چرا بازار رسولی زاهدان معروف است؟

وقتی اسم بازار را می‌شنویم خاطرات بچگی‌مان زنده می‌شوند. بازار آن زمان‌ها، جایی بود که خریداران مشغول چانه زدن با فروشنده بودند و دست‌فروش‌ها مشغول فریاد زدن بودند تا بلکه بتوانند مشتری بیشتری به سمت اجناسشان بکشانند. این روزها ماجرا کمی متفاوت از گذشته شده است و با وجود مراکز خرید پر زرق و برق و خرید اینترنتی می‌بینیم که مردم تمایل کمتری برای رفتن به بازارها دارند. در این بین اما ما قصد داریم بازاری را به شما معرفی کنیم که هیچ مرکز خرید امروزی نمی‌تواند جای آن را بگیرد. با ما همراه باشید تا شمارا به بازار رسولی زاهدان ببریم و از تنوع کالایی بی‌نظیر و فروشنده‌های دوست‌داشتنی آن برایتان بگوییم.

معرفی بازار رسولی زاهدان

زاهدان یا همان دزآپ به عنوان مرکز استان سیستان و بلوچستان یکی از شهرهای مرزی کشورمان است که از سمت شمال به شهرستان هامون، از سمت جنوب به شهرستان خاش، از سمت شرق به کشورهای افغانستان و پاکستان و از سمت غرب به شهرستان فهرج منتهی می‌شود. وقتی به این شهر تاریخی با مردمان دوست‌داشتنی و خونگرم سفر می‌کنید محال است که اسم محبوب‌ترین محل برای خرید در این شهر یعنی بازار رسولی به گوشتان نخورد.

بازار رسولی که در بین محلی‌ها به چهارراه رسولی هم معروف است در مرکز شهر قرار گرفته و در نگاه اول می‌بینید که مغازه‌ها در اطراف یکی از خیابان‌های باریک شهر قرار دارند؛ اما همه‌چیز به همین خیابان شلوغ و پرهیاهو ختم نمی‌شود چون داخل هر کوچه‌پس‌کوچه باریک و ناشناخته این خیابان هم پر از مغازه‌های رنگارنگ است.

به خاطر نزدیک بودن زاهدان به مرز پاکستان و افغانستان و نزدیکی به هند، انواع جنس‌های خارجی از خوراکی‌های متنوع گرفته تا پوشاک نو و تاناکورا را می‌توانید در بازار رسولی این شهر پیدا کنید.

صحبت کردن از تنوع اجناس موجود در این بازار واقعا غیرممکن است؛ چون شما هر چیزی که فکرش را بکنید در این بازار پیدا خواهید کرد. عمده کالاهایی که در این بازار بزرگ و طویل به فروش می‌رسند شامل پوشاک، انواع کفش، انواع پارچه، چای، ترشی‌های تند و تیز، ادویه‌های متنوع، میوه‌ها گرمسیری، لوازم الکترونیکی، لوازم‌آرایشی و لوازم‌خانگی هستند.

جرقه‌های شکل‌گیری این بازار قدیمی و باسابقه اولین بار توسط حاج رضا رسولی ثانی آبادی زده شد و به همین خاطر امروزه این بازار را به ‌عنوان بازار رسولی می‌شناسیم. در ادامه درباره حاج رضا رسولی بیشتر خواهیم گفت؛ اما در همین حد بدانید که این بازار به همت او در محلی شکل گرفت که در آن دوران یک بیابان خالی بود.

چرا مردم به بازار رسولی می‌روند؟

شاید برایتان سوال شده که چرا یک بازار این‌چنینی این‌همه مراجعه‌کننده دارد؟ باید بگوییم هر مراجعه‌کننده برای خرید از بازار رسولی دلایل خاص خودش را دارد. عده‌ای از مردم به دنبال پوشاک تاناکورا با قیمت‌های پایین و کیفیت مناسب هستند و ممکن است عده‌ای دیگر که سخت پسند هستند به دنبال چیزهایی باشند که در هیچ کجای دیگر پیدا نمی‌شوند.

خوشبختانه تنوع اجناس در بازار رسولی آن‌قدر زیاد است که شما دست‌خالی به خانه بر نمی‌گردید. درعین‌حال باید بگوییم برخورد اغلب فروشنده‌ها با خریدار بسیار دوستانه است و آن‌ها مشتری را به چشم کسی که مهمان مغازه آن‌ها شده است نگاه می‌کنند.

بیشتر بخوانید: شهر سوخته کجاست؟ سفری به اسرارآمیزترین تمدن باستان

بخش‌های مختلف بازار ، چه چیزهایی در این بازار فروخته می‌شود؟

چهارراه رسولی بازاری است که هرچه در آن قدم بزنید ویترین‌هایش تمامی ندارند و برای هر ذائقه و سلیقه‌ای چیزهای به‌درد بخور با قیمت‌های مناسب پیدا خواهید کرد. قیمت‌های اینجا در مقایسه با بقیه بازارها و مراکز خرید آن‌قدر مناسب و وسوسه کننده‌اند که دلتان می‌خواهد هر چیزی که می‌بینید را بخرید.

