موزه مردم‌ شناسی چیست ؟ سفری به باغ اکبریه و موزه مردم‌ شناسی بیرجند

موزه مردم شناسی در بیرجند

خراسان جنوبی پیشینه تاریخی و فرهنگی پرباری دارد اما متأسفانه بین گردشگران و افراد اهل سفر بسیار ناشناخته و گمنام است. همین فرهنگ غنی و تاریخ طولانی آن باعث شده تا این شهر جاذبه‌های دیدنی زیادی داشته باشد. اگر به بیرجند رفتید حتماً به عمارت باغ اکبریه هم سر بزنید. همچنین در داخل این عمارت موزه مردم‌ شناسی بیرجند وجود دارد که بازدید از آن نیز خالی از لطف نخواهد بود.

موزه مردم شناسی

تعریف موزه مردم‌ شناسی

موزه مردم‌ شناسی (Museum of Anthropology) در دسته‌بندی موزه‌های تاریخی قرار دارد. کار اصلی این موزه‌های بیش‌تر نشان دادن و معرفی فرهنگ اجتماعی مردم و جامعه در گذشته است. بنابراین کمی با موزه‌های دیگری که صرفاً به نمایش آثار باستانی می‌پردازند متفاوت هستند و شاید اگر اولین بار که به آنجا بروید کمی تعجب کنید.

در این موزه‌ها اشیاء تاریخی و مدل‌ها طوری قرار می‌گیرند تا زندگی مردمی که در گذشته‌ها می‌زیستند به طور دقیقی شبیه‌سازی شود.

موزه مردم‌ شناسی بیرجند در سال ۱۳۱۵ هجری شمسی تاسیس شد. هدف آن معرفی زندگی طبقات مختلف مردم ایران از دو قرن پیش تا امروز است. بنابراین در این موزه اطلاعاتی در زمینه صنایع دستی، نوع کار، آثار هنری و پیشه‌ها ارائه می‌شود.

یکی از مهم‌ترین مراحل در شناخت تاریخ، آشنایی با نحوه زندگی و چگونگی گذران روزها در دوران گذشته است. پس اگر به تاریخ و گذشته‌ها علاقه‌مند هستید و قصد سفر به بیرجند را دارید، پیشنهاد می‌کنیم که حتماً از موزه مردم‌ شناسی دیدن کنید. آشنایی با زندگی مردم قدیم به ویژه برای کودکان می‌تواند بسیار آموزنده باشد.

برخی از اشیاء این موزه قدمتی بیش از ۱۰۰ سال دارند و دیدن آن‌ها تجربه‌ای شبیه سفر در دل تاریخ است. تعدادی از این اشیاء عبارتند از: وسایل کفاشی، شانه آرایشگری، قیچی و شیشه های عطاری.

مردم شناسی شهر بیرجند

عمارت و باغ اکبریه

موزه مردم‌ شناسی بیرجند به نام موزه اکبریه نیز معروف است. زیرا این موزه در دهه ۷۰ توسط سازمان میراث فرهنگی ایران در طبقه همکف عمارت اکبریه بیرجند ایجاد شد. خود عمارت اکبریه در زمان قاجار ساخته شده است اما همان‌طور که گفتیم این موزه در سال ۱۳۷۲ مورد بهره برداری قرار گرفت.

عمارت و باغ اکبریه یکی از باغ‌های ایرانی است که توسط سازمان یونسکو ثبت جهانی شده و ارزش تاریخی و معماری بی‌نظیری دارد. با گردش در مجموعه اکبریه هم حال و هوای باغ‌های ایرانی به شما منتقل می‌شود و هم می‌توانید از معماری عمارت و موزه مردم‌ شناسی بازدید کنید. این مجموعه در ابتدای ساخت خارج از بیرجند بود. اما امروزه به دلیل گسترده شدن شهر آن مجموعه هم به جزئی از بافت بیرجند تبدیل شده است.

باغ اکبریه به طرز هنرمندانه‌ای درخت‌کاری شده و به دلیل وسعت زیادی که دارد انواع پوشش‌های گیاهی و درختان را در خود جای داده است. درخت‌های بلند و سایه‌دار به نحوی کنار هم قرار گرفته‌اند تا نگاه‌ها را از جوی میانی باغ بگذراند و به عمارت انتهای باغ برساند.

شاید برایتان جالب باشد که این باغ عمارت خانوادگی اسدالله علم است. پدربزرگ اسدالله علم این باغ را ساخته بود. بعدها علم به دربار راه یافت و اعتماد محمدرضا شاه پهلوی را جلب کرد و نخست وزیر شد.

