نام کتاب مشهور جان میلتون بهشت گمشده را شاید قبلاْ شنیده باشید. اگرچه در آن کتاب درباره شکل و شمایل یا آبشاری در طبیعتِ بهشت گمشده چندان چیزی نوشته نشده اما امروز به شما خواهیم گفت که اگر بهجستجوی یک بهشت گمشده حقیقی روی زمین هستید روستای ارتکند در حوالی شمال شهر مشهد از بهترین گزینهها محسوب میشود.
آبشار ارتکند و آب همیشه جاری آن به طراوت و تازگی این محل ییلاقی که تقریبا تمام زیباییهای طبیعت در آنجا قرار دارد روحی تازه بخشیده است.
پیش از این در پینورست چند بار درباره جاذبههای پرشمار شهر مشهد و اطراف آن صحبت کردهایم. اگر قصد رفتن به طبیعت را هم در این شهر داشتید دیدار از آبشار ارتکند تجربه و لذت سفر شما را دو چندان میکند.
این آبشار که تلفظ که صحیح آن اُرتوکَند یا همان رود خنک است از مناطق کاملا دستنخورده در شهرستان ییلاقی کلات نادری بهحساب میآید.

این منطقه بهدلیل مجموعهای از زیباییهای طبیعی مثل آبشار مشهور آن، کوههای بلند، غاری آبی و انبوهی از درختان خیلی دیدنی است.
تقریبا در ۱۰۰ کیلومتری شمالی شهر مشهد به روستایی که آبشار در آن قرار دارد خواهید رسید.
آبشار ارتکند در روستایی بسیار خوش آب و هوا که به نام قطعه نو هم شناخته میشود قرار گرفته که از مکانهای توریستی و جذاب در کلات نادری محسوب میشود. هنگام رسیدن به آبشار از یک روستای دیگر بهنام سررود هم باید عبور کنید که منطقهای سرسبز و دیدنی است.
در ناحیه شرقی این روستا کوه تکخانه و شمال شرقی آن روستای سرشاو قرار دارد. این منطقه آبوهوای سرد و بسیار خشکی دارد که دلیل آن را را باید ارتفاع زیاد این ناحیه از سطح دریا دانست.
بعد از پنج کیلومتر رانندگی از روستای سررود یک جاده فرعی خواهید دید که به روستای ارتکند میرسد. پس از رسیدن به این محل و تقریبا ۲ ساعت پیادهروی به آبشار ارتکند و باقی دیدنیهای این منطقه خواهید رسید.
بیشتر بخوانید: چگونه کفش مناسب سفر را انتخاب کنیم و بخریم؟
جاذبههای متنوع و چشمنواز در همین ابتدای مسیر رسیدن به آبشار ارتکند پیدا میشوند. شما ابتدا مجموعههای پرورش ماهی و بعد از آن چندین شالیزار که برنجهای مشهور و خوشعطر ناحیه در آن کشت میشود را خواهید دید.
در ادامه مسیر همراه با آب رودخانه به سمت شمال که میروید این آب مدام شفافتر و البته دره باریکتر میشود که باید دقتتان را بالاتر ببرید.
احتمالا با دیدن تعداد زیادی علف بلند و درختان انبوه حسی شبیه حضور در جنگل برای شما تداعی میشود. این قسمت محل چرای گوسفندان در شش ماه نخست سال است.

همزمان که از کنار رودخانه ارتکند عبور میکنید و تغییر و شفافیت آن را میبینید به مسیر باریکی با سنگهای بزرگ که در دو طرف آبشار قرار دارند خواهید رسید. آبشار ارتکند حدودا ۱۲ متر ارتفاع دارد و شکل یه کلاه است.
منظره پیش رویتان شما را در آرامش و احتمالا رویاهایی دور و دراز غرق میکند فقط کمی باید مراقب باشید که بهطور جدی غرق نشید. آبی زلال از اطراف سنگها بیرون میآید و به سمت رودخانه روانه میشود.
نام روستای زیبای خانه زو در کلات نادری نیز از همین قسمت گرفته شده که سرچشمهی اصلی رود بهحساب میآید. آبشار دوم که بلندتر و در حدود ۳۵ متر است، در انتهای دره باریکی قرار دارد. در کنار این آبشار از طریق مسیر رولکوبی شده یا تنورهی کنار آن میتوان به بالای آبشار و بکرترین نطقه در منطقه رسید که البته کاری بسیار دشوار و نیازمند آشنایی با ورزش سنگنوردی است.
آبشار ارتکند در واقع مثل تصویر پازلی پخش شده و آبشار اول از قسمتهای اصلی و بسیار زیبای آن شناخته میشود. با دیدن آبشار خستگی دو ساعت پیادهروی در مسیر بهطور کامل از تن خارج میشود و جای خود را بهحسی از آرامش میدهد.
بیشتر بخوانید: دیزباد ؛ روستای عجایب و شگفتی ها
اگر تا پیش از این به آبشار ارتکند نیامده بودید اولین دیدار برای شما بسیار هیجانانگیز میشود. اول غاری کوچک را خواهید دید که آب رودخانه در طول آن جاری شده و در مسیر تقریبا ۱۵ متری از داخل غار میگذرد.
همین آب از آن طرف غار بدل به آبشار شده و از کوه پایین میریزد و همانطور که گفتیم چیزی حدود ده متر با زمین فاصله دارد. این منطقه ییلاقی بهعلت وجود آبشارها و رودخانه و طبیعتی مملو از درخت محل مناسبی برای برپا کردن بساط چادر است.
فقط یادتان باشد که این منطقه بهدرد آن دسته از افرادی میخورد که مشکل زیادی با خیس شدن هنگام گذشتن از رودخانه و پیمودن مسیر باریک در این دره نداشته باشند و برای آن آماده هستند.

