سینمای ایران از قدیمیترین سینماهای جهان است. همین قدمت باعث شده این سینما بتواند فیلمهایی موفق و پر بیننده در سطح جهان داشته باشد. البته سریالهای تلویزیونی موفقی هم در ایران ساخته شده که هر کدام تبدیل به نماد یک نسل و یک دوره شدهاند. اما نکته جذاب برای ما، لوکیشن فیلم های ایرانی است. بازدید از محل فیلم برداری این فیلمها و سریالها میتواند سفری فوقالعاده خاطرهانگیز باشد.
در یادداشت زیر سعی میکنیم چندتا از لوکیشن فیلم های ایرانی و سریالهای ساخت ایران که اهمیت ویژهای در تاریخ سینمای ایران دارند را معرفی کنیم.
سینما میتواند قسمت مهمی از تاریخ هر جامعهای باشد و آشنایی با مراحل ساخت فیلمهای مهم، قطعا باعث آشنا شدن با بخش مهمی از تاریخ نانوشته مملکت دوستداشتنیمان هم خواهد شد.
شاید باورتان نشود اما اولین کارگردان سینمای ایران کسی نبوده جز: ناصرالدین شاه قاجار.
آقای ناصرالدین شاه البته خیلی برای فیلمنامه و پیدا کردن لوکیشن وقت نمیگذاشته. نتیجه این شده که این فیلمها همه مفهومی بودهاند و در حیاط کاخ گلستان تهران فیلمبرداری شدهاند.

پس اگر به کاخ گلستان سر بزنید، گردش تان یک تیر و دونشان خواهد بود. اینجا هم یکی از بناهای تاریخی ایران را میبینید و هم یک لوکیشن فیلم های ایرانی.
احتمالا اولین هنروران سینمای ایران دلقکهای دربار ناصری بودند. در این فیلمهای مستند، ناصرالدین شاه دعوای دلقکها را نشان میداد. بعد کمکم دلقکها پوست حیوان میپوشیدند و اینطوری قرار بود بیننده متوجه شود که چطور خشونت ما را تبدیل به حیوان میکند.
اگر هوس بازدید از این کاخ زیبا را کردهاید و تهرانی نیستید، میتوانید همین حالا برای اجاره روزانه سوئیت در تهراناقدام کنید و با خیال راحت راهی تهران شوید.
اولین فیلم درستحسابی و داستانی ایرانی (یعنی فیلمی که هیچ پادشاهی فیلمبردارش نبوده باشد)، فیلم آبی و رابی بوده.
لوکیشن این فیلم در لالهزار حالا یک کافه شده به اسم کافه تمدن. اینطور که معروف است آوانس اوگانیانس کل پلات فیلم را در کافه نادری نوشته. ایشان نه تنها اولین کارگردان سینمای ایران بوده، بلکه اولین مدرسه بازیگری ایران را هم راه انداخته.

خلاصه سرنوشت این فیلم به کافههای تهران خوب گره خورده. البته کنکوریهای هنر خوب با تاریخچه این فیلم آشنا هستند و احتمالا هزار بار اسم کارگردانهای اولین فیلمهای ایران را با هم قاطی کردهاند.
این فیلم در دی ماه سال ۱۳۰۹ هجری خورشیدی اکران شد، ولی خبر بد این که هیچ نسخهای از این فیلم باقی نمانده. اینطور که میگویند تنها نسخهی فیلم با آتشسوزی سینما ماباک، از بین میرود و ما برای همیشه در حسرت تماشای هنرنمایی آبی و رابی، زوج کوتاه و بلند سینمای ایران باقی میمانیم.
آبان ۱۳۱۲ اولین فیلم ناطق ایرانی یعنی دختر لر اکران شد.
این فیلم از بس بلندپروازانه بود که مجبور بودند برای صدابرداری کل فیلم را در بمبئی کارگردانی کنند.

روی آگهی این فیلم نوشته بودند: دختر لر – اولین فیلم تمام ناطق و موزیکال فارسی – توسط کمپانی فیلمبرداری فارسی در امپریال کمپانی بمبئی – تحت ریاست خان بهادر اردشیر ایرانی.
جالب است بدانید که این استودیو امپریال برای هندیها هم مهم است. چرا که در همین استودیو بود که برای اولینبار با نورپردازی در شب، سکانس ضبط میکردند.
وقتی سینمای ایران به سمت موج نو رفت تازه نوبت فیلمبرداری بعضی فیلمهای مهم خارج از تهران رسید. شاید یکی از معروفترین این فیلمها، فیلم گاو داریوش مهرجویی باشد.
فیلم گاو در یکی از روستاهای اطراف قزوین ساخته شد و به جز بازیگران اصلی بقیه بازیگران همان اهالی روستا بودند. دقیق که بخواهیم بگوییم: بعد از قزوین به سمت آقا بابا، دهی در بیابان به نام بویینک.

فیلم گاو بر اساس داستان عزادارن بیل نوشته غلام حسین ساعدی ساخته شده. گاو یکی از اولین فیلمهاییست که در فستیوالهای بینالمللی سینمایی از جمله جشنواره ونیز، مسکو لندن و لسآنجلس شرکت کرده است.
اگر میخواهید به بهانه بازگشت خاطرات تماشای این فیلم فوقالعاده مهرجویی به قزوین سفر کنید، حتما سری به پارک جنگلی باراجین قزوین هم بزنید.
فیلم خاک با بازی بهروز وثوق و فرامرز قریبیان یکی از معدود فیلمهای قبل از انقلاب بود که فضای روستایی را نشان میداد.

