کاخ مروارید ؛ یکی از باارزش‌ترین کاخ‌های ایران

کاخ مروارید که بعضی‌ها آن را با نام ساکن قدیمی آن یعنی شمس پهلوی، کاخ شمس می‌نامند بنایی تقریبا معاصر، مدرن و زیبا واقع در مهرشهر کرج است. کاخی با معماری متفاوت و خاص که نه تنها در دوران خود که هنوز هم به عنوان یک اثر معماری خارق‌العاده شناخته می‌شود.

بدون توضیح بیشتر بیایید به این مروارید شهر کرج برویم. 

کاخ مروارید کجاست؟

بیایید در ابتدا ببینیم اصلا این کاخ زیبا کجا قرار دارد و چطور می‌توانیم به سراغ آن برویم. همان‌طور که گفتیم این مجموعه در جنوب غربی شهر کرج و در منطقه مهرشهر قرار دارد. برای رسیدن به این کاخ می‌توانید از خودرو شخصی یا وسائل نقلیه عمومی استفاده کنید و دسترسی تقریبا راحتی دارد.

رفتن با مترو: اگر بخواهید با وسائل نقلیه عمومی بروید (اگر تهران هستید) می‌توانید به سراغ مترو خط پنج (صادقیه – گلشهر) بروید و در آخرین ایستگاه، یعنی گلشهر پیاده شوید. در این ایستگاه باید به سراغ اتوبوس‌ها یا تاکسی‌هایی بگردید که شما را به سمت مصلی مهرشهر ببرد. چند متر پایین‌تر از مصلی کاخ مروارید را پیدا می‌کنید. 

رفتن با تاکسی: راه دیگر هم استفاده از تاکسی‌ها است. تاکسی‌های گلشهر کرج در بیشتر نقاط تهران ایستگاه دارند. میدان انقلاب، میدان آزادی، ونک، صادقیه، سعادت آباد و خیلی از نقاط دیگر تهران شما را مستقیما تا گلشهر کرج می‌برد. بعد از آن دوباره می‌توانید سراغ تاکسی‌ها یا اتوبوس‌های مصلی مهرشهر را بگیرید. 

رفتن با ماشین شخصی: اما اگر بخواهید با خودرو شخصی به اینجا بروید کافی است وارد آزاد راه تهران – کرج بشوید و سپس در ابتدای آزاد راه کرج – قزوین به سمت چپ بپیچید و وارد بلوار ارم شوید. کمی بعد می‌توانید کاخ مروارید را در سمت چپ خود پیدا کنید. 

بیشتر بخوانید: موزه جواهرات ملی ، گنجینه ای گرانبها از تاریخ کهن ایران

نکته: خبر بد این است که در نزدیکی این کاخ خبری از پارکینگ عمومی نیست و شما باید از پارک حاشیه‌ای در کنار خیابان استفاده کنید. 

اگر زمانی به شهرهای تهران و کرج سفر کردید حتما از این کاخ زیبا هم دیدن کنید. این را هم به یاد داشته باشید که می‌توانید برای رزرو آنلاین اقامتگاه به سایت پینورست سر بزنید.

تاریخچه کاخ مروارید

اگر حدود سال 1345 به منطقه مهرشهر کرج می‌رفتید به جای شهر، روستایی به نام حسین‌آباد وجود داشت؛ منطقه‌ای خوش آب‌و‌هوا و دور از آلودگی و شلوغی‌های پایتخت. شمس پهلوی یکی از خواهران محمدرضا پهلوی بود که مبتلا به آسم بود. بنابراین نیاز به سکونت در جایی داشت که هوایی تمیز داشته باشد. قرعه به نام روستای حسین‌آباد افتاد و دستور ساخت کاخی در اینجا صادر شد. 

معماری و ساخت این کاخ از سال 1345 تا سال 1347 طول کشید. طراحی آن توسط وسلی پیترز انجام شد. کسی که خانه آبشار (Fallingwater) را در پنسیلوانیا طراحی کرده است. ساخت این بنا هم به بنیاد فرانک لوید رایت واگذار شد و حدود یک میلیون دلار برای آن هزینه شد. 

برخلاف معماری‌های آن زمان که تلفیقی از هنر ایرانی و معماری مدرن غربی بود این ساختمان فضایی کاملا غربی و مدرن داشت و خبری از نشانه‌های معماری ایرانی در آن نیست. همین موضوع باعث یکتا بودن این ساختمان در زمان خودش شد. 

اسم مروارید از کجا آمده؟

اما نام مروارید از کجا آمده است؛ اگر از بالا به این محوطه 111 هکتاری نگاه کنید یک سفره ماهی می‌بینید که صدفی را در آغوش گرفته است. اتاق‌های این ساختمان هم به شکل مروارید‌هایی درون صدف قرار گرفته است. همین مساله باعث شده تا نام مروارید را بر روی این کاخ بگذارند.

بیشتر بخوانید: باغ گل کرج ؛بهشت لاله‌های رنگارنگ

طراحی و معماری کاخ

اینکه این کاخ معماری متفاوت و یکتایی دارد غلو و اغراق نیست. باید در این جا قدم بزنید تا متوجه تفاوت آن شوید. زیربنای خود کاخ 2500 متر است. این کاخ سالن‌های مختلفی مثل سالن پذیرایی، سالن بیلیارد، استخر، سالن پرندگان، سینما، آب‌نما و اتاق خواب و استراحت دارد. اما مشهورترین و شاید زیباترین اتاق این ساختمان، اتاق صدف است. اتاقی با طراحی حلزونی و رنگ آمیزی و تزیینات زیبا که آن را به خاص‌ترین بخش شاختمان تبدیل کرده است. 

