موزه رضا عباسی ؛ نمونه کوچکی از موزه ایران باستان  

موزه رضا عباسی یکی از آن موزه‌هایی است که حتی آدم‌های موزه‌گرد حرفه‌ای هم شاید کمتر وقت کنند به آن سر بزنند. ولی پیشنهاد ما این است که به جای این که چند بار به موزه ایران باستان بروید. لااقل یک بار موزه رضا عباسی را ببینید.

اگر شما هم از دسته کسانی هستید که آشنا شدن با تمدن ها و دوره های مختلف تاریخی و گشت و گذار در شیوه زندگی گذشتگان برایتان جذاب است حتما از طرفداران موزه گردی هستید پس این مقاله وب سایت پینورست را از دست ندهید.

موزه‌ای بسیار مجهز در بعیدترین جای تهران

اگر از دانشجویان دانشکده برق صنعتی شریف هستید یا اگر از خیابان شریعتی حوالی پل سید خندان رفت و آمد می کنید حتما چشمتان به موزه رضا عباسی خورده است. موزه ای که بخاطر آثار، کتابخانه و کارگاه مرمت موجود در آن به عنوان کامل‌ترین موزه ایران شناخته می شود.

بازدید از موزه ها به جز جنبه گردشگری و تفریحی که دارد اطلاعات زیادی هم در مورد تاریخ ملت های مختلف و نوع زندگی آنها به ما می دهد؛ موزه رضا عباسی هم از دسته موزه‌هایی ست که کامل و جامع سیر تحولات ادوار مختلف ایران در آن به نمایش گذاشته شده. از ویژگی های منحصر به فرد این موزه این است که شما گلچینی از تمام آثار هنرهای پیش از اسلام و دوران اسلامی را به طور کامل می‌بینید؛ در واقع بازدیدکنندگان می توانند در مدت زمان کوتاهی از زندگی بشر در ادوار مختلف تاریخی ایران مطلع شوند.

نام این مکان از نقاش مشهور عصر صفوی (رضا عباسی) گرفته شده.

شاید بارها تابلوها و یا نقاشی های دیواری را که از آثار این هنرمند الگو گرفته اند را دیده باشید اما بی تفاوت عبور کردهاید، از معروف ترین این نقاشی ها پرتره شاهزاده گرجی، جوان شمشیر به دست و تابلو دو عاشق می باشد.

این هنرمند آثار بسیار شاخصی دارد که تحولات زیادی در نگارگری ایران به وجود آورده، چند نمونه از نقاشی های رضاعباسی در تالار نگارگری به نمایش گذاشته شده است.

اگر می‌خواهید بیشتر با آثار این هنرمند آشنا شوید و یا بدانید که چرا رضا عباسی نقاش محبوب درباری عصر صفوی بوده می توانید نگاهی به کاشی های سقف و زیر گنبد عظیم مسجد امام اصفهان بیندازید، طراحی کاشی ها به عهده این نقاش بوده.

بیشتر بخوانید: موزه هنرهای معاصر تهران – آثار ون گوک و پیکاسو در گنجینه میلیاردی

همچنین چندی از آثار این هنرمند برجسته در موزه لوور پاریس و موزه استانبول قرار دارد.

بخش ها و تالار های موزه

ساختمان موزه رضاعباسی سه طبقه دارد و شامل پنج تالار مختلف است. چیدمان آثار در این مکان به ترتیب زمانی است و راهنماهای موزه به شما توصیه می‌کنند بازدیدتان را از طبقه سوم و دوران پیش از تاریخ و قبل از اسلام شروع کنید:

طبقه سوم تالار پیش از تاریخ: این طبقه جذاب‌ترین بخش موزه به شمار می‌رود، در این قسمت آثار نفیسی از هزاره پنجم قبل از میلاد تا ساسانیان وجود دارد و هنر مردمان عصر هخامنشی، اشکانی و ساسانی به خوبی خودنمایی می‌کند.

همینطور که در این طبقه قدم می‌زنید اولین آثاری که به چشم شما می‌خورند اشیا سنگی هستند سپس متوجه کشف آهن و مفرغ  و پیشرفت بشر می‌شوید.

