تنگه شیرز ؛ ماجراجویی در دل دره‌ای سرسبز با دیواره‌های دیدنی

تنگه شیرز  یا دره شیرز در شهرستان کوهدشت استان لرستان است.  این‌جا را شاید بتوانیم به عنوان یکی از حیرت‌انگیزترین جاذبه‌های طبیعی لرستان بدانیم. سن و سال این تنگه که از آن به‌عنوان یک ژئوپارک چند هزار ساله هم یاد می‌شود اخیلی زیاد است و  آثار به‌جا مانده از دوره زندگی غارنشینی این موضوع را به خوبی به ما نشان می‌دهد.

در این یادداشت از پیچ و خم‌های این تنگه عبور کنیم و از شنیدن صدای آب رودخانه در عمق ۲۰۰ متری این دره که با صدای آواز پرنده‌ها ترکیب شده لذت می‌بریم. یک سری هم به دیدنی‌های اطراف دره می‌زنیم!

تنگه یا دره شیرز کجاست ؛ چطوری به شیرز برویم؟

اول ببینیم تنگه شیرز دقیقا کجا قرار گرفته؟ تنگه شیرز در ۵۵ کیلومتری کوهدشت لرستان و در مرز بین سه استان لرستان، کرمانشاه و ایلام قرار گرفته است. خود شهرستان کوهدشت حدود ۸۸ کیلومتر تا مرکز استان لرستان یعنی خرم‌آباد فاصله دارد.  این دره با پنج کیلومتر طول از روستای گدارگه تا کنار رود سیمره کشیده شده و در منطقه‌ای به نام اولاد قباد در بخش زردلان شهرستان کوهدشت قرار دارد. 

روی نقشه ببینید!

مسیر دسترسی به تنگه شیرز کوهدشت می‌تواند متفاوت باشد چون شما از سه استان لرستان، کرمانشاه و ایلام به اینجا دسترسی دارید.

مثلا اگر از تهران برای سفر به تنگه شیرز حرکت کنید باید حدودا ۶۵۰ کیلومتر را تا خود تنگه طی کنید. اگر مسیر آزادراه ساوه – همدان را انتخاب کنید مسیر طولانی تری خواهد بود اما اگر از مسیر آزادراه خلیج‌فارس ابتدا به قم، و بعد ازآنجا به اراک و خرم‌آباد بروید مسیرتان سر راست‌تر خواهد بود و در طول مسیر می‌توانید از شهرهای دیگری هم دیدن کنید. 

بعد از رسیدن به کوهدشت باید به سمت روستاهای نامجو و اولاد قباد که در مسیر رسیدن به تنگه هستند حرکت کنید. دو کیلومتر آخر مسیر خاکی است و ازآنجا به بعد باید ماشین‌ها را پارک کنید و بند کفش‌هایتان را برای یک پیاده‌روی جانانه و خاطره‌انگیز محکم کنید! 

شیرز یعنی چه؟

چرا به این‌جا شیرز می‌گویند؟ شیرز درواقع ترکیبی است از دو واژه شی و رِز است که به باور بعضی از مردم، این ناحیه محل زاد و ولد شیر بوده و بعضی‌های دیگر هم می‌گویند که این اسم از شیرزاد که پادشاه ایرانی در زمان‌های قدیم بوده گرفته شده. خلاصه نظرها متفاوت است!

بیشتر بخوانید: قلعه فلک الافلاک؛ قلعه قصه‌های پریان

دیدنی های تنگه شیرز ؛ چرا این‌جا محبوب است؟

 دیواره‌های تنگه شیرز اولین چیزی هستند که نگاه‌ها را به خود جلب می‌کنند. ارتفاع این دیواره‌ها از حدود ۱۰ متر در نزدیکی روستای گدارگه شروع می‌شود و در بخش‌های انتهای دره به ۲۰۰ متر هم می‌رسد!

 این دیواره‌های رسوبی و آهکی و چین‌خورده دره شیرز، طی میلیون‌ها سال در اثر بارندگی‌ها شکل گرفته‌اند و وقتی به آن‌ها نگاه می‌کنیم متوجه می‌شویم به‌مرور زمان سیاه شده‌اند.

روی همین صخره‌های سخت و تیز و برنده انواع و اقسام گیاهان رشد می‌کنند، انگار که دره تبدیل به یک خانه شده است که گل و گیاه از در و دیوارش بالا می‌روند! 

وقتی پا به عمق این تنگه می‌گذاریم به یک رودخانه بر می‌خوریم که عامل اصلی حیات در این منطقه است و آب آن نهایتا با آب رودخانه سیمره که شاخه اصلی رود کارون است یکی می‌شود و می‌رود تا از خلیج‌فارس در جنوب کشور سر در بیاورد!

سقوط تخته سنگ‌ها از دیواره‌ها به انتهای دره باعث شده که مسیر رودخانه مدام از سمتی به سمت دیگر تغییر کند و از بین پوشش گیاهی مملو از درختانی مثل انگور، انجیر، چنار و بلوط راه خودش را پیدا کند. 

تنگه شیرز ازنظر تاریخی هم حرف‌های زیادی برای گفتن دارد. محوطه‌های باستانی مربوط به عصر حجر یا همان عصر سنگی و آثار زندگی غارنشینی همه و همه باعث شده‌اند تا امروزه با یک ژئوپارک ملی به نام ژئوپارک شیرز مواجه شویم که حتی در نقاط دیگر جهان هم موردتوجه قرار گرفته است. در گوشه و کنار تنگه هیچ بعید نیست که غارها و چشمه‌های کوچک و بزرگ را ببینید. همین محیط بکر و کم‌نظیر باعث شده که پرستوها و سایر پرندگان لانه‌هایشان را در بین تخته سنگ‌های این دره بسازند. 