در قسمت شمالی ساختمان دریاچه‌ای وجود دارد که در واقع بال‌های یک سفره ماهی هستند و برای دیدنش باید از بالا به آن نگاه کنید. 

به داخل کاخ که بروید راهروهایی پیچ‌دار را می‌بینید که راه ورودی به اتاق‌ها است. دو گنبد بتونی در کنار یکدیگر قرار دارند که طراحی خاص آن وظیفه دریافت نور ساختمان را هم به آن‌ها محول کرده است. 

کاخ مروارید در گذر زمان

تا سال 1357 این کاخ محل زندگی شمس پهلوی بود. بعد از انقلاب این ساختمان مصادره شد و به بنیاد مستضعفان رسید. اما کمی بعد به دست بنیاد تعاون افتاد. این مجموعه به مجتمع اردویی تفریحی شهید فهمیده تغییر نام داد و به عنوان موزه مشغول به فعالیت شد. این روند تا سال 1386 ادامه پیدا کرد. در همین دوران بود که آسیب‌های زیادی به این کاخ وارد و روز‌به‌روز بیشتر تخریب شد. این کاخ در سال 1382 هم به عنوان یک اثر ملی ثبت شد.

این دست به دست شدن‌ها و انتقال‌ها تا سال 1393 ادامه پیدا کرد تا اینکه سرانجام این مجموعه به سازمان میراث فرهنگی رسید. این سازمان درب‌های کاخ را به روی بازدیدکنندگان بست.

قرار شد این مجموعه بعد از بازسازی، مجددا پذیرای افراد باشد. قولی که تا سال 1397 به تاخیر افتاد و زمانی هم که درب‌های مجموعه در نوروز 97 باز شد خبری از بازسازی در آن نبود. در عوض می‌توانستید ساختمانی مخروبه با دیواره‌های نم برداشته، درختانی زرد شده، حوض‌هایی خالی و درب‌هایی شکسته ببینید.

بیشتر بخوانید: کاخ ناصری در کنار شگفتی های شهرستانک ، رویایی ترین روستای چالوس

بعد از پایان نوروز مجددا درب‌های مجموعه بسته شد تا به 19 تیر 1400 رسیدیم. در این زمان شهرداری کرج اعلام کرد که درب‌های مجموعه به زودی باز می‌شود و بازسازی‌های لازم در آن انجام شده است. اتفاقی که هنوز هم (در پاییز 1400) رخ نداده است. 

مکان‌های دیدنی اطراف کاخ

اگر خواستید به این مجموعه بروید می‌توانید در کنار آن یکی دو جای دیگر را هم ببینید و لذت بیشتری را کسب کنید. 

باغ سیب کرج

باغی 340 هکتاری با حدود 70 هزار اصله درخت که نقش ریه‌های شهر کرج را بازی می‌کند. این باغ از زمان پهلوی باقی مانده است و درختانی بزرگ و پیر دارد که در هرچهار فصل زیبا و حیرت آور است. قدم زدن و عکاسی در این باغ فرصتی است که نباید از دست بدهید. 

این باغ در ابتدای بلوار ارم قرار دارد. 

آق تپه

تپه‌ای باستانی در کرج که قدمت آن به حدود 4 هزار سال پیش از میلاد می‌رسد. این تپه سفید رنگ در جنوب غربی کرج و در منطقه مهرشهر قرار دارد که دیدنش خالی از لطف نیست. 

کاخ مروارید دیگر آن مرواریدی نیست که قبلا بود. رنگ و جلای سابق را ندارد و دیگر آن نگینی نیست که با دیدنش حیرت کنید. شاید تنها چیزی که هنوز هم ارزش دیدن داشته باشد معماری بیرونی و فضای خارجی کاخ است. بیایید امیدوار باشیم این کاخ واقعا بازسازی شود و باز هم همان مرواریدی شود که در آغوش سفره ماهی خوابیده است.

اما اگر شما جزو افراد خوش‌شانسی بودید که تا دهه هفتاد این کاخ را با همان زیبایی اصیل و اولی دیدید در قسمت نظرات برای ما تعریف کنید.

اگر شما هم اهل سفر هستید و تصمیم دارید که برای سفر بعدی برنامه‌ریزی کنید این را به یاد داشته باشید که می‌توانید برای اجاره اقامتگاه در نقاط مختلف ایران به وب سایت پینورست سر بزنید. انواع مختلف اقامتگاه از کلبه جنگلی و بومگردی تا ویلا استخردار ارزان در این سایت برای شما گلچین شده است.

محمد عمرانی

من محمدم. عاشق عکاسی و کسی که می‌نویسه چون دوست داره یاد بگیره. برای من نوشتن مثل یک کلاس می‌مونه که چیزای جدیدی یاد میگیرم ازش. بر خلاف اینکه آدم کم‌حرفی هستم، نوشتن برام خیلی راحت‌تره البته نه درباره خودم