کتیبه گنجنامه همدان ، یادبود پادشاهان هخامنش از شکوه ایران

کتیبه گنجنامه در همدان

کتیبه گنجنامه همدان در طبیعت بکر منطقه نگاه‌های همگان را به خود جلب می‌کند. این کتیبه‌ها در مقیاسی بزرگ و عظیم در دل خود صحبت‌های داریوش و خشایار شاه هخامنش را به یادگار نگاه داشته‌اند. برای خواندن اطلاعاتی جالب و تاریخچه‌ای کوتاه درباره آن‌ها و متن ترجمه کتیبه‌ها مطالعه این مطلب را از دست ندهید.


معرفی کتیبه گنجنامه همدان

کتیبه گنجنامه همدان

در مقاله گنجنامه همدان زیبایی این مکان تفریحی را برایتان توصیف کردیم. در میان این زیبایی‌ها اشاره‌ای نیز به کتیبه گنجنامه همدان داشتیم و توضیح مختصری را درباره آن به اطلاعتان رساندیم. حال با خواندن مطالب این بخش، به اطلاعاتی جذاب از کتیبه گنجنامه همدان دست دست پیدا می‌کنید که دانستن آن‌ها برای هر فردی جالب و هیجان‌انگیز است.

چگونگی نام‌گذاری این منطقه ماجرا و داستان خاصی را در پشت خود دارد. از گذشته‌های دور و از زمانی که این کتیبه‌ها ساخته شدند نام‌های متفاوتی را بر روی آن‌ها گذاشتند. از اسامی پیش پا افتاده‌ای مانند سنگ نبشته گرفته تا جنگ‌نامه.

در سال ۱۲۲۰ شمسی بود که کتیبه‌های گنج‌نامه توسط اوژن فلاندن که تصویرگر و باستان‌شناسی فرانسوی بود با کمک همراهش پاسکال کوست این بنای باستانی را مورد مطالعه و بررسی‌های فراوانی قرار داد و تصاویر بسیار زیادی را ازشان تهیه کرد.

اما بزرگ‌ترین فایده‌ای که کشف این کتیبه‌ها داشتند این بود که آن‌ها توانستند با کمک این سه‌لوح به موفقیت‌های زیادی برای رمزگشایی از زبان و خط میخی دست پیدا کنند. در واقع پس از کشف و بررسی این کتیبه‌های گنج‌نامه بود که توانستند به میزان تسلطی در خواندن خط میخی برسند تا بعدها از طریق آن کتیبه بیستون را مورد مطالعه قرار دهند.

محل کتیبه گنجنامه همدان

کتیبه گنجنامه

این کتیبه‌ها در نزدیکی‌های همدان امروزی و جایی به نام دره سرسبز قراره دارند و روی صخره‌های الوند حکاکی شده‌اند.

شاید امروزه این جاده دیگر مسافران زیادی را به غیر از کسانی که به قصد بازدید از کتیبه می‌آیند به خود نبیند. اما در گذشته و در دوران هخامنشیان یکی از اصلی‌ترین مسیرهای عبور و مرور کاروان‌ها و به ویژه لشگریان داریوش و خشایار شاه بوده است. این راه یکی از اصلی‌ترین مسیرهایی بوده که هگمتانه را به بابل وصل می‌کرده است.

به همین دلیل چون بابل در آن زمان شهری مقدس بوده این راه نیز راهی مقدس به شمار می‌رفته است. تمام این‌ها دلایلی هستند که این دو شاه قدرتمند هخامنش تصمیم گرفتند تا کتیبه‌های خود را در این محل ایجاد کنند. زیرا هرکس که از آنجا عبور می‌کرد، چه شهروند ایرانی و چه دشمن، مجبور می‌شد تا از شکوه و عظمت این امپراطوری و دست‌آوردهایش که در این کتیبه نوشته شده‌اند بازدید کند.

نمای ظاهری کتیبه گنجنامه

در روزگاران مختلف از کتیبه گنجنامه همدان با نام‌هایی هم‌چون دادمهان، تنبابر و جنگ‌نامه یاد می‌شد. امروزه نام این کتیبه‌ها به گنج‌نامه شهرت یافته است.

هر دو کتیبه در کنار یکدیگر قرار گرفته و دارای سه ستون بیست خطی هستند. کتیبه سمت چپ متعلق به داریوش و دیگری که کمی پایین‌تر از آن قرار دارد متعلق به خشایار شاه هخامنش است. ستون سمت چپ کتیبه‌ها به زبان پارسی باستان نوشته شده است.