بیشتر که پیش می‌روید نگاهتان به آثاری از جنس طلا می خورد که نشان می‌دهد وارد دوره هخامنشی شده‌اید؛ وجود آثاری از جنس سنگ و فلزات شما را با هنر عصر ساسانی و اشکانی آشنا می کند و در انتهای این سالن متوجه حمله اسکندر مقدونی و قتل عام مردم و رو به زوال رفتن هنر می شوید

ظرف های سفالی و ابزارآلات موجود در این مکان اطلاعات زیادی در مورد فرهنگ، هنر، شیوه زندگی  و مهارت مردمان آن دوران به ما می دهد. هر کدام از این آثار در نقاط مختلف ایران مانند شوش، آذربایجان، ایلام و لرستان کشف شدهاند.

طبقه دوم تالار دوران اسلامی 1 و 2: در این طبقه شما آثاری از دوران آل بویه تا زمان قاجار را می توانید مشاهده کنید.

در این دو تالار هم سفالینه ها، ابزار زندگی و جنگی، جواهرات و منسوجات، عناصر معماری، جعبه های روغنی و قلمدان هایی که به لحاظ هنری ارزش بالایی دارند به نمایش گذاشته شده.

طبقه اول نگارگری و خوشنویسی: همانطور که از نامش پیداست در این دو تالار آثار مکتوب، نسخه های خطی و نقاشی هایی از سده های اول هجری قمری تا دوران معاصر معرفی شده.

در تالار نگارگری مراحل تحول و رشد این هنر به خوبی مشخص است و یکی از کهن ترین نمونه های آن شاهنامه دموت می باشد.

از با ارزش ترین دستاورد های دوره اسلامی خوشنویسی و  خطاطی است که در تالار خوشنویسی میتوانید مراحل مختلف تحول خطاطی را در میان نوشته ها مشاهده کنید و با هنر کتاب سازی هم آشنا شوید.

طبقه همکف: در طبقه همکف موزه رضا عباسی معمولا نمایشگاه‌های دوره‌ای و موقت در مناسبت‌های مختلف برای بازدید و فروش آثار هنری، صنایع دستی و کتاب برگزار می‌شود.

کتابخانه، کارگاه مرمت و انتشارات: کتابخانه موزه در طبقه سوم واقع شده و دربرگیرنده بیش از 10 هزار جلد کتاب به زبان‌های مختلف از جمله فارسی، انگلیسی، فرانسوی و آلمانی می‌باشد. همچنین حدود 400 کتاب چاپ سنگی ارزشمند که قدمت برخی از آنها به 200 سال می‌رسد در کتابخانه وجود دارد.

نکته: کتابخانه بازدید عمومی ندارد و فقط کارکنان وزارت میراث فرهنگی، دانشجویان و پژوهشگران می‌توانند از این منابع استفاده کنند.

کارگاه مرمت موزه جزو پیشرفته ترین آزمایشگاه‌ها و کارگاه‌های ایران است که نه تنها به مرمت اشیا موجود در موزه می‌پردازد بلکه ترمیم آثار ارسالی از موزه‌های دیگر کشور را هم بر عهده دارد. این کارگاه به بازسازی و نگهداری اشیا تاریخی، کتاب‌های خطی و نقاشی‌ها اختصاص دارد.

بیشتر بخوانید: موزه ملی ایران ؛ نمایشگاهی دائمی از تاریخ ایران

انتشارات رضاعباسی هم تا کنون کتاب‌های مرجع گوناگونی را درباره هنر و تاریخ ایران به چاپ رسانده است.

معرفی گنجینه های ارزشمند موجود در موزه رضاعباسی

یکی از نکات جالب در مورد این مکان همانطور که گفته شد شیوه چیدمان اشیا مختلف است که به ترتیب زمانی از دوره پیش از اسلام تا پهلوی اول به نمایش گذاشته شده و همین مورد باعث می شود تا شما به زیبایی سیر تغییر و تحولات ایران را در ادوار مختلف ببینید.

در این موزه گنجینه های ارزشمندی نگهداری میشود که هم ارزش تاریخی و هم ارزش مادی بسیاری دارند.

