سوغات کرمانشاه ؛ از شیرینی تا پاپوش

کرمانشاه استانی در غرب ایران با آب‌وهوای کوهستانی و تقریبا همیشه خنک است؛ استانی که اغلب آن را با موسیقی و رقص کردی می‌شناسند اما یک سفر به کرمانشاه کافیست تا همیشه نام این استان، غذاها، دیدنی‌ها و طبیعت زیبایش در ذهنتان باقی بماند.

کرمانشاه 14 شهرستان دارد که هر کدام ویژگی‌ها، شگفتی‌ها و سوغاتی‌های مخصوص به خودش را دارد.

با توجه به اینکه این استان یک استان مرزی به حساب می‌آید تبادل زیادی با کشورهای همسایه دارد. همین موضوع باعث می‌شود که در سفرتان بتوانید انواع کالا و تنقلات خارجی را پیدا کنید اما خود کرمانشاه از لحاظ تنوع خوراکی‌ها، صنایع‌دستی و محصولات مختلف رتبه خوبی در بین استان‌های کشور دارد؛ شیرینی‌های رنگارنگ، صنایع‌دستی و گیاهان دارویی متنوع همه و همه باعث می‌شود تا شما دستتان در انتخاب سوغاتی برای عزیزانتان باز باشد.

در ادامه در این مطلب پینورست با 10 تا از بهترین و معروف‌ترین سوغات کرمانشاه آشنا می‌شویم.

سوغات کرمانشاه

گیوه

نوع پوشش هر منطقه اطلاعات زیادی در مورد سبک زندگی و اعتقادات آنجا به ما می‌دهد؛ لباس کردی هم شامل این قضیه می‌شود. سبک پوشش کرمانشاهی‌ها برای همه ما آشنایی دارد. یکی از قسمت‌های مهم لباس کردی گیوه است.

به‌خاطر کوهستانی بودن مناطق کرمانشاه و صعب‌العبور بودن خیلی از مسیر‌ها در زمان‌های قدیم مردان نیاز به پاپوشی داشتند که بتوانند ساعت‌ها پیاده‌روی کنند بدون آنکه آسیبی به پاهایشان وارد شود. به همین دلیل گیوه در این مناطق اهمیت بالایی دارد. این محصول اغلب به دست زنان روستایی بافته می‌شود. گیوه‌بافی یا در زبان محلی کِلاش‌بافی در کرمانشاه یک نوع صنعت به شمار می‌رود.

گیوه‌ از نخ پنبه، نخ ابریشم و نخ قالی درست می‌شود. جنس کف گیوه هم از چرم، پارچه یا پلاستیک است که به‌خاطر سبک بودن برای پیاده‌روی‌های طولانی‌مدت مورد استفاده قرار می‌گیرد. در زمان‌های قدیم گیوه‌ها فقط برای مردان تولید می‌شد اما امروزه مدل‌های مختلف گیوه برای زنان هم در دسترس است.

بیشتر بخوانید: یک سفر کامل به کرمانشاه دیدنی

برای تهیه گیوه می‌توانید به چهارراه اجاق کرمانشاه که بورس انواع کفش است بروید. در شهر‌هایی مثل پاوه هم می‌توانید این محصول را خریداری کنید.

چیغ‌بافی

از سوغاتی‌هایی که در حق آن کم لطفی شده و یا اصلا کمتر کسی نام آن را شنیده می‌توان به چیغ و چیغ‌بافی اشاره کرد؛ محصولی که امروزه از آن فقط در بین عشایر استفاده می‌شود.

چیغ توسط زنان بافته می‌شود و از آن برای حصار گوسفندان، دیوار سیاه چادر و تقسیم‌بندی آن استفاده می‌کنند. برای بافت چیغ ابتدا حصیرها را از اطراف رودخانه جمع‌آوری می‌کنند سپس با نخ‌های ریسیده شده می‌پیچند و در آخر آنها را به هم می‌بافند.

چیغ‌ها در طرح‌های بسیار متنوعی بافته می‌شود که این طرح‌ها همه سنتی و اصیل هستند. این محصول هم دارای جنبه کاربردی و هم دارای زیبایی است.

برای عشایر چیغ از ملزومات است که آنها را هم در زمستان از سرما و بارش محافظت می‌کند و هم در تابستان از گرما و خاک و هم اینکه جانوران موذی مثل مار و عقرب نمی‌توانند از آنها عبور کنند.

همان طور که گفته شد این محصول در بین عشایر یافت می‌شود. برای تهیه آن بهتر است به عشایر مراجعه کنید یا سری به بازارچه‌های سنتی شهرستان‌های مختلف بزنید.