متن ستون وسط به زبان ایلامی و ستون سمت راست به زبان بابلی نو است. سوراخ‌های اطراف کتیبه نشان از وجود درپوشی روی کتیبه گنجنامه همدان جهت حفظ آن  از باران و آفتاب دارد. اما آن‌ها در طی اعصار مختلف به دلایلی نامعلوم از بین رفته‌اند.

 ترجمه متن کتیبه گنجنامه همدان

کتیبه گنجنامه ترجمه

کشف اسرار کتیبه گنجنامه همدان توسط اوژن فلاندن و هنری راولینسون صورت گرفت. ترجمه متن هر دو کتیبه در بخش زیر آمده است. نکته قابل توجه شروع نوشته هر دو پادشاه با نام خداست (در ایران باستان از نام اهورا مزدا برای ذکز خدا یاد می شد).

متن کتیبه داریوش اول: «خدای بزرگ است اهورامزدا، که این زمین را آفرید، که آن آسمان را آفرید، که مردم را آفرید، که شادی را برای مردم آفرید، که داریوش را شاه کرد، شاهی از [میان] بسیاری، فرمانروائی از [میان] بسیاری. مَنَم داریوش، شاه بزرگ، شاهِ شاهان، شاهِ سرزمین‌ها[یی] که نژادهای گوناگون دارند، شاه سرزمین دور و دراز، پسر ویشتاسب هخامنشی.»

متن کتیبه خشایارشاه:  «خدای بزرگ است اهورامزدا، که بزرگ‌ترین خدایان است، که این زمین را آفرید، که آن آسمان را آفرید، که مردم را آفرید، که برای مردم شادی آفرید، که خشایارشا را شاه کرد، یگانه از میان شاهان بسیار، یگانه فرمانروا از میان فرمانروایان بی‌شمار. من خشایارشا، شاه بزرگ، شاهِ شاهان، شاهِ کشورهای دارای ملل بسیار، شاه این سرزمین بزرگِ دوردستِ پهناور، پسر داریوش شاه هخامنشی.»

در سال ۱۳۷۳ متن فارسی گنج نامه به همراه متن انگلیسی روبروی کتیبه گنجنامه همدان قرار گرفت.

دیگر تفریحات گنج‌نامه

گنج‌نامه‌ی همدان در واقع فقط همین کتیبه‌ها نیست و تفریحات متنوع دیگری را نیز در خود جای داده است. به دلیل کوهستانی بودن آن منطقه دارای دیدنی‌های مختلفی است.

یکی از جذاب‌ترین مکان‌هایی که می‌توانید در آن ناحیه پیدا کنید آبشار دوازده متری گنجنامه است که در کنار کتیبه‌ها قرار دارد. لازم به ذکر است که این آبشار دائمی بوده و در تمامی فصل‌های سال فعال است. فقط در زمستان ممکن است به دلیل سرمای شدید هوا بخش‌هایی از آن یخ بزنند. با این حال باز هم مقداری آب روان را همیشه در آنجا پیدا می‌کنید.

همچنین برای رفاه حال مسافران و گردشگران در این منطقه تله ‌کابین‌ هم ساخته شده است. می‌توانید با پرداخت مبلغی سوار بر آن‌ها شوید به نقاط مرتفع کوهستان بروید. در آنجا نیز تفریحات کوهستانی دیگری از جمله اسکی و پیست اسکیت وجود دارد.

لازم به ذکر است که این تفریحات همگی دارای هزینه و ورودی هستند. اما بازدید از خود کتیبه‌های گنجنامه و محوطه‌ی آن‌ها و همچنین آبشاری که در کنارشان قرار دارد رایگان است و نیازی به پرداخت پول نیست. اما برای استفاده از این تفریحات باید مبلغی را هزینه کنید تا امکان بهره‌مندی از آن‌ها فراهم شود.

2
برچسب ها :

دیدگاه شما

2 دیدگاه

  • علی
    1 ماه پیش

    همدان واقعا زیباست پیشنهاد میکنم تابستون سفر کنید طبیعت بی نظیری داره

  • بهادر
    1 ماه پیش

    ما رفتیم تله کابینش بسته بود ولی واقعا ابشار قشنگی داره قرار گرفتن این کتیبه ها در این محل شاید کمی بی معنا به نظر برسه اما جالبه بدونید این منطقه در زمان هخامنشیان یکی از شعبه های اصلی راه باستانی بوده که هگمتانه ( پایتخت تابستانی هخامنشیان ) را به بابل در مرکز میانرودان مرتبط میکرده.