روستای ازمیغان؛ پارادوکس طبیعت با دو آب‌و‌هوا متفاوت و هم‌زمان

همان‌قدر که هماهنگی و تقارن نشانه زیبایی است تضاد و تناقض هم می‌تواند خالق تصیرهای زیبا، چشم‌گیر و حیرت‌انگیز باشد. در طبیعت این تناقض ها زیاد است؛ مثل چشمه‌های آب گرم چنا در میان یخ و سرمای آلاسکا یا روستای سرسبز و پر آب ازمیغان در دل کویر!

این روستا در استان خراسان جنوبی واقع شده‌است و با شهر طبس و کویر حلوان فاصله چندان زیادی ندارد.  

سفر به ازمیغان در فصل برداشت چمپا 

به دلیل احاطه شدن ازمیغان با این زیبایی‌های طبیعی و فرهنگی، برای سفر به این روستا بهتر است برنامه‌ای چند روزه داشت. برای رسیدن به روستای ازمیغان هم می‌توان از جاده طبس به مشهد گذشت و کمی بعد از طبس تابلوهای رسیدن به ازمیغان را دنبال کرد، هم می‌توان مسیر جاده فرودگاه یا جاده طبس به بشرویه را انتخاب کرد؛ در این جاده و سی کیلومتر بعد از طبس دوباره تابلوهای راهنمای روستای ازمیغان شما را تا مقصد همراهی خواهند کرد.

به خاطر طبیعت دوگانه این‌جا بهتر است در فصل‌های پاییز و بهار از این روستا دیدن کرد. در فصل بهار سرسبزی این روستا بیشتر به چشم می‌آید و آب‌تنی لذت‌بخش‌تر است، اما فصل پاییز هم هوای دل‌انگیزی دارد، هم فصل برداشت چمپا است و در پاییز عطر خوش این برنج را می‌توان در سرتاسر ازمیغان استشمام کرد.  

معرفی روستای ازمیغان با دو آب و هوا!

روستای ازمیغان کوهپایه‌ای است و در دره‌ای کم‌عمق قرار گرفته‌است‌ که رودخانه‌ای چهارفصل به همین نام از میان آن عبور می‌کند.

جریان دائمی همین رودخانه در دل این روستای کویری باعث شده ازمیغان یک روستا باشد با دو نوع آب‌وهوا!

در ازمیغان، هم هوای گرم‌وخشک کویر را می‌شود تجربه کرد، هم آب‌وهوای مناطق مرطوب را به خاطر همین تفاوت در این روستا، تنوع گیاهی زیاد، عجیب و منحصربه‌فردی وجود دارد و  باغ‌های ازمیغان پرند از انواع میوه‌ها و مرکبات گرمسیر و سردسیر و زمین‌هایش سرشار است از اقسام محصولات جالیزی.

تا جایی که می‌توان گفت این روستا در مرکز ایران، شمال و جنوب کشور را با هم پیوند داده‌است؛ چون در این روستای سرسبز کویری هم نخل خرما وجود دارد، هم شالیزار برنج. بیشتر نخل‌های روستای ازمیغان خودرو هستند و در گروه‌های پنج‌تایی کنار هم رشد‌ کرده‌اند.

برنج حاصل از شالیزارهای ازمیغان چمپا نام دارد که کیفیت بالا و عطر بسیار خوبی دارد در سال‌های اخیر تولید این برنج کم‌تر شده‌ و بخش زیادی از برنج تولیدی را خود اهالی روستا مصرف می‌کنند اما در زمان سفر به این روستا حتما می‌شود چند وعده‌ای طعم و عطر این برنج را تجربه کرد.

شالیکاران ازمیغانی کشت برنج را از اردیبهشت آغاز می‌کنند و محصول برنج مهر ماه برداشت می‌شود. در روستای ازمیغان نوعی گونه گیاهی وحشی با قدمت سیصد ساله هم وجود دارد که به درخت انجیرکوهی معروف است.

دیدنی‌های طبیعی روستای ازمیغان؛ آب‌تنی در دل کویر

از نخل‌های به بار نشسته و شالیزارهای سرسبز روستا که بگذریم، ازمیغان طبیعتی بی‌نظیر و بافتی تاریخی و معماری اصیلی دارد که زیبایی‌های این روستا را دو چندان کرده‌.

در دامنه‌های ییلاقی و سرسبز این روستا، می‌توان گشت‌وگذاری لذت‌بخش را تجربه کرد. در این مسیر اگر رودخانه را به سمت بالادست دنبال کنیم، به تپه‌کوهی به نام خانیک خواهیم رسید در آن غارهایی قدیمی حفاری شده‌اند و در کنار این تپه مزارع کشاورزی زیبا و وسیع ازمیغان قرار دارد.

در ادامه و در پای صخره‌های کوه حوضچه‌هایی به چشم می‌خورند که سرچشمه رودخانه ازمیغان‌اند.

در این حوضچه‌های زلال ماهی‌های زیادی زندگی‌ می‌کنند و از مهمان‌ها و گردشگرانی که برای رفع خستگی پایشان را در آب می‌گذارند با یک ماساژ طبیعی استقبال می‌کنند. برای رسیدن به آبشار و تنگه قدمگاه، باید سی دقیقه‌ای پیاده‌روی کرد، آب زلالی که در دل کویر از آبشار به تنگه می‌ریزد باعث شده یکی از تفریحات گردشگران در ازمیغان آب‌تنی و شیرجه باشد.