امروزه شما از این هنر دست می‌توانید در جداسازی بخش‌های مختلف خانه یا به عنوان دکوری استفاده کنید. به هر حال می‌توانید چیغ را هم به عنوان یک سوغاتی در لیست خودتان قرار دهید.

سوغات کرمانشاه ؛ شیرینی‌ها

شیرینی‌ها از بهترین سوغاتی‌های هر شهر و استان هستند، خوشبختانه کرمانشاه از دسته استان‌هایی است که منوی متنوعی از انواع شیرینی‌ها دارد.

نان خرمایی

نان خرمایی یا نان خانقی از آرد گندم، شکر، روغن کرمانشاهی، زعفران، گلاب و تخم مرغ تهیه و روی آن با مغز گردو تزیین می‌شود. قبل از تهیه نان خرمایی حتما به تاریخ تولید روی جعبه‌ها دقت کنید؛بهترین نوع نان خرمایی تازه‌ترین آنهاست.

کاک

کاک شیرینی‌ای است که قدمت صدساله دارد و از لایه‌های نازک خمیر که روی هم قرار گرفته‌اند درست شده. بر خلاف نان خرمایی که انرژی بسیار زیادی دارد کاک سبک‌تر است. این شیرینی از آرد گندم، شکر، تخم مرغ، دارچین، روغن، هل و آب درست می‌شود و روی آن را با پودر پسته، نارگیل و خلال بادام تزیین می‌کنند.

شاید جالب باشد بدانید کاک جزو میراث معنوی ایرانیان به ثبت رسیده. این شیرینی بسیار ترد است و بوی خوبی هم دارد.

نان برنجی

مگر می‌شود به کرمانشاه سفر کرد و از نان برنجی غافل شد؟ شناخته‌شده‌ترین و قدیمی‌ترین شیرینی این استان که قدمتی ۱۵۰ ساله دارد. نان برنجی از آرد برنج، آرد گندم، پودر شکر، روغن حیوانی، تخم مرغ، گلاب و زعفران تهیه می‌شود. نان برنجی اصلی‌ترین سوغات کرمانشاه است و شهرتی خاص بین گردشگران دارد.

شیرینی بژِی

بژی در زبان کردی به معنی «زنده بمان» است. همان طور که از نامش پیداست این شیرینی در گذشته توشه سفر‌های طولانی بوده و به‌خاطر انرژی زیادی که دارد تا ساعت‌ها شخص را سیر نگه می‌داشته. به همین دلیل به آن نام بژی (زنده بمان) را داده‌اند.

این شیرینی از آرد گندم، روغن، تخم مرغ، شیر و ادویه‌های مخصوص تهیه می‌شود و روی آن را با پودر قند می‌پوشانند. شیرینی بژی انرژی بسیار زیادی دارد و به عنوان یک میان وعده کامل به شمار می‌رود. نان بژی از دسته شیرینی‌هایی است که حتما باید تازه خورده شود و چند روز ماندن آن باعث سفت شدن و از بین رفتن کیفیت شیرینی می‌شود.

بهترین مکان برای تهیه هر کدام از این سوغاتی‌ها کارگاه‌های نان و شیرینی‌پزی هر شهر است. در کارگاه‌ها شما می‌توانید با کیفیت‌ترین محصولات را با قیمت مناسب و با خیال راحت تهیه کنید. در بازارچه‌های سنتی هم انواع شیرینی‌ها و کلوچه‌های محلی پیدا می‌شود.

در خود شهر کرمانشاه چهارراه اجاق پایین تر از بازار کفش فروشی‌ها، مغازه‌ها و فروشگاه‌های شیرینی فروشی زیادی وجود دارد. بازار نان برنجی در خیابان مدرس بالاتر از مسجد جامع هم بورس انواع نان برنجی و دیگر شیرینی‌های کرمانشاه است.

روغن کرمانشاهی

شاید معروف‌ترین سوغاتی این استان با عطر و طعم واقعا جذابی که دارد روغن کرمانشاهی است. این محصول از شیر گاو و گوسفند به دست می‌آید. دوغی که درون مَشک زده می‌شود کره سفید رنگی دارد و از آب کردن کره به روش مخصوص این روغن تهیه می‌شود.

روغن کرمانشاهی در تهیه انواع غذاها، شیرینی‌ها و حتی در صبحانه‌ها استفاده می‌شود. حتما ترکیب روغن حیوانی با مربای خانگی را امتحان کنید تا در تمام روز سرشار از انرژی باشید.