بعد از گذر از این منطقه آبشار دوم ارتکند قرار دارد. رسیدن به این آبشار اما کار حرفهای و دشواری است که در ادامه بیشتر توضیح خواهیم داد.
بلندی آبشار ارتکند در آن قسمت به ۳۵ متر میرسد. درست برعکس آبشار قبلی که در انتهای یک غار قرار داشت این آبشار در انتهای دره واقع شده است.
این دره با وجود زیبایی خیرهکننده از طبیعتی خشن با شیبهای تند دارد که تا قلهی قرهداغ ادامه پیدا میکند.
اطراف آبشار ارتکند سه دیوارهی سنگی وجود دارد و بههمین دلیل جز با دانستن اصول سنگنوردی نمیتوان به آن رفت. در صورتی که با این ورزش آشنایی دارید بعد از تحمل دشواری راه با چشمانداز و طبیعتی که کمتر جایی شبیه آن را دیدهاید مواجه خواهید شد.
بیشتر بخوانید: ۸ تا از متفاوتترین سوغاتی های مشهد!
برای رفتن به این آبشار انتخاب زمان مناسب خیلی مهم است. بهعلت هوای خشک و سرد این منطقه، شش ماه دوم سال برای سفر به آنجا اصلا مناسب نیست.
تقریبا از اواخر اردیبهشت آبوهوای این منطقه بهتر میشود. بهعلت این شرایط آبوهوایی اواخر خرداد تا اوایل شهریور بهترین زمان برای رفتن به آبشار ارتکند است.
در این سفر از روستایهای اطراف مثل قطعه نو که منطقه ارتکند به آن نام هم شناخته میشود میتوان دیدن کرد. روستاهای قرهسو و سررود از دیگر روستاهای دیدنی در کلات نادری و اطراف آبشار ارتکند محسوب میشوند.
بیشتر بخوانید: اخلمد ؛ روستایی با طبیعت و آبشار شگفتانگیز
از ویژگیهای منحصربهفرد منطقهی آبشار ارتکند وجود دیگر جاذبههای متنوع طبیعی و تاریخی در اطراف آن است.
برای مثال بعد از گذر از کلات نادری، آبشار قرهسو در مسیر شما وجود دارد که در فاصله ده دقیقهای از این کلات واقع شده است. اگر به آبشار قرهسو میروید حتما یک جفت کفش و لباس اضافه همراه داشته باشید.
رسیدن به این آبشار مستلزم عبور از رودخانه است و مسلما کسی علاقه ندارد مسیری طولانی را با لباسهای خیس طی کند.
اگر به آبشار قرهسو رفتید و خیس نشدید به کاخ کلات هم میتوانید بروید و از این بنای قدیمی بازدید کنید.
این بنا که بیشتر بهنام کاخ خورشید شناخته میشود در دوران نادر شاه افشار و بهدستور ایشان ساخته شد که از نونههای درخشان معماری ایرانی-اسلامی است.

اگر به دیدار از یادگارها و آثار بهجای ماندهی گذشتگان علاقه دارید به ورودی قدیمی شهر کلات کتیبه نادری نیز میتوانید بروید. ساختن چنین بنای زیبایی با جزئیات پرشمار در معماری و ساختن آن روی کوه نکتهی جالب توجهی باقی مانده از گذشته است. این مکان نیز با فرمان نادر شاه افشار ساخته شد و تا امروز محکمی و صلابت خود را حقظ کرده است.
بیشتر بخوانید: آرامگاه فردوسی ؛ ماجرای پر فراز نشیب مقبرهی سرشناسترین شاعر ایرانی
بنای دیگری که دیدار از آن را پیشنهاد میکنیم مسجد کبود گنبد از کاملترین نمونههای ساخت یک مسجد جامع در ایران است. برخی باستانشناسان سنگ اول ساخت این بنا را دوران سلجوقیان میدانند که نادر شاه نیز آنجا را گسترش داده و برای مثال ایوانهای زیبا در دوران او ساخته شدند. در دوران فتحعلی شاه قاجار نیز پلنگ توش خان کلاتی حاکم این منطقه دست بهمرمت اساسی در این مسجد زد و از همین رو این مسجد هنوز مثل قبل پابرجا مانده است.

در انتها باید گفت که همراه با وجود انواع جاذبههای توریستی، سفر این منطقه در ماههای تیر و مرداد تجربهای است که زحمت و دردسر زیادی ندارد. بهخصوص زمانی که از سکوت و زیبایی این منطقه دیدن میکنید احتمالا منتظر تابستان بعد باوجود کوتاه بودن همیشگی این فصل و بازگشت دوباره به آبشار ارتکند خواهید بود.
راستی شما چه دیدنیهای بکری در مشهد میشناسید؟ میدانستید مشهد جاهای طبیعی دیدنی هم دارد؟ کلات نادری را دیدهاید، آبشار ارتکند را چه؟ از مکانات آبشار ارتکند برایمان بگویی. آیا تجربه رفتن به این آبشار را داشتهاید؟ برای ما بنویسید.
راستی اگر به شهر مشهد سفر کردید و دنبال اقامتگاه میگردید پیشنهاد ما به شما این است وارد سایت پینورست شوید چون پینورست اقامتگاههای متنوعی را در این شهر برای شما آماده کرده است. آپارتمان و سوئیت حتی ویلا استخردار را در سایت پینورست پیدا کنید.