در گوشه و کنار تنگه جایی وجود دارد به اسم پل خدا تنگه شیرز که درواقع یک غار ۱۵۰ متری است که از میان آن رودخانه‌ای با آبی بسیار خنک عبور می‌کند.

اما عجیب‌ترین دیدنی دره شیرز مناره سنگی آن است که شاید حیرت انگیزترین دیدنی این تنگه هم باشد. مناره سنگی حاصل فرسایش بخشی از صخره‌ها در اثر بارش‌ها، زلزله و سیل است و به‌صورت یک ستون به قطر ۱۰ متر و ارتفاع حدود ۸۰ متر در میان تنگه شیرز جا خوش کرده است! 

 بیشتر بخوانید:‌ آبشار بیشه؛ دیدن معروف ‌ترین آبشار لرستان

وسایل مورد نیاز برای سفر به تنگه شیرز

اگر هدفتان از رفتن به تنگه شیرز فقط دیدن زیبایی‌ها و چشم اندازه بی‌نظیر آن است نیازی به  لوازم حرفه‌ای برای صخره‌نوردی نخواهید داشت ولی اگر یک صخره‌نورد حرفه‌ای هستید و دوست دارید که هیجان را چاشنی کار کنید باید همان لوازم همیشگی برای صخره‌نوردی را به همراه داشته باشید. در مسیر پیاده‌روی بعضی اوقات باید از میان آب رودخانه عبور کنید پس حتما یک جفت کفش مناسب به همراه داشته باشید. در تنگه شیرز اگر دوست دارید که از دالان‌ها و غارهایی که در طول مسیر وجود دارند دیدن کنید باید چراغ‌قوه یا هد لامپ به همراه داشته باشید. احتمالا در حین عبور از بین رودخانه لباس‌هایتان خیس خواهند شد، پس اگر دوست دارید که خیس شدن لباس‌ها شما را اذیت نکند بهتر است لباس مناسب بپوشید و لباس اضافه هم به همراه داشته باشید.

 برای خوردن و آشامیدن هم باید مواد موردنیاز را به همراه داشته باشید، چون در نزدیکی تنگه جایی برای تهیه آن‌ها وجود ندارد.  

کیسه زباله را فراموش نکنید و به یاد داشته باشید که شما مهمان طبیعت هستید و طبیعت نیاز به توجه ویژه شما دارد، پس زباله‌ها را در اطراف رها نکنید و به پوشش گیاهی گوشه و کنار تنگه آسیب نزنید، چون در طول چند سال اخیر به اندازه کافی به این ناحیه ظلم شده است.

برای اقامت‌تان هم در شب می‌توانید به اجاره خانه روستایی ارزان یا بومگردی فکر کنید و با وارد شدن به سایت پینورست بهترین اقامتگاه ها را با توجه به سلیقه‌تان رزرو کنید.

بهترین زمان برای سفر به تنگه شیرز

بهترین فصل برای سفر به تنگه شیرز از اوایل بهار تا آخر تابستان است. ازآن‌جایی‌که بخش زیادی از زیبایی‌های این تنگه به خاطر پوشش گیاهی سرسبز آن است پس توصیه می‌کنیم که فصل‌های بهار و تابستان را برای سفر به این تنگه در اولویت برنامه‌هایتان قرار دهید.

معمولا در فصول سرد سال خصوصا زمستان، هوای استان لرستان و به‌ویژه این ناحیه سرد می‌شود و ممکن است در سرمای هوا نتوانید آن‌طور که باید و شاید از سفرتان لذت ببرید، اما در نیمه اول سال علاوه بر پوشش گیاهی منحصربه‌فرد، می‌توانید از آب‌وهوای معتدل و خنک این ناحیه هم لذت ببرید.

بیشتر بخوانید: دشت میشان همدان ؛ مسیر سخت و چالشی برای کوهنوردان

دیدنی های طبیعی اطراف تنگه شیرز

کوهدشت لرستان دیدنی‌های طبیعی مثل تنگه شیرز کم ندارد. کافی است در حوالی کوهدشت به گشت‌وگذار بپردازید تا بخشی از جاذبه‌های تاریخی استان لرستان را از نزدیک ببینید. 

غار عالی‌آباد کوهدشت 

یک غار شگفت‌انگیز و خاص است که محل زندگی انسان‌های پیش‌ از تاریخ هم بوده. برای رفتن به این غار بکر و کمتر دیده شده باید تجهیزات و مهارت کافی داشته باشید. 

پارک جنگلی بلوران

درواقع یک جنگل طبیعی و بسیار زیبا است که تازگی‌ها از آن به‌عنوان یک تفریحگاه هم استفاده می‌شود. آب‌وهوای این جنگل زیبا و سرسبز و پوشش گیاهی خاص آن باعث شده که بسیاری از مردم برای تفریح و خوش‌گذرانی روانه این جنگل زیبا در جاده درب گنبد در حوالی کوهدشت بشوند. 

شما هم این حاذبه طبیعی شگفت‌انگیز را دیده‌اید؟ امکانات رفاهی در این ناحیه چطور است؟ چه لوازم ضروری دیگری باید همراه مسافران باشد؟ تجربه سفر خود را به این منطقه برای ما در قسمت نظرات بنویسید. 

محمدرضا قاسم شیرازی

دانشجوی ژنتیک دانشگاه اصفهان - عاشق روانشناسی و نویسندگی
من خستگی ناپذیرم؛ خستگی ناپذیر از سفر کردن، دیدن چیزهای جدید و نوشتن