آشوراده ؛‌ تنها جزیره دریای خزر با یک نفر ساکن!

جزیره‌ها از منحصر به‌فردترین زیستگاه‌های بر روی زمین هستند و همیشه دیدنشان جالب بوده. کشور ما هم جزیره‌های زیبایی در خلیج فارس دارد که از مقاصد پر طرفدار گردشگران هستند. اما اگر به دنبال جزایر دریای خزر در نزدیکی ایران باشید تنها یک گزینه دارید: آشوراده یا همان جزیره آشوراده!

جزیره‌ای که روزگاری جزو قلمروی ببر مازندران بود و امروزه هم اسب‌های وحشی نژاد ترکمن و دیگر حیوانات مانند گراز، روباه و … در آن حضور دارند و همچنین بیشتر ماهی خاویار دریای خزر در اطراف آن صید می‌شود و چیزی نزدیک به صد سال تحت اشغال روس‌ها بوده است.
اما آشوراده دقیقا کجاست؟ با ما همراه باشید تا از نحوه دسترسی به این تنها جزیره ایرانی دریای خزر و دیگر دانستنی‌های موردنیاز در باره آن باخبر شوید.

جزیره آشوراده کجاست و چه‌جوری بریم؟

آشوراده در شمال شرق کشور و در استان گلستان با فاصله کمی از بندر ترکمن و شهر گرگان در انتهای شبه جزیره میانکاله و خلیج گرگان قرار دارد.

پس برای رسیدن به این تنها جزیره شمالی کشور باید خودتان را به گرگان و در نهایت بندر ترکمن برسانید. برای سفر به استان گلستان ۳ گزینه جاده، قطار و هواپیما در دسترس هستند. با توجه به شرایط و حال و هوایتان می‌توانید یکی از این گزینه‌ها را انتخاب کنید.

اما پیشنهاد ما به شما این است که گزینه سفر جاده‌ای یا سفر با قطار را حتما مدنظر داشته باشید که زیبایی‌های فراوانی در جاده فیروزکوه و مسیر ریلی منتهی به بندر ترکمن در انتظار شما هستند.

آشوراده با بندر ترکمن ۱۰ کیلومتر و با گرگان ۴۰ کیلومتر فاصله دارد. از اسکله بندر ترکمن باید با قایق خودتان را به جزیره برسانید و سفر دریایی کوتاهی خواهید داشت.

از آنجایی که تنها مسیر دسترسی به جزیره از طریق دریا است باید بلیط رفت و برگشت تهیه کنید و پس از سپری کردن اوقات خوش در جزیره دوباره به بندر ترکمن یا گرگان برگردید. بلیط‌ها هم به این صورت هستند که برگشت‌شان محدودیت زمانی ندارد و لازم نیست حتما همان روز به بندر ترکمن برگردید.

بیشتر بخوانید: ۱۰ تا از ارزان‌ترین بازارهای مرزی ایران را بشناسید

تاریخچه آشوراده و مردم بومی آن ؛ وقتی فقط یک نفر در جزیره می‌ماند!

عده‌ای معتقدند آشوراده همان جزیره آبسکون است که در منابع تاریخی به آن اشاره شده و سلطان محمد خوارزمشاه به آن فرار کرد و در همان جا درگذشت.

همچنین به نظر می‌رسد تنها یک جزیره در نزدیکی بندر ترکمن وجود نداشته و مجمع الجزایری با ۳ جزیره بودند که با بالا آمدن آب دو جزیره دیگر عمرشان به پایان رسید. بله تعجب نکنید؛ جزیره‌ها از این نظر هم شگفت انگیز هستند که مانند موجودات زنده عمری دارند و با به پاین رسیدن آن به قعر دریا می‌پیوندند. البته نه فقط در منابع علمی بلکه در آن آهنگ معروف خواننده پاپ هم این نکته بیان شده است.

خب از موزیک پاپ و این‌ها بگذریم و برگردیم به تاریخ جزیره. آشوراده در زمان صفویان به عنوان شکارگاه مورد استفاده بوده است. شاهان صفوی و درباریان برای شکار کردن به جزیره سفر می‌کردند و وارد قلمروی ببر مازندران می‌شدند.
حدود صد سال هم آشوراده در تصرف روس‌ها بوده.
به نظر می‌رسد تا قبل از دهه ۳۰ مردم حداقل به شکل گسترده در این جزیره زندگی نمی‌کردند. بعد از تشکیل شیلات و پایگاه دریایی در جزیره کم‌کم برخی از مردم منطقه به عنوان ماهی‌گیر، دامدار، پرورش دهنده اسب و کشاورز در آن‌جا ساکن می‌شوند. اما این سکونت چندان ادامه پیدا نمی‌کند و با بالا آمدن آب دریا در دهه هفتاد، ۱۰۰۰ نفر ساکن بومی جزیره آن را ترک می‌کنند.

امروز هم ساکنین جزیره را بیشتر کارکنان شیلات تشکیل می‌دهند و از اهالی بومی جزیره تنها یک‌نفر باقی مانده که تنها زندگی می‌کند و به دامداری مشغول است. از زندگی این فرد که سید عقیل سادات حسینی نام دارد فیلم مستندی با نام «من می‌مانم» ساخته شده که تماشایش خالی از لطف نیست. این فیلم را می‌توانید بر روی آپارات تماشا کنید.

