دو ساعت قبل غروب کوه صفه را ببینید

اگر اهل طبیعت‌گردی هستید یا دوست دارید چشم‌اندازی از اصفهان داشته باشید و این شهر زیبا را از بالا تماشا کنید، پیشنهاد می‌کنیم حتما صعودبه کوه صفه را تجربه کنید.

این کوه درون شهر اصفهان قرار گرفته است، بنابراین اگر به اصفهان سفر کرده‌اید، تصمیم‌گیری برای رفتن به این کوه کار سختی نیست. از بالای کوه صفه، کل شهر را زیر پای خودتان می بینید.

بهترین زمان برای رفتن به کوه صفه دو ساعت قبل از غروب است تا بتوانید در ارتفاع کوه غروب زیبای خورشید، و بعدش شهر نورانی را تماشا کنید. البته صفه اولش خارج از شهر اصفهان بوده و چند کیلومتر با آن فاصله داشته، اما با گسترش و توسعه‌ی شهر در طول سال‌های اخیر، الان این کوه درون مرزهای اصفهان است.

کوه  صفه بخشی از رشته‌کوه زاگرس است که ارتفاع آن به ۲۲۵۷ متر می‌رسد و در قسمت جنوبی شهر اصفهان قرار دارد. برای بالا رفتن از کوه و رسیدن به قله، مسیرهای زیادی است که بعضی هاشان سخت و پرپیچ‌وخم و برخی دیگر آسان و کم‌شیب هستند. در نزدیکی قله، چند آبشار زیبا و غار وجود دارد که این‌جا را هیجان‌انگیزتر کرده.

در دامنه‌ی این کوه، چشمه‌ای به نام «چشمه درویش» قرار دارد. اگر کمی بالاتر بروید، چشمه‌ی دیگری خواهید دید که «چشمه گل زرد» نام دارد. پس از گذراندن مسیری تودرتو، به قله‌ی کوه خواهید رسید. خاک کوه صفه سرخ‌رنگ است و بجالب است بدانید رای مصارف تزئینی هم ازش استفاده می‌شود.

در تپه‌های کناری مرتفع این کوه، قلعه‌های مستحکمی وجود دارد که برای دفاع به‌کار می‌رفتند. یکی از مهم‌ترینِ این قلعه‌ها، «قلعه‌ی دیو» یا «شاه‌دژ» است که آخرین بقایای آن هنوز موجود است. 

کوه صفه و زمین‌های اطراف آن امروز تبدیل به پارکی تفریحی شده‌ است و مساحت آن به حداقل ۱۰۰ هکتار می‌رسد. صفه نزدیکترین کوه به اصفهان است و از این جهت برای کسانی که به اصفهان سفر کرده‌اند و ورزشکارند بهترین گزینه است.  

چرا این کوه «صفه» نام گرفته است؟

واژه‌ی صفه در عربی به معنی «نیمکت سنگی» است. هرچند تفسیرهای متفاوتی درمورد ریشه‌ این اسم وجود دارد، اما برخی بر این باورند که چرایی انتخاب این اسم به شخصی به‌نام «میر علی صفه» بر می‌گردد که در قرن هفدهم زندگی می‌کرده.

می‌گویند که این کوه پناه‌گاهی برای سوفی‌ها بوده است. اما باور دیگری هست که می‌گوید واژه‌ی صفه از «صفا» گرفته شده است و علت نام‌گذاری آن اوقات خوشی بوده که مردم در این مکان زیبا می‌گذرانده‌اند. بعضی‌ها هم معتقدند علت این نام‌گذاری فضایِ سنگیِ صافی است که این کوه در قسمت دامنه‌ی خود -در نزدیکی چشمه‌ی خاچیک-  دارد. به هرحال خود این کوه از نامش مهم‌تر است برویم ببینیم در این کوه چه خبر است؟

بیشتر بخوانید: اصفهان کجا بریم؟ ۱۵راه کم‌خرج برای کشف دوباره اصفهان

اگر توی کوه با حیوانی مواجه شدیم چه کنیم؟

هنگام بالا رفتن از کوه صفه ممکن است با حیوانات متفاوتی مواجه شوید: خدنگ، روباه، شغال، خرگوش، انواع پرندگان خانواده گنجشک‌سانان، زاغ نوک‌سرخ، دوپاها، مار، عقرب، جوجه‌تیغی، کبک، تیهو، بزمجه و … . به‌یاد داشته باشید که چنان‌چه به هریک از این جانوران برخوردید ابدا فرار نکنید یا عکس‌العمل سریعی از خود نشان ندهید؛ تنها کاری که لازم است انجام دهید این است که بی‌حرکت سر جای خود بایستید تا حیوان از کنار شما گذر کند. این جانوران معمولا به آدم‌ها کاری ندارند و آسیبی به آن‌ها نمی‌رسانند.