این فیلم سال ۱۳۵۲ در روستای قلات فارس فیلمبرداری شده. اگر دقیقتر بخواهید بدانید لوکیشن اکثر صحنههای فیلم قلعه کهنه قلات بوده که میتوانید از محلیها سراغش را بگیرید.
فرامرز قریبیان در سال ۱۳۶۸ بعد از مدتها دوباره به بهانه بازی در فیلم مرگ پلنگ به این روستا برگشت. فیلم داد ایرج قادری هم در همین روستا فیلمبرداری شده.
به هر حال دلیل پیدا کردن برای سفر به استان فارس و روستای قلات، کار چندان سختی نیست. اگر گذرتان به استان فارس خورد حتما به این ۱۳ جای دیدنی شیراز سر بزنید.
سریال دایی جان ناپلئون هم یکی از برنامههای محبوب تلویزیونی بود که کارگردانش ناصر تقوایی بود.
لوکیشن فیلمبرداری این سریال هم در حوالی لالهزار بود، دقیقتر که بخواهیم بگوییم باغ اتحادیه یا عمارت امین السلطان.

خانه باغ اتحادیه، خانه میرزا علی اصغرخان اتابک امین السلطان صدراعظم سه پادشاه قاجار ناصرالدین شاه، مظفرالدین شاه و محمد علی شاه بود.
این خانه تاریخی در دهه پنجاه لوکیشن سریال معروف دایی جان ناپلئون بود و از آن موقع مردم به همین اسم صدایش میکنند. یعنی اگر حوالی لالهزار بودید بپرسید خانه دایی جان ناپلئون کجاست تا راهنماییتان کنند.
هزاردستان شاید مهمترین سریالی باشد که بعد از انقلاب ساخته شد.
علی حاتمی خودش به بهانه ساخت هزار دستان این شهرک سینمایی کمنظیر را ساخت. به همین خاطر اصلا این شهرک به اسم شهرک حاتمی هم معروف است. از آن به بعد شهرک سینمایی غزالی تبدیل شد به لوکیشن فیلم های ایرانی تاریخی.
برای رفتن به این شهرک باید به غرب تهران در بزرگراه شهید لشکری کیلومتر ۱۵ (روبروی شرکت سایپا) بروید.

بعدها در همین شهرک کلی فیلم و سریال دیگر هم فیلمبرداری شدند؛ سربداران، کارآگاه علوی، مریم مقدس، تختی، سریال امام علی، شب دهم، کلاه پهلوی، شب دهم، مدار صفر درجه، شهرزاد و …
گردش در این شهرک سینمایی خیلی راحت میتواند حس تماشای تهران قدیم را به شما بدهد و همزمان نوستالژی بعضی از سریالها و فیلمهای قدیمی را برایتان زنده کند.
از میدان توپخانه و لالهزار قدیم گرفته تا گراند هتل و کافه پارس.
پیشنهاد میکنیم حتما یک بار لاقل به شهرک سینمایی بروید. قطععا اینجا عکسهای جالبی میتوانید بگیرید. البته لباسهای مجلی و جداب هم برای پوشیدن و عکاسی دارند. اینجا لوکیشن خیلی از فیلمهای معروف و تاریخی بوده و است. فیلمهایی مثل کیف انگلیسی، مدار صفر درجه و شهرزاد و… قطعا دیدنش شما را به دنیای تاریخ و فیلمها میبرد و هیجانانگیز خواهد بود!
بیشتر بخوانید: شهرک سینمایی غزالی؛ لوکیشن سریال شهرزاد و فیلمهای خاطرهانگیز
یکی از دوستداشتنیترین فیلمهای تاریخ سینمای ایران همین فیلم است. خانه دوست کجاست داستان پسربچهای که برای پس دادن کتاب دوستش کل روستا را زیر و رو میکند.

در این فیلم میتوانید قسمتی از تاریخ روستای کوکر و پشته گیلان (حوالی رودبار) را ببینید که خیلیهایشان چندسال بعد در زلزله سال ۱۳۶۸ از بین رفتند. البته کیارستمی طبیعت و منظرهی این مناطق را حتی بعد از زلزله هم ول نکرد و برای فیلمبرداری هیچ و زیر درختان زیتون دوباره به اینجا برگشت.
بعدها این سه فیلم به سهگانه کوکر معروف شدند. فیلمهایی جاویدان مثل طبیعت زیبای کوکر که همیشه ارزش تماشا خواهند داشت.
میشود گفت فیلم سرب یکی از بهترین فیلمهای تاریخ سینمای ایران است که البته در زمان جنگ هشت ساله با عراق ساخته شده. موقع فیلمبرداری سکانس دادگاه این فیلم، هشت بمب به اطراف لوکیشن فیلمبرداری در تهران میخورد.

همین میشود که کوچ میکنند و باقی فیلم را در شمال و در بندرانزلی میسازند.
در همان سالهای جنگ بهرام بیضایی هم باشو غریبه کوچک را در کپورچال بندرانزلی و شاندرمن ماسال ساخت. علیرضا داوود نژاد هم فیلم بیپناه را باز در انزلی ساخت که سکانس احساسی فریماه فرجامی بر روی موج شکن معروف بندر انزلی، همیشه به یاد میماند.
جایی را از قلم نینداختهایم؟ شما هم جایی را میشناسید که زمانی لوکیشن فیلمهای مهم بودهاند؟ در مورد این لوکیشنهای جذاب برای ما بنویسید.
راستی به هرجای ایران که سفر کردید خیالتان از بابت محل اقامتتان راحت باشد. برای راحتی کارتان میتوانید به وب سایت پینورست سر بزنید که در آن انواع اقامتگاهها از بومگردی و آپارتمان مبله تا ویلا لاکچری در آن برای شما گلجین شده است.