این بازار محلی برای فروش اجناس خارجی نو و دست‌دوم مثل پارچه‌های متنوع، کفش‌های مارک‌دار، لباس‌های تاناکورا، گوشی‌های چینی و کره‌ای، انواع چای و قهوه، میوه‌های گرمسیری، ترشی و ادویه‌های درجه‌یک، لوازم‌خانگی، اسباب‌بازی، لوازم‌آرایشی و بهداشتی، لوازم الکترونیکی، ابزارآلات و صدها کالای دیگر است که اگر بخواهیم همه را اسم ببریم یک لیست دراز و طویل خواهیم داشت.

مغازه‌های بازار رسولی نظم و ترتیب چندان خاصی ندارند؛ اما می‌توانیم بازار را به سه قسمت عمده تقسیم کنیم.

بخش اول مغازه‌های خیابان اصلی هستند که از ابتدای تقاطع با خیابان باقری شروع شده و در دو طرف خیابان مولوی حسین بر تا تقاطع خیابان چمران ادامه دارند. در این مغازه‌ها بیشتر پارچه و لباس، لوازم‌خانگی، لوازم‌آرایشی، اسباب‌بازی، گوشی تلفن همراه، لوازم صوتی و تصویری و برنج و چای پیدا خواهید کرد.

بخش دوم بازار شامل خیابان جامی یا همان شهناز قدیم می‌شود که راسته خیابان و کوچه‌پس‌کوچه‌های آن پر از مغازه‌های فروش لباس‌های تاناکورا و نو، لوازم‌خانگی، فرش، پتو، اسباب‌بازی، لوازم‌آرایشی، ادویه‌های پاکستانی و هندی، ترشیجات و … است. در این قسمت می‌توانید پارکینگ‌های موقت برای پارک ماشین هم پیدا کنید.

بخش سوم بازار شامل کوچه‌پس‌کوچه‌های خیابان مولوی حسین بر و سایر خیابان‌های اطراف است که تعداد زیادی مغازه و دکه که اجناسی مثل لوازم پلاستیکی، اسباب‌بازی، لوازم و ابزارآلات کار و … را به فروش می‌رسانند در آن‌ها قرار دارند. قیمت‌های این مغازه‌ها معمولا در مقایسه با مغازه‌های خیابان اصلی پایین‌تر است؛ پس حتما به این بخش از بازار سر بزنید.

در بازار رسولی مسجد، سرویس‌های بهداشتی، کیوسک انتظامی و اغذیه فروشی هم وجود دارد؛ اما در کل امکانات رفاهی بازار مطلوب نیست و مسئولان باید برای بهبود شرایط تلاش کنند.

بیشتر بخوانید: سفر به چابهار ؛ بهشت گمشده ایران

اهمیت بازار رسولی

اهمیت بازارها چه از لحاظ اقتصادی و چه از لحاظ تاریخی و فرهنگی برای ما ایرانی‌ها بسیار زیاد است. بازارهای کشورمان به خاطر موقعیت تاثیر گذارشان همیشه به عنوان قلب تپنده هر شهر نقش پررنگی در روابط اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی مردم داشته‌اند و باوجود همه تغییراتی که در سبک زندگی بسیاری از ما ایجاد شده اما هنوز هم نمی‌توانیم نقش بازارها را در چرخه اقتصاد کشور نادیده بگیریم.

بازار رسولی به عنوان یک بازار وسیع در یکی از مناطق کم برخوردار کشورمان می‌تواند نقش بسیار پررنگی در اشتغال و بهبود شرایط زندگی مردم عزیز استان سیستان و بلوچستان داشته باشد. مردم این نقطه از کشورمان تاکید ویژه‌ای به بدست آوردن روزی از راه حلال دارند و با مشتری‌ها نه به عنوان یک مشتری معمولی بلکه به عنوان یک مهمان رفتار می‌کنند. 

بیشتر بخوانید: بازارهای سنتی ایران – ۱۵ بازار با معماری چندصد ساله

شما با خرید از این بازار می‌توانید هم به بهبود وضعیت کسب‌وکار و معیشت مردم زاهدان و سیستان و بلوچستان کمک کنید و هم توجه سرمایه‌گذاران و گردشگران داخلی و خارجی را به این نقطه از کشورمان جلب کنید، تا بلکه در سال‌های نه‌چندان دور شاهد پیشرفت‌های بیشتر باشیم.

