اگر بخواهیم اجداد تلفنهای همراه هوشمندی که روزانه از آنها استفاده میکنیم را بشناسیم و شاهد سیر رشد و تحول ابزارهای مورد نیاز انسانها برای برقراری ارتباط با یکدیگر باشیم؛ بازدید از موزه ارتباطات ایران خیلی گزینه خوب است.
این موزه با جمعآوری انواع و اقسام وسایلی که در طول تاریخ از آنها برای تماس و تعامل افراد باهم استفاده شدهاست، توانسته است به یکی از مهمترین موزههای تاریخی و فرهنگی ایران بدل شود. در ادامه با ویژگیها و بخشهای مختلف این موزه آشنا خواهیم شد.
تاسیس موزه ارتباطات ایران، جان دوبارهای به یکی از مکانهای مهم و برقرارکنندهی ارتباط مردم با یکدیگر در شهر تهران بخشیده است؛ زیرا این موزه در ساختمان قدیمی اداره پست ایران دایر شده و حتی به همین دلیل، بهش موزه پست ایران هم میگویند. این موزه در نزدیکی باغ ملی تهران و در خیابان امام خمینی قرار دارد.
موزه ارتباطات ایران در منطقه ۱۲ شهرداری تهران، در خیابان امام خمینی قرار دارد. برای رفتن به این مقصد با وسیلهی شخصی کافی است از طریق بزرگراههای شهر، خود را به خیابان امام خمینی و به باغ ملی برسانیم تا به این مکان دسترسی پیدا کنیم.
نزدیکترین ایستگاه مترو به این موزه هم ایستگاه متروی امام خمینی است که در خطوط ۱ و ۲ مترو تهران قرار دارد. پس از رسیدن به این ایستگاه، با پنج دقیقه پیادهوری میتوان به موزه ارتباطات ایران رسید.
همچنین استفاده از اتوبوسهای پایانه فیاضبخش تهران که در ایستگاه امام خمینی هم توقف میکنند، گزینهی مناسبی برای رسیدن به این مقصد با اتوبوس است. پس از پیاده شدن از اتوبوس در این ایستگاه، برای رسیدن به موزه ارتباطات، کافی است به سمت شمال حرکت کنید.
موزه ارتباطات ایران روزهای شنبه تا چهارشنبه از ساعت ۸ صبح تا ۱۴ بعد از ظهر به روی بازدیدکنندگان باز است.
نکته: بهتر است بدانید که برای بازدید از تمامی بخشهای این موزه به دو و نیم الی سه ساعت، زمان نیاز دارید.

بهای بلیط بازدید از موزه ارتباطات ایران برای گردشگران داخلی، هفت هزار تومان و برای گردشگران خارجی، ده هزار تومان محاسبه میشود. این مبلغ با ارائه کارت دانشجویی، نیمبها حساب میشود. همینطور بلیط برای کودکان زیر هفت سال و خانواده شهدا و جانبازان، رایگان خواهد بود.
در سال ۱۳۱۱ با هدف ایجاد موزههایی مشابه با موزههای اروپایی، موزه پست ایران تاسیس شد که در بخشی از تلگرافخانه یا ساختمان وزارتخانه پست و تلگراف ایران، در خیابان توپخانه سابق، واقع در تهران، قرار داشت.
این موزه تا سالها با بازدید شدیدی روبرو بود و به فعالیت خود ادامه میداد اما در سال ۱۳۴۹ با نابودی ساختمان تلگرافخانه از بین رفت.
بیشتر بخوانید: موزه ملی ایران ؛ نمایشگاهی دائمی از تاریخ ایران
موزه پست ایران، دوباره در سال ۱۳۶۹ با انتقال تمام آرشیو و گنجینهی وسایل ارتباطی از تلگرافخانه به ساختمان تاریخی اداره پست تهران، فعالیت خود را شروع کرد. این موزه در سال ۱۳۷۴ به موزه وزارت پست و تلگراف تبدیل اما در سال ۱۳۷۸ باز هم دستخوش تغییر شد و آن را با نام «موزه پست و مخابرات» معرفی کردند. موزه ارتباطات در سال ۱۳۹۳، نهایتا با مالکیت وزارت ارتباطات و فناوری و با نام «موزه ارتباطات ایران» افتتاح شد و به فعالیت خود ادامه داد. این موزه در حال حاضر نیز در حوزه خود فعال است و به دلیل جمعآوری و نگهداری از ابزارها و اشیاء مربوط به تاریخ ارتباطات کشور، اهمیت بسیار زیادی دارد.
ساختمان موزه ارتباطات ایران دارای زیربنای ۱۵۰۰۰ متر مربع و دو طبقه مجزا است که در مجموع به هشت بخش مختلف تقسیم شده که ماهیت و موضوعات خاصی را شامل میشوند. همچنین در این موزه بخشهایی مثل سالن همایش مخصوص برگزاری بزرگداشتها و مراسمهای مربوط به حوزهی ارتباط و فناوری، کتابخانه و همینطور فروشگاه وجود دارد.
اصلیترین بخش یا سالن مرکزی موزه ارتباطات، غرفه راه ابریشم نام دارد که با امکانات خود، بازدیدکنندگان را به سفری در تاریخ برده و با انواع و اقسام وسایل ارتباطی آشنا میکند.