پوشش گیاهی کوه صفه چه‌ چیزهایی است؟

در این کوه زیبا انواع گیاهان خودرو رویش پیدا می‌شوند. درختچه‌هایی مثل انجیر وحشی و بادام وحشی بر روی صخره‌ها و گوشه‌وکنار این کوه به‌طور پراکنده و با تراکم پایین دیده می‌شوند.

موقعیت جغرافیایی کوه صفه و نحوه‌ی دسترسی به آن

کوه صفه در جنوب شهر اصفهان واقع شده و برای دسترسی به این کوه باید خود را به جنوب تقاطع بزرگ‌راه‌های شهید اقارب‌پرست و شهدای صفه برسانید. کوه صفه از غرب به کوه‌های تخت رستم و دره‌‌ی خان اصفهان، از جنوب به زمین‌های باز و راه‌آهن اصفهان، از شرق به شهرک‌ها و مجتمع‌های مسکونی و از شمال به جاده‌ی کمربندی مشرف است. 

در دامنه کوه صفه چه‌جوری خوش بگذرانیم؟

سوای تمام زیبایی‌‌های بصری این کوه خوش‌منظره هم‌چون قله‌ها، چشمه‌ها (پاچنار و درویش یا خاچیک، نقطه، گل رز)، غارها، قلعه‌‌ (شاه‌دژ)، گردنه باد و پل رنگین‌کمانی، در دامنه‌ی فوق‌العاده‌ی کوه صفه پارک کوهستانی معرکه‌ای وجود دارد که بیش‌تر ساکنان و گردش‌گردان اصفهان در‌‌ آن وقت خود را صرف می‌کنند.

وجود تله‌کابین، سالن بولینگ، شهربازی ویژه‌ی کودکان وبزرگ‌سالان، کافی‌شاپ، رستوران‌ها و … فریبندگی‌ این پارک را بیشتر کرده و این مکان را به یکی از برترین و بزرگ‌ترین جذابیت‌های این شهر تبدیل کرده است.

هرچند، این فضا به‌علت وجود انواع مراکز تفریحی در آن اغلب شلوغ است، اما هم‌چنان می‌توانید در اطراف آن فضای آرام و خلوتی برای لذت بردن از طبیعت پیدا کنید، خصوصا در نزدیکی قله‌ی کوه. 

کوه صفه با ساختار صخره‌ای و ارتفاع قابل‌توجه‌اش مکان مناسبی  فراهم کرده است صخره‌نوردان. بسته به آن که آمادگی جسمانی شما چه‌قدر باشد و چه‌اندازه مجهز باشید، زمان صعود شما به قله بین یک تا دو ساعت طول خواهد کشید.

محلی‌ها معمولا جمعه‌ صبح‌ها به کوه‌ه‌نوردی می‌روند. هرچند ممکن است صعود به قله در نگاه اول سخت به‌نظر برسد، اما خواهید دید که وقتی به آن می‌رسید منظره‌ی نفس‌گیری که از کل شهر پیش چشم‌‌تان نقش می‌بندد به تمام زحمتی که کشیدید می‌ارزد. 

جذابیت‌های گردشگری کوه صفه

گردنه باد به‌همراه پل رنگین‌کمانی

در بخش جنوبی کوه صفه دره‌ای قرار دارد که به گردنه باد شهرت دارد. به‌دلیل وجود ارتفاعات کوه در شمال و جنوب این دره، در فصل پاییز و بهار، بادی در جهت شرقی‌غربی در این ناحیه وزش می‌گیرد. پل رنگین‌کمانی نیز در بخش جنوبی کوه واقع شده است.

غارها

در کوه صفه درمجموع حدود ۱۴ غار وجود دارد که ابعاد متفاوتی دارند. مهم‌ترینِ این غارها عبارت‌اند از: غار کسری، غار بیستون، غار قنبر، غار انجیر، غار الله‌اکبر، غار هفت‌چشمه، غار کفتار و غار گنگ‌آباد. در اواخر سال ۹۱ تیم غارشناسی اصفهان یک غار جدید نیز در این ناحیه کشف کرد که غار سیمرغ نام گرفته.

توجه داشته باشید که تنها رفتن به این غارها ایده‌ی چندان خوبی نیست و بهتر است یک آشنا‌‌به‌مسیر یا تور لیدر همراه خود داشته باشید. برای مثال، غار سیمرغ سه حلقه‌ی چاه بسیار تنگ و باریک دارد که عبور از آن‌ها حقیقتا سخت است و هرکسی از پس آن بر نمی‌آید. 

