حرم شاه عبدالعظیم حسنی ؛ دیدنی‌ها و امکانات

حرم شاه عبدالعظیم که در شهر ری از توابع استان تهران واقع شده است، هم به لحاظ مذهبی برای شیعیان جایگاه ویژه‌ای دارد و هم برای گردشگران خارجی و غیرمسلمان حائز اهمیت است. چرا که به دلیل اهمیت این مرکز مهم اسلامی و مرکزیت آن در دوره‌های مختلف تاریخی و توسط حاکمان وقت در طول سال‌ها بازسازی شده و به زیبایی‌های آن افزوده شده است. از این جهت می‌توان گفت که برای علاقمندان به معماری ایرانی و اسلامی دیدنی‌ است.

حضرت شاه عبدالعظیم کیست و اهمیت حرم شاه عبدالعظیم در چیست؟

اولاً چون حرم مقدس شاه‌ عبدالعظیم حسنی به دلیل اینکه از نسل پنجم نوادگان امام حسن‌ مجتبی (ع) است بین شیعیان محترم است. اما این تنها دلیل ارج و قرب ایشان نیست. حضرت شاه عبدالعظیم نزد امام جواد (ع) و در محضر امام هادی (ع) شاگردی می‌کرده است.

علاوه بر آن ایشان در طی مدت زمان عمر پربار خود در محضر پنج امام شیعیان حضور پیدا کرده‌اند که به همین خاطر احادیث بسیاری را از این امامان به خصوص امام نهم و امام دهم شیعیان نقل کرده‌اند. در روایاتی گفته می‌شود که ایشان برادر امام رضا (ع)‌ امام هشتم شیعیان هستند. اما در برخی منابع صحت این ادعا رد شده است.

ایشان به دلیل ظلم و جور خلفای عباسی زندگی سخت و مخفیانه‌ای داشته‌اند و به همین دلیل به توصیه‌ی دوستان خود به صورت مخفیانه و با پوشش پیک به ایران سفر کردند و سپس در شهر ری ساکن شدند و در همانجا به تبلیغ برای اسلام پرداخته‌اند.

بعده‌ها بر اثر بیماری درگذشته و در قرن نهم هجری در همان شهر ری به خاک سپرده می‌شوند. مرقد ایشان از همان زمان محلی برای عبادت و زیارتگاه ساکنان شهر ری و حومه‌ی آن بوده است.

از طرف دیگر این بقعه متبرکه در کنار دو بنای تاریخی دیگر که مربوط به امامزاده حمزه (ع) و امامزاده طاهر (ع) بنا شده و از زیارتگاه های معروف شیعه ایران است که قدمت تاریخی آن به دوران ایلخانان، صفویه و قاجار برمی گردد.

بیشتر بخوانید: امامزاده داوود تهران ؛ دره خوش آب و هوا در نزدیکی تهران

در طول دوره‌های تاریخی مختلف افراد مشهور و صاحب‌نامی نیز در آستانه‌ی این حرم دفن شده‌اند که در میان آن‌ها می‌توان به ستارخان، آیت‌الله سید ابوالقاسم کاشانی، عباس اقبال آشتیانی، شیخ محمد خیابانی، ملا علی کنی، محمد قزوینی، بدیع الزمان فروانفر و محمدعلی رزم آرا اشاره کرد.

همینطور برخی از شاهان گذشته مانند ناصرالدین شاه و برخی از وابستگان خاندان پهلوی در این آستانه دفن شده بودند که پس از انقلاب این مقبره‌ها  تخریب شدند.

اهمیت معماری و تاریخی حرم

این حرم در ابتدا مانند باقی زیارتگاه‌ها تنها یک بخش بوده و کم کم در طول سالیان بخش‌ها و بناهای دیگر به شکل مجموعه‌ای شامل ایوان‌ها و صحن‌ها و رواق‌ها به آن اضافه شده است. بقعه امامزاده حمزه و امامزاده طاهر نیز در جنب حرم عبدالعظیم نیز جزو بناهای آستانه ی حرم شاه عبدالعظیم به شمار می‌رود.

در اسناد تاریخی اولین جایی که از این بنا نام برده شده اشاره به سردر آجری آن است که مربوط به دوره‌ی سلجوقی و در اواخر قرن پنجم قمری است. این موضوع نشان می‌دهد بنا از قبل از فوت شاه عبدالعظیم وجود داشته و پس از مرگش بازسازی شده و تبدیل آرامگاه او گشته است.

بنای حرم در بخش پایینی چهارگوشی شکل است و در بالا به سبک و سیاق بناهای سلجوقی برفراز چهارگوشه حرم چهار گوشوار یعنی چهار طاق مورب احداث کرده‌اند و بالاتر از آن یک هشت ضلعی و بر روی آن یک شانزده‌ضلعی ساخته‌اند. روی این شانزده‌ ضلعی گنبد اصلی حرم ساخته شده است.