بهترین مکان برای تهیه این محصول عشایر و روستایی‌ها هستند. آنها با کیفیت‌ترین کره را به روغن حیوانی تبدیل می‌کنند.

چند نکنه که در مورد روغن کرمانشاهی باید بدانید:

• بهترین شرایط نگهداری از این محصول داخل شیشه خشک با درب محکم و در جای خنک است.
• روغن کرمانشاهی را نباید در ظروف پلاستیکی و بودار نگهداری کرد.
• قبل از خرید روغن حتما باید از کیفیت آن اطمینان پیدا کنید، رنگ زرد روشن و بوی خوب از نشانه‌های یک روغن کرمانشاهی اصیل است.

موج‌بافی

موج‌بافی از هنرهای دست زنان عشایر است که از پشم گوسفند تهیه می‌شود و تاریخچه آن به گذشته‌های خیلی دور برمی‌گردد. موج‌ها پارچه‌های رنگارنگ و طرح‌داری هستند که در گذشته به عنوان پتو، روانداز کرسی، رختخواب پیچ، رویه پشتی و گاهی هم برای چادر عشایر استفاده می‌شده. امروزه از موج‌ها محصولات متنوعی مثل کوسن مبل، کیف، قاب آیینه، بالش و زیرانداز ساخته می‌شود که برای هدیه و سوغاتی دادن انتخاب‌های خوبی هستند.

نقش موج‌ها دارای اصالت خاصی و برگرفته از پر طاووس، چهارخانه، تخت قرمز، گل، پروانه، بز کوهی، درخت، ماهی و دیگر نمادهای طبیعت است. البته جای تاسف دارد که هنرهای دستی مثل موج‌بافی خیلی کم شده و جای آنها را محصولات وارداتی گرفته. همین موضوع باعث کمرنگ شدن این زیبایی‌ها می‌شود.

بیشتر بخوانید: سراب صحنه ، بهشت گمشده ای در میان تاریخ کهن کرمانشاه

برای خرید محصولات موج‌بافی می‌توانید به بازار سنتی کرمانشاه یا تاریکه بازار بروید. در بازار چال حسن خان هم می‌شود نمونه‌هایی از این هنر دست را پیدا کرد.

جاجیم و گلیم

در اکثر استان‌های ایران جاجیم‌بافی رواج دارد و جزو هنرهای شناخته شده به شمار می‌رود. تفاوت جاجیم کرمانشاه با دیگر نقاط کشور در طرح و رنگ‌هایی است که در بافتن آن استفاده می‌شود.

کاربرد جاجیم در بین عشایر بیشتر به عنوان زیرانداز و روانداز، روانداز کرسی و گاهی هم به عنوان بالاپوش گرم است. جاجیم از پشم بافته می‌شود و بافت آن شبیه به گلیم است. تفاوت جاجیم با گلیم بیشتر در میزان ضخامت آن است. جاجیم نازک‌تر و با لطافت بیشتر بافته می‌شود و ضخامت آن بین گلیم و پارچه است. طرح‌های جاجیم بیشتر راه راه، پلکانی و چهارخانه است.

در منطقه اورامانات و ثلاث باباجانی زنان جاجیم‌هایی را با جنس مرغوب و نقش‌های متنوع می‌بافند که در نوع خود کم نظیر است. امروزه نوع دیگری از جاجیم با الیاف مصنوعی و دستگاه‌های پیشرفته تولید می‌شود اما جاجیم دستباف و سنتی حس و حال بهتر و صمیمی‌تری نسبت به ماشینی دارد.

گلیم نوعی صنایع‌دستی بافته شده با سطحی صاف و بدون پرز است و مانند قالی پرز بلند ندارد. گلیم‌بافی یکی از هنرهای با سابقه در ایران است به طوری که سابقه آن را به هفت هزار سال پیش نسبت می‌دهند. گلیم از جاجیم ضخامت بیشتری دارد و بیشتر به عنوان زیرانداز از آن استفاده می‌کنند.

نقش‌ها و طرح‌های رایج گلیم را می‌توان به چهار دسته کلی تقسیم کرد:

• نقوش انسانی
• نقش‌های حیوانی
• نقش‌های گیاهی
• اشیا

رنگ‌هایی که در گلیم استفاده می‌شود گیاهی است و گاهی برای اینکه به گلیم جلوه بیشتری بدهند آن را با چای و پوست گردو می‌شویند.