فلزکاری ها، سفالینه ها، ابزارآلات زندگی و جواهرات از جمله آثاری هستند که در تالار های پیش از اسلام و دوران اسلامی نگهداری میشوند. استفاده از فرم حیوانات به خصوص بز کوهی، قوچ، پرندگان و سایر حیوانات و گاهی انسان که در اصطلاح به این طرح ها شیوه نقوش جانوری می گویند در آثار پیش از تاریخ بسیار دیده می شود که نشان دهنده رایج بودن این نماد ها و نشانه ها در آن دوران است

آبخوری متعلق به سده چهار و پنج هجری قمری که دور تا دور آن به خط کوفی نوشته شده (دانش زینت است برای جوانمرد و خرد تاجی است از طلا)

شانه سر نگین دار تزیین شده با سه قطعه سنگ عقیق مربوط به دوره اشکانی.

بیشتر بخوانید: موزه ایران باستان ؛ قدیمی‌ترین موزه ایران برای دیدن قدیمی‌ترین گنجینه‌های ایرانی

جام زرین تقریبا هزار ساله، ظرف سفالی میثاق متعلق به هزاره اول قبل از میلاد، بشقاب نقره ای دوره هخامنشی، گردنبند طلای مربوط به دوره ساسانی که جزو نفیس ترین آثار این موزه به حساب می‌آید و گوشواره‌های ساخته شده با تکنیک ملیله متعلق به دوره سلجوقی و صدها اثر زیبای دیگر که در تالار پیش از اسلام و دوران اسلامی وجود دارد؛ همچنین در دو تالار نگارگری و خوشنویسی کتاب تاریخ عالم آرای شاه اسماعیل با جلدی ساخته شده از چرم بز، برگ‌هایی از شاهنامه شاه طهماسب مربوط به دوره صفویه و برگ هایی از قرآن کریم زرین کوب، نوشته شده با خط ثلث متعلق به دوره تیموری به نمایش گذاشته شده و در آخر به سه تا از نفیس ترین آثار موجود در موزه اشاره می کنیم که تقریبا ثابت هستند.

تکوک زرین متعلق به دوره مادها (به جام ها و ظروفی که به شکل شاخ و مخروطی شکل هستند تکوک یا ریتون گفته می شود)

جام زرین و بازوبند زرین  که به گفته تاریخ دانان این جام و بازوبند نماد قدرت مردانه و شاهان در دوران هخامنشی بوده است.

تمام اشیا موجود در موزه رضاعباسی قصه ها و داستان های بسیار جالبی دارند که در هنگام بازدید، راهنما ها آنها را برای شما روایت می‌کنند.

نکته: برای آشنایی بیشتر با آثار موجود در این مکان میتوانید به اینستاگرام موزه رضاعباسی مراجعه کنید.

شاید جالب باشد بدانید

نشان واره یا لوگو موزه توسط مرتضی ممیز پدر گرافیک ایران طراحی شده که خودش از نوادگان رضا عباسی بوده.

در این مکان حدود 50 هزار شی با ارزش وجود دارد اما متاسفانه موزه فقط ظرفیت 700 اثر را برای بازدید دارد و به صورت دوره ای این آثار در ویترین‌ها جا به جا می‌شوند پس تعجبی ندارد که بگوییم هر چند وقت یکبار موزه به جای جدید تبدیل می‌شود.

مدیریت موزه از سال 1355 تا 1358 بر عهده آیدین آغداشلو بوده است.

از موزه رضا عباسی بخاطر غنی و جامع بودن آن به عنوان موزه ایران باستان کوچک یاد می‌شود.

برخی از آثار موجود در موزه در زمان افتتاح آن توسط مسئولان وقت از عتیقه فروشی‌ها خریداری شده.

در این موزه مجموعه‌ای از لوازم صادق هدایت نویسنده دوران معاصر وجود دارد اما متاسفانه معمولا در معرض بازدید قرار ندارد.

تاریخچه و سرآغاز موزه رضا عباسی

سال 1356 در زمان پهلوی دوم مسئولان وقت تصمیم گرفتند محلی را به منظور حفظ و نگهداری آثار گرانبها و همچنین هدایای سلطنتی اختصاص بدهند. به همین منظور ساختما کنونی موزه را که در آن زمان نمایشگاه مبل بود به خاطر ویژگی های معماری و محل قرار گیری خوب آن از صاحبان اصلی خریداری کردند و در مهرماه 1356 رسما موزه رضا عباسی افتتاح شد اما اوضاع خوب پیش نرفت و یک سال بعد در آبان 1357 موزه تعطیل شد.