حرم شاه عبدالعظیم حسنی ۷۵ سال پیش

بیشتر بازسازی‌ها در دوره‌ی حاکمان مسلمان و شیعه انجام شده است و برای همین هم تغییرات در دوره صفوی کاملاً مشخص است. صحن‌ها و ایوان آستانه هم از آثار دوره صفوی است. در دوره قاجار بازسازی و تغییرات زیادی صورت گرفت. پوشش طلایی گنبد به فرمان ناصرالدین شاه انجام گرفته است.

تزئینات کاشی کاری و آینه‌های معرق‌کاری شده، منبت کاری‌ها و مرمت حرم و استقرار مناره‌های بلند و همچنین نمای ساختمان در حیاط‌های اصلی و حیاط دیگر در دوران قاجار انجام شده است. بنابراین شکوه معماری اسلامی چندین دوره مختلف را می‌توان در این بنا مشاهده کرد.

حرم شاه عبدالعظیم در چه زمان‌هایی باز است؟

در تمام طول سالیان گذشته حرم شاه عبدالعظیم همه روزه و در هر ساعتی پذیرای مهمانان خود بوده است. شاید ضرب‌المثل تعارف شابدوالعظیمی به گوشتان خورده باشد. تاریخچه‌ی این ضرب المثل برمیگردد به زمانی که مردم از تهران و شهرهای اطراف به صبح به زیارت شاه عبدالعظیم می‌آمده‌اند و شب به خانه‌ خود باز می‌گشته‌اند. اما ساکنین نزدیک حرم و مردم شهر ری با اینکه می‌دانستند که آن‌ها شب به منزل خود برمی‌گردند از آن‌ها می‌خواستند که شب را پیش ایشان بمانند و اینطور این ضرب‌المثل ساخته شد.

البته حرم شاه عبدالعظیم در زمان شیوع ویروس کرونا در اسفند سال ۱۳۹۸ به خاطر حفظ جان شهروندان تا اطلاع ثانوی بسته شد. در این مدت تغییرات و محدودیت‌هایی در ساعات و یا شرایط رفت‌وآمد به حرم معین شد. هم اکنون در آذرماه ۱۳۹۹ رفت و آمد به حرم از ساعت ۷ صبح تا ساعت ۱۸ برای زائرین و مراجعین امکان پذیر است و در ساعت ۱۹ و پس از تخلیه صحن ها، درهای آستان مقدس بسته خواهد شد. همچنین نمازهای جماعت موقتا برگزار نمی‌شوند و از زائرین درخواست می‌شود با مهر و جانماز شخصی برای عبادت مراجعه کنند.

بیشتر بخوانید: امامزاده اسماعیل زرگنده ؛ از شجره‌نامه و تاریخچه تا درخت مقدس

مسیرهای رفت و آمد به حرم شاه عبدالعظیم

سرراست ترین مسیر: مترو

در دوران قدیم مردم برای رفتن به حرم شاه عبدالعظیم ماشین دودی سوار می‌شدند که هم سوار شدن آن برایشان تفریح بود و هم مسیر مناسبی برای رسیدن به این زیارتگاه بود. اما امروزه مترو جایگزین ماشین دودی‌های قدیم شده و می‌توان گفت بهترین وسیله برای رفتن از تهران به شاه عبدالعظیم مترو است.

هرچند که وقتی به متروی شهر ری می‌رسید این ماشین‌دودی‌ها را خواهید دید و می‌توانید با آ‌ن‌ها عکس یادگاری هم بگیرید.

در هرکجا از شهر که هستید خود را به خط یک متروی تهران برسانید و از آنجا مستقیم تا ایستگاه شهر ری بروید از آنجا با گرفتن یک تاکسی کوتاه به حرم شاه عبدالعظیم خواهید رسید. اما اگر اهل پیاده روی هستید نیز از مترو تا حرم راه زیادی نیست و می‌توانید تا آن‌جا پیاده‌روی کنید.

یک راه دیگر هم این است که از مترو وارد پایانه‌های اتوبوس‌رانی شوید و در ایستگاه پارکینگ شهر ری یا فلکه دولت آباد پیاده شوید. ایستگاه فلکه‌ دولت‌آباد از بخش قدیمی و سمت بازار به حرم راه دارد.