موزه مردم شناسی در بیرجند

بخش های مخلف موزه 

غرفه عطاری : ایران یکی از هفت کشور آسیایی است که بیش‌ترین گیاهان دارویی را دارد. این موضوع نشان‌دهنده قدرت علم پزشکی در ایران و به ویژه اهمیت داروهای گیاهی و وجود عطاری در آن است. به همین خاطر غرفه‌ی عطاری موزه مردم‌ شناسی قرار است حال و هوای عطاری‌های قدیمی خراسان را برای شما شبیه‌سازی کند. با بازدید از آن متوجه می‌شوید که مردم چگونه با بیماری‌های خودشان مقابله می‌کردند و چگونه درمان می‌شدند.

کفاشی :در گذشته بیرجند یکی از قطب‌های برتر تولید کفش در بخش‌های شرقی کشور بود. به همین خاطر یک تالار ویژه‌ی کفاشی در این موزه ایجاد کرده‌اند. این تالار نحوه‌ی ساختن گیوه و کفش‌های قدیمی در بیرجند را به شما نشان می‌دهند.

موزه بیرجند

نخ ریسی و پارچه بافی :یکی از صنایع دستی استان خراسان جنوبی که در عصرهای قدیم ایران و به ویژه در دوران قاجار در تمام کشور پرطرفدار بوده پارچه‌بافی است. هنری که از هزاران سال پیش در این ناحیه رواج داشته اما امروزه شیوه‌های سنتی آن در حال فراموش شدن هستند. می‌توانید این هنر را در موزه مردم‌ شناسی ببینید.

دیگر غرفه‌های موزه مردم‌ شناسی بیرجند عبارتند از: کشاورزی، حکیم باشی، سبد بافی، آهنگری، سفالگری، سلمانی، مراسم عروسی. اگر به بیرجند سفر کردید به طور حتم از این موزه بازدید کنید. تماشای زندگی مردمانی که نه تنها خودشان از میان رفته‌اند بلکه شیوه‌ای که زندگی می‌کردند نیز فراموش شده است می‌تواند پلی به گذشته‌ها و جذابیت‌های تاریخ باشد.

مردم شناسی بیرجند

معماری و تاریخچه باغ اکبریه بیرجند

این باغ به دلیل وسعت خیلی زیادی که دارد چندین بنا و ساختمان را در خودش جای داده است. هرکدام از آن‌ها نیز به شیوه‌های متفاوتی از جمله دالان‌هایی که با تونل‌هایی خوش‌ساخت سه بخش اصلی باغ را به یکدیگر وصل می‌کنند.

همچنین این باغ را با کمی شیب ساخته‌اند. به طوری که عمارت اصلی در بلندترین قسمت باغ ساخته شد و چندین جوی در آن آب را به بخش‌های مختلف می‌رسانند.

معماری عمارت‌های ساخته شده در این باغ کاملاً در ایران تازه و منحصر به فرد بودند. این ساختمان‌ها در فرم اصلی معماری ایرانی اما با الهام از معماری روسی ساخته شدند. بنابراین بنایی که از این ترکیب به وجود آمد بسیار زیبا و خاص شد. همچنین این بنا دارای تالارهایی از جمله تالار آیینه است که فقط برای مهمانان ویژه و پذیرایی از دیپلمات‌های خارجی استفاده می‌شود.

لازم به ذکر است که ساخت اولیه باغ اکبریه به اواخر حکومت خاندان زندیه و ابتدای قاجار می‌رسد. حاکم آن زمان دستور ساخت باغی زیبا و پرطراوت را در این منطقه داده بود. اما بعدها به مرور ساختمان‌هایی به آن اضافه شدند اما از شروع دوران پهلوی به جز تغییراتی جزئی، دیگر دستی به شل اصلی آن نزدند. بازدید از این باغ و موزه جذاب در بیرجند را از دست ندهید.

3
برچسب ها :

دیدگاه شما

3 دیدگاه

  • علی شمس
    3 ماه پیش

    اا پس ما جز ۷تای اولیم تو آسیا در گیاهان دارویی؟؟ واسه همونه تو هر خیابون ۲۰ تا عطاری میبینی، البته شنیدم سودشم توپه ها!!

  • maede
    3 ماه پیش

    چقد ساختار این موزه مردم شناسی و ایدش جذابه. اینکه تاریخ و فرهنگ دوره های مختلف شبیه سازی شده خیلی باحاله.

  • mahnaz
    3 ماه پیش

    خراسان جنوبی تا خراسان رضوی خیلی راهه؟ میخوام بدونم اینسری بخوام برم مشهد میتونم موزه مردم شناسیو تو برنامم بزارم یا نه؟ چون بعید میدونم شوهرم راضی شه بریم بیرجند…