گلیم هرسین معروف‌ترین نوع گلیم در کرمانشاه است که به‌خاطر کیفیت پشم و پنبه‌ای که در بافت آن استفاده می‌شود و همچنین نقش‌ها و رنگ‌هایی که در آن به‌کار می‌رود شهرت خاصی پیدا کرده است. پس اگر قصد دارید به عنوان سوغات کرمانشاه گلیم بخرید نام گلیم هرسین را فراموش نکنید.

زرشک سیاه

طرفداران طعم ترش زرشک سیاه را فراموش نمی‌کنند!

زرشک سیاه به‌خاطر اینکه بیشتر در کوهستان و کنار رودخانه‌ها رشد می‌کند در کرمانشاه به راحتی پیدا می‌شود. تفاوت این زرشک، با زرشک‌های معمولی در ظاهر و کاربرد آن است. زرشک معمولی در شرایط عادی کشت می‌شود اما زرشک سیاه به صورت خودرو و در کوهستان یافت می‌شود.

زرشک سیاه بیشتر در آبگیری مورد استفاده قرار می‌گیرد ولی زرشک معمولی در پخت و تزیین غذاها استفاده می‌شود. همچنین زرشک سیاه دارای خواص دارویی بسیار است؛ کاهش چربی خون، قند خون، بهبود کبد چرب و کمک به کاهش وزن و کنترل کم خونی از جمله ویژگی‌های این ترشِ خوشمزه است.

این زرشک کوهی در دو نوع با هسته و بدون هسته در بازار یافت می‌شود. اهالی کرمانشاه از این نوع زرشک در غذای سنتیِ خورش خلال استفاده می‌کنند.

همان طور که گفته شد این گیاه به صورت خودرو است و به خاطر کمیاب و صادراتی بودن آن قیمت تقریبا بالایی دارد، اما با توجه به طعم و خواص آن ارزش خرید دارد.

سوغات کرمانشاه را از کجا بخریم؟

قبل از سفر به جز تحقیق درباره مکان‌های دیدنی، سوغات و تفریحگاه‌ها تحقیق در مورد بازارها به ما کمک بسیاری می‌کند تا با مشکل «از کجا بخریم؟» مواجه نشویم.

برای خرید سوغات کرمانشاه بازارچه‌های سنتی و بازارهای هفتگی گزینه‌های خوبی هستند. البته پاساژهای امروزی هم داخل شهر کرمانشاه هستند که کالاهای روز در آنها به فروش گذاشته می‌شود؛ مرکز خرید الهیه، پاساژ ارگ کرمانشاه در میدان مصدق، مجتمع تجاری نوبهار در چهار راه نوبهار، مرکز خرید لیلیوم در خیابان کسری، پاساژ سریری در خیابان معلم و پاساژ صدف.

تاریکه بازار

اگر هم علاقه‌مند به گشت‌و‌گذار داخل بازارهای قدیمی هستید بازار سرپوشیده و سنتی کرمانشاه یا تاریکه بازار انتخاب خوبی است؛ بازاری که قدمت 150 ساله دارد و جزو آثار تاریخی ثبت شده ایران است. وجود راسته‌ها، تیمچه‌ها، مسجدها، قهوه‌خانه‌ها، این بازار را به یک نمونه کامل از ترکیب محیط‌های فرهنگی، تجاری و مذهبی تبدیل کرده است.

بیشتر بخوانید: ۱۰ تا از ارزان‌ترین بازارهای مرزی ایران را بشناسید

در مکان‌های تاریخی و تفریحی استان کرمانشاه مثل طاق بستان، بیستون، غار قوری قلعه، معبد آناهیتا هم فروشگاه‌هایی برای خرید سوغاتی برپا هستند.

در آخر این را هم بگوییم که اگر به شهرستان‌های این استان سفر کردید از بازارهای سنتی آنها غافل نشوید.

این بود لیست پینورست از معروف‌ترین سوغات کرمانشاه. شما چند تا از این سوغاتی‌ها را بلد بودید؟ فکر می‌کردید کرمانشاه انقدر سوغاتی داشته باشد؟ تا حالا اسم زرشک سیاه را شنیده بودید؟ سوغاتی‌های دیگری از این استان می‌شناسید؟ برای ما بنویسید.

اگر تصمیم دارید که برای سفر برنامه‌ریزی کنید می‌توانید برای اجاره اقامتگاه به صورت آنلاین در شهر مورد نظرتان به سایت پینورست سر بزنید. امکان اجاره انواع مختلف اقامتگاه از کلبه جنگلی تا خانه روستایی و اجاره ویلا بزرگ در این سایت وجود دارد.

محدثه قیاسی

محدثه هستم، طراحی که می خواد نقاشی بخونه، زبان درس میده اما عاشق ادبیات فارسیه