در این بخش با دیدن وسایل نقلیهای مثل هواپیما، گاری، ارابه و… میتوان آشنایی کاملی نسبت به روشهای حمل و نقل مرسولههای پستی پیدا کرد و همچنین مجسمههایی از پستچیها با لباس و تشکیلات قدیمی در زمانهای دوری مثل دورهی قاجار را دید. در این بخش هیجانانگیز، حتی نقشهی مسیرهای پستی و نمونههایی از بستهها و محمولههایی که توسط افراد مختلف و چه بسا دولتها به جایی ارسال گشته نیز گردآوری شدهاست تا ما را به ماجراجویی در میان کلمات و وسایلی که پست شدهاند، دعوت کند.
اگر شما هم از افراد علاقمند به جمع کردن مجموعهی تمبرها هستید، قطعا در طبقه دوم موزه و در سالن تمبرهای بینالمللی، مجذوب این آرشیو بزرگ تمبرهای گوناگون خواهید شد. در این بخش میتوان از تعداد زیادی پاکتهای نامه مختلف که از بیش از ۱۳۰ کشور متفاوت با تمبر و دستخطهای متنوع، قاب شده، بازدید کرد و دریایی از نامههایی عاشقانه، دوستانه، رسمی و… ساعتها غرقه شد.

بیشتر بخوانید: حسنآباد ؛ از باغ و گورستان تا میدانی در مرکز شهر
در طبقه دوم موزه ارتباطات، با غرفههای مخابرات هم روبرو خواهیم بود. این دو غرفه، هرکدام به صورت جداگانه به موضوعات خاصی میپردازند؛ مثلا در غرفهی اول مخابرات با وسایلی برای برقراری ارتباط مثل کد مورس، تلگراف، فکس، ماهواره و… مواجهیم که بازدیدکنندگان را با الفباهای مورد نیاز برای شکلگیری ارتباط در دورههای زمانی متفاوت، آشنا میسازد.
غرفهی دوم مخابرات هم با نمایش دستگاههایی قدیمی مثل تلفن صد شمارهای، تلفن بیسیم و ابزارهای ارتباطی مختلف، روند رشد و تکامل این ابزارآلات مهم و حیاتی را به مخاطب نشان میدهد.
در این آرشیوها دستخطهایی از امام خمینی نیز نگهداری میشود که متعلق به دهه چهل شمسی است.

یکی از بخشهای مهم دیگر موزه، حیاط مرکزی آن است که محلی برای برگزاری نمایشگاههای موقت مربوط به ارتباطات؛ مانند نمایشگاه تمبرها یا وسایل ارتباطی مختلف است.
همینطور در این بخش، فضایی برای پذیرایی از بازدیدکنندگان با نام چایخانه وجود دارد که میتواند محل مناسبی برای استراحت و لذت از این فضای فرهنگی و تاریخی باشد. همچنین فروشگاه موزه ارتباطات نیز در حیاط مرکزی واقع شده و برای خرید یادگاریهایی از اموزه ارتباطات، گزینهی مناسبی است.
در نزدیکی موزه ارتباطات ایران در منطقه ۱۲، جاذبههای گردشگری زیادی وجود دارد که میتوانید پس از بازدید از موزه به آنها نیز سر بزنید. مثلا اگر به فضای سبز و گردش در پارکها علاقمند باشید؛ پارک شهر تهران که قدیمیترین پارک پایتخت است با داشتن بخشهایی همچون کتابخانه مرکزی، موزه صلح، آکواریوم و سایت پرندهنگری، انتخابی مناسب برای شماست.
همینطور اگر به فکر رستوران و شکمگردی باشید، این منطقه با داشتن خیابان دلانگیزی به نام سی تیر که پاتوق توریستها و رستورانها و غرفههای غذاهای لذیذ و مختلف است؛ پذیرای شماست. مکانهای نزدیک دیگری مثل سالن تئاتر سنگلج، باغ ملی ایران و پاساژ چارسو نیز میتواند مقصدهای جذابی برای گذران وقت شما و گردشگری باشد.
بیشتر بخوانید: خیابان سی تیر تهران کجاست؟ شکمگردی در خوشمزهترین جای تهران
شما هم به دیدن موزهها علاقهمندید؟ این موزه را دیدهاید؟ کدام بخش آن را بیشتر دوست دارید؟ اطراف این موزه چه جاهای دیدنی دیگری وجود دارد که پیشنهاد میکنید؟ برای ما در بخش نظرات بنویسید.
من هستی جلالی، دانشجوی کارشناسی ادبیات نمایشی هستم و سعی میکنم در نویسندگی و اجرای تئاتر، تجربه و مهارت کسب کنم.