در سال 1321 این مسجد را در این نقطه از شهر تهران بنا کرد. 

مسجد مشیر السلطنه در دوره‌ای از تاریخ یکی از مساجد چشم‌نواز و زیبای تهران بود؛ اما با گذر زمان پیر شده و در حال حاضر عملیات مرمت آن در حال انجام است تا مثل گذشته باشکوه و دیدنی بماند. بالای ستون برج مانند مسجد که کنار خیابان قرار دارد ساعتی وجود دارد که سالیان سال است روی 8:30 دقیقه به خواب فرو رفته و حسابی نیاز به تعمیر و بازسازی دارد. این اولین برج ساعت در شهر تهران است و به همین خاطر مردم به این مسجد، مسجد ساعت هم می‌گویند.

بیشتر بخوانید: جاهای دیدنی اطراف تهران در پاییز

درب ورودی مسجد کوچک است و باید از دو پله پایین بروید تا به حیاط کوچک مسجد برسید. در حیاط مسجد چند درخت پر سن و سال و یک حوض قرار دارد و دور تا دور حیاط حجره‌هایی با نمای کاشی‌کاری شده وجود دارند که درگذشته محل زندگی طلبه‌های علوم دینی بوده‌اند.

چهارسوق چوبی

در قدیم چهارسوق یا چهارسو به میدانی گفته می‌شد که چهار بازار به آن ختم می‌شدند. درواقع چهارسو را می‌توانیم چهارراه بازار معرفی کنیم که چهار بازار مختلف را به یکدیگر وصل می‌کند. تقریبا اساس همه چهارسوها شبیه هم است و معمولا سقف همه آن‌ها حالت گنبدی دارد؛ ولی چهارسوق چوبی محله پل امیربهادر را می‌توانیم خاص‌ترین چهارسوق تهران معرفی کنیم؛ چون برخلاف سایر چهارسوق‌های تهران از چوب ساخته شده است. چهارسوق چوبی در حال حاضر چهار کوچه میثم، زندی، توسلی و مجد را به هم متصل می‌کند.

این چهارسوق یکی از جاهای دیدنی محله امیربهادر تهران است که در زمان سلطنت ناصرالدین‌شاه قاجار ساخته شد و از سال 1383 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. زیبایی این چهارسوق تاریخی را فقط زمانی درک خواهید کرد که از نزدیک آن را تماشا کنید.

سقف چهارسوق چوبی از الیاف خرما ساخته شده و از این نظر یکی از خاص‌ترین‌ها در کل کشور است. چهارسوق چوبی در زمان‌های قدیم محل عبور و مرور مردم و ارتباط بین بازارها بود و درعین‌حال داروغه و ماموران هم به‌طور مستمر در اینجا به گشت‌زنی مشغول بودند. به‌همین خاطر کمی بالاتر از چهارسوق چوبی تهران کوچه‌ای قرار دارد که به کوچه داروغه معروف شده است.

مسجد سادات هندی

محله امیربهادر میزبان یکی از عجیب‌ترین مساجد پایتخت است که حتما شما هم مشتاق هستید تا ماجرای نحوه شکل‌گیری و علت نام‌گذاری این مسجد را بشنوید. همین ابتدای کار باید بگوییم که مسجد سادات هندی هیچ ربطی به هندی‌ها ندارد.

چهارسوق چوبی

مسجد سادات هندی با قدمتی بیش از نیم‌قرن در خیابان مولوی و حدود صد متر پایین‌تر از چهارراه وحدت اسلامی یا همان شاپور سابق قرار دارد. حدود 60 سال پیش در همین نقطه که مسجد ساخته شده یک کافه وجود داشت و بساط مشروب‌خوری همیشه در آن به راه بود. سید حبیب‌الله سادات هندی یکی از مغازه‌داران محله شاپور بود که تراشکاری داشت. یک روز در حین تراشکاری براده آهن وارد یکی از چشم‌های حبیب‌الله می‌شود و بینایی او را مختل می‌کند.