تاریخچه بازار

سابقه شکل‌گیری بازارها در استان سیستان و بلوچستان به هزاران سال قبل برمی‌گردد. می‌توانیم نمونه‌های اولیه بازار را در محوطه باستانی شهر سوخته پیدا کنیم. در شهر تاریخی زرنج نیز خاندان صفاریان بازارهای متعددی را ساختند و به مرور بازارهای سرپوشیده قدیمی در شهرهای خاش، زابل و زاهدان نیز شکل گرفتند.

درباره حاج رضا رسولی ثانی آبادی صحبت کردیم و به این موضوع هم اشاره کردیم که اولین جرقه‌های شکل‌گیری بازار رسولی به شکلی که امروز می‌بینیم توسط او زده شد. حاج رضا رسولی متولد 1304 در استان یزد بود و در سنین نوجوانی تصمیم گرفت تا برای کار به هندوستان سفر کند. به دلایلی او موفق به سفر نشد و مجبور شد از کشتی انگلیسی پیاده شود و 11 روز با پای پیاده مسیر چابهار – زاهدان را طی کند.

در طول همین ماجراجویی سرانجام به آبادی به اسم دزدآب (زاهدان امروزی) رسید و با ساخت چند مغازه در آبادی که آن زمان‌ها بیشتر شبیه بیابان بود قدم در مسیری برداشت که درنهایت باعث شکل‌گیری بازار رسولی شد.

بــازار رســولی بــا ســاخت چنــد دهانه مغــازه در حوالی کوچــه فرخی ایجاد شد و ازآنجاکه مغازه‌ها رونقــی نداشــتند خیلــی زود تبدیــل بــه نانوایــی و آســیاب و لحاف‌دوزی شـدند. از دهه 50 به بعد با توجه به تجمع فروشندگان در این نقطه بازار رسولی کمکم شهرت پیدا کرد. امروزه مغازه‌های بازار رسولی در خیابان اصلی، پاساژها و حتی کوچه‌های باریک هم دیده می‌شوند و با گذشت بیش از سه دهه از عمر این بازار و تاسیس پاساژهای بزرگ و امروزی در برخی نقاط آن هنوز هم بافت قدیمی بیشتر مغازه‌ها حفظ شده است.

مسیرهای دسترسی

دسترسی به بازار رسولی کار چندان سختی نیست. این بازار در وسط شهر زاهدان و کمی رو به سمت شرق قرار دارد. بازار در محدوده خیابان مولوی حسین ‌بر قرار دارد و طول آن زیاد است؛ به طوریکه از تقاطع با خیابان باقری تا تقاطع با خیابان شهید چمران ادامه دارد. برای دسترسی به بازار می‌توانید از خیابان‌های اطراف مثل خیابان فرخی، مصطفی خمینی، پهلوانی، جامی و چمران استفاده کنید؛ ولی برای پیدا کردن جای پارک در نزدیکی بازار همیشه چالش خواهید داشت. البته در کوچه‌های اطراف بازار رسولی چند پارکینگ موقتی ساخته شده است که متاسفانه پاسخگوی نیاز مراجعه‌کنندگان نیست.

اطلاعات بازدید

ساعت کار مغازه‌های بازار متفاوت است؛ اما به‌طور معمول اکثر مغازه‌ها از ساعت 9:00 تا 21:00 هر روز باز هستند.

بهترین زمان برای بازدید

اوج زمان بازدید از بازار رسولی از حوالی ساعت 16:00 تا 21:00 هر روز است و آمار مراجعه‌کنندگان به بازار در روزهای آخر هفته بیشتر هم می‌شود. ازآنجاکه بازار رسولی محلی برای فروش اجناس تاناکورا با کیفیت و قیمت‌های مناسب است معمولا در ماه‌های سرد سال باید انتظار شلوغ بودن اینجا را داشته باشید؛ چون خیلی از مراجعه‌کنندگان به قصد خرید لباس گرم و کفش به این بازار مراجعه می‌کنند. شلوغی بازار در ایام نوروز به اوج خود می‌رسد؛ بنابراین اگر قصد دارید در خلوت‌ترین زمان ممکن به بازار سر بزنید بهتر است هر زمانی غیر از آخر هفته‌ها و تعطیلات نوروز را انتخاب کنید.

شما چند بازار سنتی در ایران می‌شناسید؟ تاحالا به بازار رسولی سر زده‌اید؟ اطراف این بازار و در زاهدان چه دیدنی‌های دیگری می‌شناسید؟ اگر اهل زاهدان هستید یا به آن سفر کرده‌اید از تجربه خود برای ما بنویسید.

برای اجاره انواع اقامتگاه مانند آپارتمان، سوئیت، ویلا و… وارد سایت پینورست شوید و بهترین قیمت برای اجاره آپارتمان روزانه را پیدا کنید و به راحتی آن را رزرو کنید.

محمدرضا قاسم شیرازی

دانشجوی ژنتیک دانشگاه اصفهان - عاشق روانشناسی و نویسندگی
من خستگی ناپذیرم؛ خستگی ناپذیر از سفر کردن، دیدن چیزهای جدید و نوشتن