بیشتر بخوانید: ۲۰ قلعه برای طرفداران جنگ‌های باستانی – زیباترین قلعه‌های ایران و کشورهای همسایه

قلعه‌ی شاه‌دژ ؛ قلعه دیو معروف

قلعه‌ی شاه‌دژ -که به قلعه‌ دیو معروف است- یکی از معروف‌ترین جاذبه‌های شهر اصفهان و کوه صفه است و در شمال‌غربی این کوه واقع شده است. بخش‌های مختلف این قلعه هم :۲۰ برج نگهبانی، یک دیوار بزرگ، شش دروازه و انبارهای مربوط به نگه داشتن آذوقه و یراق جنگی. امروز تنها قسمت‌های نظامی و دفاعی قلعه سالم مانده.

قله‌ها ؛ با یک تورلیدر بروید

کوه صفه دارای دو قله است. ارتفاع قله‌ی جنوبی چندمتر از قله‌ی شمالی بلندتر است، با وجود این، قله‌ی شمالی چشم‌انداز زیبا‌تر و وسیع‌تری دارد.

برای صعود به این قله‌ها مسیرهای مختلفی وجود دارد. شهرداری اصفهان مسیرهای همواری برای بالا رفتن از کوه احداث کرده و در میان این مسیرها چندین ایستگاه قرار داده اما هم‌چنان برخی صعود به قله از طریق مسیرهای طبیعی را ترجیح می‌دهند؛ یکی از این مسیرها مسیر مرعشی است.

اگر تمایل دارید از میان این جاده‌ها گذر کنید، حتما به‌همراه یک تور لیدر راهی فتح کوه شوید. توجه داشته باشید که سنگ‌ها صخره‌های کوه صفه از چنان ثباتی برخوردار نیستند که هنگام بالا رفتن از کوه، بتوان بر آن‌ها کاملا تکیه کرد و به‌عنوان دست‌گیره ازشان استفاده کرد. 

تله‌کابین

یکی از جذابیت‌های تفریحی و گردشگری پرطرفدار این منطقه تله‌کابین است که دو خط دارد:

خط اول از دامنه‌ی کوه آغاز می‌شود تا گردنه‌ باد ادامه می‌یابد. در ایستگاه گردنه‌ باد دمای هوا پایین‌تر از پای کوه است. به‌همین دلیل خیلی از افراد در تابستان با تله‌کابین به این نقطه از کوه می‌روند. 

خط دوم طولی تقریبا برابر با ۷۰۰ متر دارد، از ایستگاه گردنه باد شروع می‌شود و تا قله‌ی کوه ادامه دارد و نهایتا به قلعه‌‌ی شاه‌دژ منتهی می‌شود.

ساعت کاری تله‌کابین شنبه تا چهارشنبه از ۴ بعد از ظهر شروع شده و تا ۱۰ شب ادامه دارد اما در روزهای پنجشنبه ساعت کاری از ۱۰ صبح آغاز می‌شود.

هزینه‌ی سفر تک‌مسیره‌ی تله‌کابین برای هر فرد ۱۸۰۰۰ تومان، و هزینه‌ی رفت ‌و برگشت ۳۰۰۰۰ است. این رقم البته برای توریست‌های خارجی متفاوت است و آن‌ها بایستی برای سفر تک‌‌مسیره ۳۰۰۰۰ و برای مسیر رفت‌ و برگشت ۶۰۰۰۰ تومان پرداخت کنند. 

به یاد داشته باشید که هنگام وزش بادهای شدید بهتر است از سوار شدن تله‌کابین خودداری کنید. از آن‌جایی که ساعت کاری این مجموعه ممکن است در روزهای تعطیل تغییر کند، می‌توانید جهت هماهنگی با یکی از شماره‌های زیر تماس بگیرید:

۰۳۱۳۶۷۵۹۰۱۱-۱۴

شهربازی کودکان وبزرگ‌سالان ؛ تفریحات هیجانی اصفهان

در دامنه‌ی کوه صفه و در نزدیکی ایستگاه تله‌کابین، یک شهربازی کوچک قرار دارد که هم مناسب استفاده‌ و تفریح کودکان است، هم بزرگ‌سالان. وسایل بازی و تفریح موجود در این قسمت عبارت‌اند از: ترامپولین، استخر توپ، هلی‌کوپتر، سفینه‌ی کودک، ماشین برقی، سالتو، فریزبی رنجر، کشتی بزرگ، سرسره بادی، مری گوراند شش‌نفره، کشتی دوازده‌نفره و قطار کودک چهارنفره.

ساعت کاری شهربازی همه‌روزه از ساعت ۵ بعدازظهر آغاز می شود و تا ساعت ۱۲ شب ادامه دارد، اما در روزهای پنجشنبه و جمعه و بقیه تعطیلی‌ها مجموعه از ۱۰ صبح آغاز به کار می‌کند.