در اطراف این تنگه نیزار سبز و انبوهی وجود دارد که البته ارتفاع زیاد نی‌های آن شعاع دید را کم می‌کند و بهتر است برای وقت‌گذراندن در این نیزار از اهالی روستا کمک گرفت. 

تخت عروس؛ تخت روان روی آب

یکی از جاذبه‌های طبیعی و زیبای این روستا که حتما باید از آن دیدن کرد تخت سنگ بزرگ و سفید رنگی است که وسط رودخانه قرار دارد و به خاطر احاطه شدن با آب، اینطور به نظر می‌رسد که مانند تختی روان در حال حرکت است.

به همین دلیل، محلی‌ها به این سنگ تخت عروس می‌گویند. رنگ سفید این سنگ، در کنار سبزه‌های کنار رودخانه و رنگ لاجوردی آب، تصویری زیبا و خیره‌کننده‌ را پیش چشم قرار می‌دهد و باعث شده حتی افسانه‌هایی هم درمورد این سنگ وجود داشته باشد؛ مثلا قدیمی‌ترها معتقد بودند تخت عروس بخت جوان‌ها را باز می‌کند. 

بافت تاریخی روستای ازمیغان؛ معماری کویری 

روستای ازمیغان در دامنه رشته‌کوه واقع شده و معماری‌اش هم تحت‌تأثیر طبیعت زیبای این منطقه است. خانه‌های این‌جا از خشت و گل و خاک و چوب ساخته‌ شده‌اند و این شهر را باصفا و اصیل کرده.

یکی از جاهای زیارتی قدیمی خراسان جنوبی و طبس مزار سید محمد بن جعفر طیار است که نزدیک روستای ازمیغان و در غرب جاده اصلی روستا قرار دارد. قدمت این آرامگاه به سال‌های اولیه ورود اسلام به ایران برمی‌گردد. در ازمیغان دو کتبیه با خطی عربی هم پیدا شده که تخمین زده می‌شود مربوط به همین دوران و بازماندۀ جعفر طیار باشند. این آرامگاه بر بلندی‌ای مشرف به روستای ازمیغان قرار دارد و می‌توان از فراز آن بلندی به تماشای ازمیغان سرسبز نشست.  

در بالادست و پایین‌دست روستای ازمیغان، دو قلعه قدیمی و حفاری شده وجود دارند که به نام قلعه دختر معروف‌اند. 

بیشتر بخوانید: ۲۰ قلعه برای طرفداران جنگ‌های باستانی – زیباترین قلعه‌های ایران و کشورهای همسایه

در حوالی روستای ازمیغان و در منطقه‌ای وسیع‌تر جاذبه‌های گردشگری فراوانی وجود دارد که می‌توانید در سفری طولانی از تمام آن‌ها دیدن کرد. یکی از جاذبه‌های طبیعی که حدود یک ساعت و نیم با روستای ازمیغان فاصله دارد کویر حلوان است که به دلیل پوشش گیاهی و حیوانی خاصش شهرت زیادی بین کویرگردان دارد و اگر خوش‌شانس باشید، می‌توانید حیواناتی مثل عقاب، گربۀ شنی، شاهین و هوبره را در این کویر ببینید.

باغ گلشن طبس هم که به دلیل معماری فوق‌العاده‌، چاه‌های خاص و تنوع گیاهی‌اش در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده فاصله زیادی با ازمیغان ندارد و در سفری چند روزه به طبس می‌توان از این باغ هم دیدن کرد. چشمه آب گرم مرتضی علی، امام‌زاده حسین بن موسی بن کاظم، کال جنی و رودخانه نمک طبس از دیگر جاذبه‌های دیدنی‌ این منطقه‌اند.  

اقامت در ازمیغان؛ مهمان‌نوازی اهالی کویر 

از آنجایی اهالی ازمیغان خیلی مهمان‌نوازند و در این سال‌ها، در خانه‌هایشان میزبان گردشگران زیادی بوده‌اند، شاید اصیل‌ترین و لذت‌بخش‌ترین محل برای گذران وقت در این روستا همین‌ خانه‌های بوم گردی باشند. البته در سال‌های اخیر اقامت‌گاهی سنتی هم در ازمیغان تأسیس شده‌است که در بافت و فضای کهن با غذاهای محلی این روستا از گردشگران پذیرایی می‌کنند. 

به دلیل قرار داشتن روستای ازمیغان در دامنه کوه و برای لذت‌بردن از طبیعت ازمیغان، حتما باید کفش مناسب همراه داشته باشید. اگر آب‌تنی و شنا هم بخشی از برنامه شما در این سفر است، پیش از سفر به ازمیغان، لوازم این کار را فراموش نکنید.

شما هم این روستا عجیب را دیده‌اید؟ اطراف آن را گشته‌اید؟ در خانه‌های کویری اقامت کرده‌اید؟ امکانات رفاهی این منطقه چه‌طور است؟ چه چیزی کم دارد و با آن بهتر می‌شود؟ چه جاهای دیدنی دیگری در اطراف این روستا می‌شناسید و ما از قلم انداخته‌ایم؟ برای ما در بخش نظرات بنویسید.

انیسا شرفی‌زاد