همه چیز درباره امامزاده قاسم تجریش

محلات شمال تهران همیشه مقصدی برای فرار از شلوغی شهر و پناه بردن به ارانش طبیعت بوده است. حالا این آرامش را در کنار یک مکان زیارتی و البته یک اثر تاریخی بگذارید تا جذابیتش چند برابر هم بشود. پس بیایید با عم به امامزاده قاسم برویم و ببنیم اینجا چه خبر است. 

معرفی امامزاده قاسم

این امامزاده در شمال تهران و در محله گلابدره قرار دارد. این مقبره در دامنه کوه‌های البرز، در شمال منطقه شمیران و در ارتفاع 1700 متری ساخته شده است. برجی با هشت ضلع که هر ضلع آن حدود 2 متر و 25 سانت است.

ابن ساختمان قدیمی در میان آپارتمان‌ها و برج‌هایی که در اطرافش ساخته شده است کاملا به چشم می‌آید و جلوه خاصی را به منطقه بخشیده است. بنایی مذهبی با اهمیت بالا که نه تنها مردم منطقه بلکه از راه‌های دور نیز برای بازدید و زیارت به اینجا می‌آیند. البته جدا از بخش مذهبی ماجرا، این ساختمان خودش یک اثر تاریخی است که گفته می‌شود در سال 370 و در دوران دیلمیان شاکله اصلی ساختمان ساخته شده است. 

ساختمان امامزاده قاسم در سال 1351 با شماره 908 به غنوان یک اثر ملی ثبت شده است که همین مساله خودش نشانگر اهمیت تاریخی و ملی اینجا است. 

تاریخچه امامزاده قاسم

داستان‌های مختلفی درباره این امامزاده وجود دارد که با هم تفاوت‌هایی دارند. محلی‌های می‌گویند اینجا محل دفن قاسم، پسر امام حسین است که در جریان عاشورا شهید شده است. در این روایت گفته می‌شود که سر حضرت قاسم به ایران فرستاده می‌شود و آن‌را برای بازی استفاده می‌کردند تا اینکه یک گیرزن این سر را در ازای کیسه‌ای زر می‌گیرد و در این محل دفن می‌کند. سال‌ها بعد امامزاده قاسم (نوه برادر حضرت قاسم) برای زیارت به اینجا می‌آید و توسط ماموران شهید می‌شود و در همینجا دفن می‌شود.

اما معتبرترین روایت درباره این امامزاده می‌گوید اینجا محل دفن قاسم بن حسن بن زید بن حسن مجتبی است که دختر ایشان (خدیجه) به همسری حضرت عبدالعظیم حسنی در آمده است. این امام‌زاده در حال فرار از دست ماموران بوده که به این منطقه کوهستانی پناه می‌برد. منطقه‌ای که در آن زمان با نام روستای علیا دژ شناخته می‌شود و در همینجا شهید می‌شود و یا وفات می‌کند. 

بنای اصلی مقبره اولین بار در سال 370 هجری قمری ساخته شده است. این بقعه توسط عضدالدوله دیلمی یکی از امرای بزرگ خاندان آل بویه ساخته شد. البته چیزی که ساخته شد هیچ شباهتی به بنای امروزی نداشت و تنها یک مقبره ساده بوده است. شاه طهماسب صفوی این بقعه را گسترش داد و ایوانی در سمت شرق آن ساخت. همچنین یک صندوق چوبی بر روی قبر قرار داد. اما این فتحعلی شاه بود که ایوان جنوبی و گنبد بالای مقبره را ساخت و آن را تبدیل به چیزی کرد که امروز می‌بینیم. 

معماری امامزاده 

در طی سال‌ها این مقبره از یک ساختمان هشت ضلعی آجری تبدیل به چیزی شده که امروز می‌بینیم. 

آرام‌گاهی با صحنی زیبا، رواق شرقی و غربی که اولی صفوی و دومی قاجاری است. شبستان‌های مردانه و زنانه و ایوان‌های مختلف.