اواخر سال 1358 پس از تعمیرات و تغییراتی که درون موزه شکل گرفت دوباره افتتاح شد اما در سال 1363 برای بار دوم تعطیل شد و یکسال بعد دوباره بازگشایی شد اما اینبار هم تین بازگشایی دوام نداشت و موزه رضا عباسی در همان سال تعطیل شد تا اینکه سرانجام در 15 بهمن 1379 پس از بازسازی زیر نظر سازمان میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی آغاز به کار کرد. خوشبختانه موزه تا به امروز به طور منظم فعال بوده.

گشتی در اطراف موزه رضا عباسی

اگر اول وقت به موزه رفتید و دوست داشتید، می‌توانید چرخی هم در اطراف بزنید. بوستان اندیشه و بوستان بهشت مادران نزدیک ترین پارک ها به این مکان هستند که خوشبختانه امکانات تفریحی و رفاهی خوبی هم دارند.

باغ موزه قصر هم در همان خیابان مقصد خوبی است که چند ساعتی را هم در آنجا به گشت و گذار بگذرانید. خیابان شریعتی یکی از پر ترددترین خیابان های تهران است پس رستوران، کافه و حتی طباخی های زیادی هستند که میتوانند میزبان شما برای شکم گردیتان باشند.

اگر هم با ماشین شخصی به موزه رفتید با حدود 15 دقیقه رانندگی به باغ هنر و باغ کتاب تهران و موزه دفاع مقدس می‌رسید.

اگر هم قرار است مدتی را در تهران بمانید و دوست دارید بدون دغدغه توی شهر موزه‌ها گشت و گذار کنید، از پلتفرم پینورست ویلا استخردار لاکچری اجاره کنید.

نکات پایانی و مهم

بهترین زمان برای بازدید: موزه گردی و شناخت فرهنگ و تمدن یک ملت زمان به خصوصی ندارد  ما پینورستی ها پیشنهاد می کنیم لذت سیر و سفر در تاریخ را از خودتان دریغ نکنید و در اولین فرصت سری به موزه رضا عباسی بزنید . اما هر از چندگاهی به خصوص در زمان تعطیلات نوروزی و دیگر عیدها نمایشگاه ها و مراسم هایی در موزه برای بازدید کنندگان تدارک دیده می شود.

بیشتر بخوانید: سرای روشن ؛ ساختمانی به سبک گوتیک در قلب تهران

برای کسب اطلاعات بیشتر و دریافت راهنمایی می توانید با شماره  02188513002 تماس بگیرید.

آدرس: تهران، منطقه هفت، خیابان شریعتی نرسیده به پل سید خندان

نزدیکترین ایستگاه مترو: ایستگاه شهید قدوسی (خط سه، قائم- آزدگان)

البته شما می توانید از ایستگاه سهروردی در همان خط سه و یا ایستگاه شریعتی (خط یک، تجریش- کهریزک) هم استفاده کنید اما این ایستگاه ها پیاده روی بیشتری تا موزه دارند.

نزدیکترین ایستگاه اتوبوس: در ایستگاه پارک آزدگان پیاده شوید و با ده دقیقه پیاده روی به موزه رضاعباسی می‌رسید.

ساعت کاری: ساعت بازدید عمومی در شش ماه اول و دوم سال متفاوت است. شش ماهه اول سال ساعت 9 صبح الی 19 بعد از ظهر و در شش ماهه دوم سال از ساعت 9 صبح الی 17 بعد از ظهر

قیمت ورودی: برای بازدیدکنندگان داخلی 5000 تومان و برای گردشگران خارجی 50 هزار تومان می باشد و مدت زمان بازدید 2 الی 3 ساعت.

با توجه به نکاتی که گفته شد نظر شما در مورد موزه رضاعباسی چیست؟ آیا تا حالا به این موزه رفتید؟ لطفا نظر و تجربه خودتان را با ما به اشتراک بگذارید.

محدثه قیاسی

محدثه هستم، طراحی که می خواد نقاشی بخونه، زبان درس میده اما عاشق ادبیات فارسیه