سالن بولینگ

یکی از امکانات تفریحاتی موجود در دامنه‌ی کوه صفه سالن بولینگ است که مساحتی حدود ۱۰۰۰ مترمربع دارد و۱۰ لاین را برای استفاده‌ی بازیکنان فراهم کرده است. این سالن در طبقه‌ی زیر ایستگاه تله‌کابین قرار دارد.

بیشتر بخوانید: مسجد حکیم اصفهان ؛ چشم‌نواز یا ناامیدکننده؟

سرگذشت کوه صفه در طول تاریخ

تحولات تاریخی این کوه خیلی زیاد و مهم است که در ادامه هرکدام را می‌گوییم که اگر به تاریخ علاقه‌مند باشید برایتان جالب خواهد بود.

کوه صفه در دوران باستان

اصفهان که از واژه‌ی سپاهان ریشه می‌گیرد- در دوره‌ی پادشاهی ساسانیان، مقر سپاهیان «ولیعهد نشین» بوده است. وجود برخی آتشگاه‌ها و گورهای زرتشتیان  در این شهر می‌تواند این ادعا را اثبات کند. در چنین شرایطی، کوه صفه به‌عنوان پناه‌گاه استفاده می‌شده است. می‌گویند که برخی از بقایای قلعه‌ی کوه صفه ممکن است در حقیقت بقایای یک آتشکده باشند. معماری قلعه‌ی کوه نیز شباهت بسیاری دارد به معماری دوران ساسانی. حفره‌های سنگی موجود در اطراف کوه صفه تداعی‌کننده‌ی استودان‌های (استخوان‌دان‌ها)‌ زرتشتی هستند.

کوه صفه در قرون میانه‌ی اسلامی

بنابر توصیف‌های موجود در کتاب‌های تاریخی معتبرِ «تاریخ ابن اثیر»، «تاریخ راوند» و«تاریخ جهان‌گشای جوینی»، کوه صفه و قلعه‌ی شاه‌دژ طی سلطنت سلجوقیان پایگاه مبارزه‌ی آنان با شیعیان فرقه‌ی اسماعیلیه قرار گرفت. 

وقتی ملک‌شاه سلجوقی در سال ۴۸۵ هجری قمری درگذشت، میان فرزندان او بر سر جانشینی پدر اختلاف ایجاد شد و همین امر موجب تضعیف دولت سلجوقی شد. یکی از افراد جبنبش اسماعیلیه -که در اصفهان قدرت گرفته بودند- از این فرصت استفاده می‌کند و با فریب دادن فرمانده قلعه‌ی شاه‌دژ، قلعه را به تصرف خود در می‌آورد. طی این دوران، جنگ و نزاع سختی بین سلجوقیان و اسماعیلیون در می‌گیرد. اما نهایتا با شکل گرفتن ثبات در دولت سلجوقی، اسماعیلیون مغلوب می‌شوند و سلطان محمد، شاه جدید سلجوقی، بی‌رحمانه دستور کشتار تمامی افراد این فرقه را صادر می‌کند.

کوهستان صفه در دوره‌ی صفویه

با انتخاب اصفهان به‌عنوان پایتخت رسمی کشور طی حکومت سلسله‌ی صفویه، این شهر که تا آن‌ روز به‌لحاظ نظامی و دفاعی از اهمیت بسیاری برخوردار بود، بیشتر رنگ‌وبوی فرهنگی و هنری گرفت. در این دوران، برخی جاهای کوه صفه مورد بازسازی قرار گرفتند و مسیرهای عبورومرور جدید میان کوه و شهر احداث شد.

در زمان حکومت شاه سلیمان صفوی، در نزدیکی یکی از چشمه‌های دامنه‌ی کوه ،که امروزه پاچنار نام گرفته است، بنایی برای تفریح درباریان احداث کردند که به تخت سلیمان معروف شد. 

بیشتر بخوانید: سیر تا پیاز بازار اصفهان ؛ بگردید، بخرید و بریانی بخورید

شما هم به کوه صفه صعود کرده‌اید؟ از تفریحات دامنه این کوه استفاده کرده‌اید؟ چه تجربه‌ای داشته‌اید؟ چه جاهای دیدنی دکمتر شناخته‌شده‌ای را در اصفهان می‌شناسید؟ راستی چندوقت یکبار به این شهر دیدنی سفر می‌کنید؟

برای اجاره اقامتگاه در اصفهان می‌توانید به سایت پینورست سر بزنید و در آن اقامتگاه‌های متنوع و مطابق سلیقه‌تان را پیدا کنید و سفر خوبی را تجربه کنید.

سبا خورشیدی

من یه نویسنده عاشق سفرم. اگه فرصت سفر پیش نیاد با نوشته‌هام سفر می‌کنم.