این امامزاده اکنون شش هزار متر مربع مساحت دارد که با تزییانات و کاشی‌کاری‌های مختلف تزئین شده است. گنبد مرکزی نیز کاشی‌کاری شده است و خطوط کوفی بر روی آن نقش بسته است. مانند بیشتر مکان‌های مذهبی ایرانی اینجا نیز پر از آیینه‌کاری‌های زیبا و دلنواز است. ضریح این امامزاده نیز چوبی است و کمتر از دو متر ارتفاع دارد. 

اگر خوش‌شانس بودید و سال‌های قبل به این امامزاده می‌رفتید حیاط با صفاتری می‌دیدید. حیاطی که حوضی زیبا در میان آن وجود داشت و قبرهایی پلکانی که مردم محلی در آن ارامیده بودند. ولی خب اکنون دیگر خبری از حوض زیبای آن نیز و تمام قبرها نیز هم سطح و یک شکل شده‌اند. 

اطراف امامزاده قاسم کجاها را ببینیم؟

زیارت از این امامزاده یک تیر و چند نشان است. علاوه بر آب و هوای خوب محله و دیدن از یک ساختمان تاریخی می‌توانید اطراف این جا را نیز بگردید و بیشتر کیف کنید. 

بوستان گلابدره

پارکی در نزدیکی این امامزاده که در واقع دومین پارک مرتفع تهران است. این پارک به صورت پلکانی و سنگی ساخته شده است. جدا از طبیعت زیبای این پارک و تعداد زیاد آلاچیق‌های آن، اینجا می‌توانید تجربه سورتمه سواری هم داشته باشید و تهران را از آن بالا و سوار بر سورتمه تماشا کنید.

قبرستان ظهیرالدوله

یکی از گورستان‌های تاریخی تهران که اشخاصی مانند علی خان ظهیرالدوله، فروغ فرخزاد، ایرج میرزا، قمرالملوک وزیری و ملک‌الشعرای بهار در آن جای آرمیده‌اند. این گورستان به سبب سابقه تاریخی و اشخاص مهمی که در آن دفن شده‌اند مورد توجه زیادی قرار گرفته است. بازدید از این گورستان فقط در روزهای پنجشنبه و جمعه امکان پذیر است.

آدرس امامزاده قاسم

برای رسیدن به این امامزاده می‌توانید هم از مترو و تاکسی استفاده کنید و هم با وسیله شخصی بروید. 

برای حمل و نقل عمومی باید سوار خط یک مترو تهران و یا خط هفت BRT شوید و در ایستگاه تجریش پیاده شوید. درست روبروی ایستگاه مترو تجریش و در ابتدای خیابان دربند، تاکسی‌های امامزاده قاسم توقف کرده‌اند و شما را تا جلوی امامزاده می‌برند. 

اگر هم خواستید با خودرو شخصی به اینجا بروید باید در شمال میدان قدس وارد خیابان دربند شوید تا به خیابان گلابدره برسید. انتهای خیابان گلابدره، میدان امامزاده قاسم را می‌بینید که در جنوب آن خیابان میری و سپس کوچه یاس قرار دارد. وقتی به کوچه یاس برسید حیاط امامزاده را مشاهده می‌کنید. اینجا یک پارکینگ کوچک هم برای مراجعان دارد ولی اگر در روزهای شلوغ مانند آخر هفته و یا ایام خاص بروید ممکن است مجبور شوید از پارک در حاشیه خیابان استفاده کنید. 

این مکان تاریخی و زیارتی در تمام روزهای سال باز است و از ساعت 6 صبح الی 10 شب پذیرای بازدیدکنندگان است.

این بقعه مذهبی علاوه بر یک مکان زیارتی مجموعه‌های آموزشی، درمانی و فرهنگی مختلفی را هم زیر نظر خود اداره می‌کند. چیزی که معمولا در مورد بسیاری از امامزاده‌های تهران صدق می‌کند. اما در هر صورت خوش آب و هوا بودن منطقه، ارزش تاریخی ساختمان و فضای معنوی اینجا باعث می‌شود با حال خوب آن را ترک کنید.

محمد عمرانی

من محمدم. عاشق عکاسی و کسی که می‌نویسه چون دوست داره یاد بگیره. برای من نوشتن مثل یک کلاس می‌مونه که چیزای جدیدی یاد میگیرم ازش. بر خلاف اینکه آدم کم‌حرفی هستم، نوشتن برام خیلی راحت‌تره البته نه درباره خودم