یکی از چیزهای جالبی که سید عقیل در فیلم تعریف می‌کند داستان اسب‌های وحشی جزیره است. این اسب‌ها فرزندان اسب‌های پیری هستند که در گذشته در جزیره رها می‌شدند تا در آرامش و در محیط طبیعی بمیرند. در کمال تعجب اما اسب‌های پیر و از کار افتاده زاد ولد می‌کنند و نسلی از اسب‌های وحشی را شکل می‌دهند. زیبا نیست؟

بیشتر بخوانید: یک سفر سه روزه هیجان‌ انگیز به بندر ترکمن

چرا باید به جزیره آشوراده که ساخت دست بشر است سفر کنیم؟

علاوه بر اینکه این روستا در تنها جزیره ایرانی دریای خزر قرار دارد دلایل دیگری هم برای سفر به آن وجود دارد. گشت و گذار در زیستگاه ببر مازندران و مکانی که به عنوان یکی از ذخیره‌گاه‌های زیست کره در سال ۵۴ برگزیده شده جذابیت‌های فراوانی دارد.

جایی که دریای آن محل صید ماهی‌های خاویار است و اسب‌های وحشی در ساحلش می‌تازند. پل معروف چوبی آشوراده را هم فراموش نکنید که یکی از محبوب‌ترین قسمت‌های جزیره است. همچنین به دلیل نزدیکی به میانکاله برای کسانی که به دیدن پرندگان مهاجر علاقه دارند بسیار مناسب است و در فصل پاییزه و زمستان میزبان بسیاری از آنان می‌شود.

این جزیره یک جورایی ساخته دست بشر است اما به قول معروف چیزی از ارزش‌های جزیره بودنش کم نمی‌شود. برای پی بردن به میزان اهمیت آشوراده کافی است نگاهی به تاریخ بیاندازیم و ببینیم که تا چه حد این جزیره محل دعوا بین ایران و روسیه بوده است. اما هرچه که بوده و بر این جزیره و مردمانش گذشته خوشبختانه امروز در خاک کشور ما قرار دارد.
همچنین در حوالی آشوراده جاذبه‌های گردشگری فراوانی در استان گلستان قرار دارند که هر کدام به تنهایی می‌توانند به عنوان مقصد سفر انتخاب شوند. از ترکمن صحرا تا میانکاله و جنگل گلستان و گنبد کاووس و …. .

بیشتر بخوانید: من آن پرنده نایاب را خورده‌ام – سفر میانکاله

در این جزیره عجیب کجا بمانیم؟

همانطور که اشاره کردیم جزیره چندان امکانت رفاهی و اقامتی خاصی ندارد. یک سوپر مارکت، یک رستوران شیلات و یک اردوگاه دانش آموزی مجموعه امکانات جزیره را تشکیل می‌دهند. بنابراین بسیاری از گردشگرانی که قصد اقامت در جزیره را دارند چادر برپا می‌کنند. اما راه دیگر هم اقامت در بندرترکمن یا گرگان است که از این لحاظ انتخاب‌های فراوانی پیش روی شما قرار دارد. از مهمانپذیر تا اقماتگاه‌ها گردشگری و حتی اجاره ویلا یا خانه‌های افراد بومی.

بهترین زمان برای سفر به جزیره کی است؟

به دلیل شرایط آب و هوایی منطقه در فصل پاییز و زمستان میزان بارش زیاد است و ممکن است مشکلاتی در سفر پیش بیاورد. البته پاییز و باران در شمال کشور هم طرفداران بسیاری دارد و همچنین برای پرنده‌نگری یا همان تماشای پرندگان بهتر است درهمین فصل‌ها به جزیره سفر کنید. اما به‌طور کلی آب و هوای فصل بهار مناسب‌تر است.

اگر قصد کمپ کردن در آشوراده را دارید با توجه به فصلی که برای سفر انتخاب می‌کنید باید وسایل مورد نیازتان را همراه خود ببرید. نکات ایمنی و محیط زیستی لازم برای کمپ کردن را که حتما رعایت می‌کنید. علاوه بر اینکه برای کمپ کردن در هر جایی باید این نکات را لحاظ کنید، توجه داشته باشید زیست‌بوم منحصر به فرد و بکری مانند آشوراده در شبه جزیره میانکاله نیازمند توجه و مراقبت بیشتری است.

بیشتر بخوانید: با خودمان چه چیزهایی به سفر ببریم – یک راهنمای خلاصه برای لوازم سفر

شما هم این جزیره دورافتاده و جالب را دیده‌اید؟ عجیب‌ترین سفرتان به کجا بوده؟ می‌دانستید در شمال کشور هم یک جزیره وجود دارد؟ پل چوبی معروف این‌جا را دیده‌اید؟ با توجه به امکانات کم این جزیره آیا سفری دلچسب داشته‌اید؟ چه چیزهایی باید برای سفر به این‌جا همراه داشته باشیم؟ برای ما از تجربه خودتان بنویسید.

همایون حاجی خانی

من دانشگاه سوره ادبیات نمایشی خوندم. تخصصم ساختن فیلم کوتاهه و تا حالا ۴ فیلم کوتاه ساختم و توی پروژه‌های فیلم‌سازی و مستندسازی زیادی هم در نقش‌های مختلفی حضور داشتم.