رسیدن به شاه عبدالعظیم با ماشین شخصی

اگر قصد دارید با وسیله نقلیه شخصی به حرم شاه عبدالعظیم بروید بسته به اینکه از کجا حرکت می‌کنید بزرگراه‌های مختلفی را می‌توانید انتخاب کنید. اگر خود را از طریق راه آهن به تهران رسانده‌اید می‌توانید از  مسیر میدان راه آهن ، خیابان شوش ، خیابان شهید رجایی ، پل فتح ، بلوار شهید دستواره خود را به درب جنوبی حرم  برسانید. از فرودگاه مهرآباد نیز با وارد شدن به بزرگراه مخصوص کرج می‌توانید در ادامه از مسیر میدان آزادی ، خیابان آزادی ، بزرگراه نواب صفوی ، بزرگراه شهید تندگویان ، بزرگراه آزادگان ، بزرگراه شهید رجایی ، پل شهید آوینی ، بلوار سلمان فارسی به درب جنوبی حرم برسید.

اگر از جاهای مختلف تهران حرکت می‌کنید بسته به نقطه‌ی حرکتتان مسیرهای دسترسی شما از طریق بزرگراه آزادگان یا از طریق خیابان شوش یا بزرگراه امام علی، بزرگراه آیت الله سعیدی و… امکان پذیر است.

روی نقشه ببینید!

اگر تصمیم دارید که برای دیدن این مکان زیارتی به تهران سفر کنید می‌توانید برای اجاره آپارتمان به صورت روزانه به سایت پینورست سر بزنید.

خرید در شاه عبدالعظیم

بازار شاه عبدالعظیم قدمتی به اندازه حکومت صفویه تا به اکنون را داراست. در آن زمان این بازار به خاطر قرار گرفتن در مسیر راه ابریشم شرایطی خوبی را برای خرید و فروش انواع اجناس را فراهم می‌کرد. بازرگانان این مسیر شرایط خرید و فروش انواع ادویه‌جات و خوراکی‌ها و پارچه‌های رنگارنگ و دیگر اجناس را در این بازار فراهم آورده بودند.

همین حالا نیز اگر بعد از زیارت قصد خرید دارید بهترین گزینه بازار تاریخی شاه عبدالعظیم است. بازار شاه عبدالعظیم یا بازار ری دارای دو راسته است که در محل تلاقی خود به یک چهارسوق می‌رسند. این بازار علاوه بر خرید با فضای صمیمی‌اش شما را با زندگی بومی و حال و هوای شاه عبدالعظیم نیز آشنا می‌کند و همچنین معماری آن تماشایی است.

اگر قصد خرید سوغات برای نزدیکان و اقوامتان دارید در این بازار هم از انواع تسبیح و مهر و جانماز قابل تهیه است و هم انگشترهای عقیق و یا زیورآلات نقره به فروش می‌رسد. سنگ‌های قیمتی مانند فیروزه یا شرف شمس نیز با قیمت‌های متفاوت پیدا خواهید کرد.

سوغات خوراکی نیز در این بازار در دسترس هستند. از ادویه‌جات و عرقیات گیاهی گرفته تا شیرینی‌جات و سوهان می‌توانید تهیه کنید.

بیشتر بخوانید: بازار تجریش تهران ؛ اینجا یکی از قدیمی‌ترین مراکز خرید شهر تهران است

در شاه عبدالعظیم چه بخوریم؟

از کباب خوردن در بازار شاه عبدالعظیم غافل نشوید. کباب‌فروشی‌های این منطقه معروف هستند و تجربه‌ی شکم‌گردی خاطره‌انگیزی برای شما به جا خواهند گذاشت. کباب‌ در شاه عبدالعظیم از قدیم همراه با نان تازه و ریحان سرو می‌شود.

اما اگر به هر دلیلی علاقه به خوردن کباب ندارید در اطراف صحن شمالی حرم و اطراف متروی شهرری غذاخوری‌های خوبی خواهید یافت.

به طور کلی گذراندن یک روز برای فراغت، تفریح و عبادت در شاه عبدالعظیم توصیه‌ می‌شود.

شما تا به حال از حرم شاه‌ عبد‌العظیم دیدن کرده‌اید؟ آیا برای خرید به بازاری که در نزدیکی حرم قرار دارد رفتید؟ آیا در بازار کباب خوردید؟ شما کدام کبابی را باری صرف غذا انتخاب کردید؟ آیا آن را به بقیه هم پیشنهاد می‌دهید؟ حتما نظر و تجربه خودتان از رفتن به این حرم را بنویسید.

اگر قصد دارید که برای سفر به تهران یا سایر شهرهای ایران برنامه‌ریزی کنید می‌توانید برای اجاره آنلاین اقامتگاه به وب سایت پینورست سر بزنید. انواع مختلف اقامتگاه با کیفیت خوب و قیمت مناسب در این سایت برای شما گلچین شده است.

پینورست