بیشتر بخوانید: بهترین طلا فروشی های تهران ؛ فلز با ارزش و دوست‌داشتنی

حبیب‌الله برای درمان چشم آسیب‌دیده به چندین پزشک مراجعه کرد و حتی برای درمان به آلمان هم سفر کرد؛ اما نتیجه نگرفت و بینایی چشمش به‌مرور از دست می‌رفت. در همان بحبوحه که نزدیک ماه محرم هم بود حبیب‌الله سادات هندی دست به دامن اهل‌بیت شد و نذر کرد که اگر چشمش شفا پیدا کند زمین همان کافه که محل عرق‌خوری بود را بخرد و به جایش یک مسجد بسازد.

هنوز یک روز نگذشته بود که صبح فردا چشم حبیب‌الله شفا گرفت و مثل روز اول شده بود. آقا حبیب‌الله همان روز سراغ صاحب کافه رفت و آنجا را به مبلغ 45 تومان خرید و همان روز آنجا را تخلیه کرد. بعد از خواندن صیغه مسجد کار ساخت مسجد شروع شد و در محل همان کافه مسجدی شکل گرفت که این روزها به عنوان مسجد سادات هندی می‌شناسیم.

مهدیه تهران

مهدیه به محل‌های مقدسی گفته می‌شود که شیعیان در آنجا مراسم و سخنرانی‌هایی درباره امام زمان برگزار می‌کنند. اولین و معروف‌ترین مهدیه تهران به همت شیخ احمد کافی در محله پل امیربهادر و در چهارراه گمرک امیریه ساخته شد و هنوز هم مثل گذشته میزبان عاشقان و دوستداران امام زمان است.

شیخ احمد کافی تا پیش از تاسیس مهدیه تهران همه برنامه‌های مذهبی را در منزل شخصی خودش برگزار می‌کرد. با وجود اینکه خانه او بزرگ بود اما تعداد زیاد شرکت‌کنندگان باعث شد تا سروصدای بعضی از افراد در بیاید و به وضعیت نابه‌سامان مراسم اعتراض کنند. این‌طور شد که شیخ احمد کافی تصمیم به تاسیس مهدیه تهران گرفت و برای این کار با فروش منزل شخصی، کمک‌های مردم و چهار تن از خیرین بازاری یک زمین 1200 مترمربعی به قیمت 600 هزار تومان خریداری کرد.

مهدیه تهران در سال 1347 تاسیس شد و حدود 15 هزار نفر گنجایش داشت. به لطف حمایت مردم و بازاری‌ها بعدها مساحت آن از 1200 مترمربع به 3 هزار مترمربع افزایش پیدا کرد.

مهدیه تهران این روزها به ‌عنوان معروف‌ترین و قدیمی‌ترین مهدیه پایتخت و یکی از اولین مهدیه‌های کشور شناخته می‌شود و از دو سالن اصلی برای آقایان و بانوان، کتابخانه، دارالقرآن، درمانگاه و حوزه علمیه تشکیل شده است. علاوه بر شیخ احمد کافی چهره‌های معروف و سرشناسی مثل آیت‌الله بهشتی، شهید دکتر چمران و آیت‌الله هاشمی رفسنجانی هم در این مهدیه سخنرانی کرده‌اند.

این بود لیست پینورست از جاهای دیدنی محله امیربهادر. شما تا به‌‌‌حال برای گشت‌وگذار به محله پل امیربهادر رفته‌اید؟ از گشت زدن در این محله قدیمی لذت بردید؟ این محله علاوه‌بر همه این‌ جاهایی که معرفی کردیم و خانه‌های قدیمی سقاخانه‌های زیادی هم دارد. شما توانستید آنها را پیدا کنید؟ حتما نظر و تجربه خودتان را برای ما بنویسید.

اگر زمانی تصمیم گرفتید که به تهران یا سایر شهرهای ایران سفر کنید می‌توانید برای اجاره اقامتگاه به سایت پینورست سر بزنید. امکان اجاره انواع مختلف اقامتگاه از کلبه جنگلی و خانه روستایی تا اجاره سوئیت ساحلی در پینورست ممکن است.

محمدرضا قاسم شیرازی

دانشجوی ژنتیک دانشگاه اصفهان - عاشق روانشناسی و نویسندگی
من خستگی ناپذیرم؛ خستگی ناپذیر از سفر کردن، دیدن چیزهای جدید و نوشتن