زیر و بم بازار بزرگ تهران ؛ قلب تپنده‌ای که همچنان با قوت می‌زند

گردش در بازار تهران تجربه‌ای لذت‌بخش، تاریخی، تفریحی، شاد و بعضی وقت‌ها هم پرخرج است! این‌جا یکی از مجموعه‌های اصلی تجارت و تاریخی تهران است که شغل‌های مختلفی در آن وجود دارد.

معماری زیبا و جاذبه‌های مختلفی که درون این بازار بزرگ پرپیچ‌وخم وجود دارد شما را شگفت‌زده می‌کند.

این‌که امقدر بازار طرفدار دارد به خاطر تنوع بالای کالاها و اجناس با قیمت مناسب‌اش است. تازه جذابیت محیط بازار تهران آن را به یکی از اصلی‌ترین مقاصد گردشگری برای مهمان‌های تهرانی‌ها و حتی گردشگران خارجی تبدیل کرده .

هر چه که نیاز داشته باشید را می‌توانید در این بازار پیدا کنید به قول معروف در بازار تهران از شیر مرغ تا جان آدمیزاد هم پیدا می‌شود.

جذابیت این بازار فقط  در خرید کردن در آن خلاصه نمی‌شود، انواع و اقسام اغذیه فروشی‌ها، رستوران‌ها، پاساژها و مراکز خرید، کالسکه سواری و کلی دیدنی‌های جالب را می‌توانید در گردش مشاهده کنید. 

 آدرس دقیق بازار بزرگ تهران

این‌که بازار بزرگ تهران کجاست خیلی سوال کلی است و باید بگوییم بازار تهران مکان وسیعی است که در منطقه ۱۲شهرداری تهران قرار گرفته است.  ادرس بازار بزرگ تهران بسته به اینکه به کدام قسمت آن بخواهید مراجعه کنید، می‌توان از خیابان‌های‌ مولوی، مصطفی خمینی یا سیروس، پانزده خرداد و خیام مشخص کرد. 

روی نقشه ببینید!

طرح اصلی ترافیک تهران در این منطقه و شلوغی همیشگی خیابان‌های منتهی به بازار استفاده از اتومبیل شخصی را تقریبا غیرممکن می‌کند. شما می‌توانید از وسایل نقلیه عمومی برای مراجعه به بازار بزرگ استفاده کنید. 

پایانه اتوبوس امام خمینی از نقاط مختلف برای دسترسی به بازار گزینه مناسبی است. 

یکی از بهترین گزینه‌های موجود استفاده از خط ۱ مترو تهران و ایستگاه پانزده خرداد است. 

ساعت کاری بازار تهران

بازار تهران در روزهای شنبه تا چهارشنبه از ساعت ۸:۳۰ صبح تا ۵ عصر باز است. ولی بعضی از پاساژها و مراکز خرید که بیرون از فضای بازار قرار دارند کمی بیشتر خصوصا در روزهای پایانی سال فعالیت دارند. روزهای پنجشنبه بازار تا ساعت ۲ ظهر بیشتر باز نیست.

تاریخچه بازار بزرگ تهران 

یکی از قدیمی‌ترین بازارهای تهران و حتی کشور که جزو بزرگ‌ترین آن‌ها هم محسوب می‌شود همین بازار بزرگ تهران خودمان است! این بازار در سال ۱۳۵۶ جزو آثار ثبت شده ملی ایران قرار گرفت.

باورتان می‌شود که این بازار ۱۰۵ هکتار وسعت دارد؟  این بازار که یادگاری از دوره قاجار است، سال‌هاست که به عنوان یکی از قطب‌های اقتصادی ایران شناخته می‌شود.

بعضی‌ها می‌گویند زمان تأسیس بازار مسقف تهران را به دوره ناصرالدین‌شاه برمی‌گردد. بازار کفاش‌ها و سرای امیر هم در دوره ناصرالدین‌شاه تأسیس شده‌اند. بعضی محققان هم بر اساس شواهد تاریخی خودشان می‌گویند زمان اصلی تعیین این منطقه برای بازار دوره صفویه است. 

بیشتر بخوانید: گشت و گذار در بازار امامزاده حسن

دوره قاجار 

این‌جا در زمان آقا محمدخان قاجار رنگ و بوی تازه‌ و رونق خوبی گرفت . جالب است بدانید که مسجد جامع بازار در زمان فتحعلی شاه ساخته شد. در همین دوران هم باز گسترش بیشتری پیدا کرد و بازار مروی، چهارسوق بزرگ و کوچک و چهل تن به آن اضافه شد.

در دوران محمد شاه قاجار بازار بین‌الحرمین به وجود آمد و در عهد ناصرالدین‌شاه هم سروسامان جدیدی  گرفت. در همین دوران بود که ورودی اصلی با نام بازار بزرگ برای آن ساخته شد. طراحی بازار در این دوران تغییرات زیادی داشت که باعث به وجود آمدن سرای امیر، بازار امیر و بازار کفاش‌ها شد.

اطراف بازار بزرگ از این تغییرات در امان نبود و بازارچه‌های مختلفی در کنار بازار بزرگ تهران به وجود آمد. این بازارچه‌ها را امروز با نام تیمچه صدراعظم و بازار مروی می‌شناسید.

جالب است بدانید که قسمت‌های مهمی مانند بازار چهارسوق بزرگ، کفاشان، بازار عباس‌آباد تهران، بازار زرگرها تهران، بازار آهنگران، و بازار مسگران نیز در دوره قاجار ساخته و به بهره‌برداری رسیدند. به خاطر همین است که خیلی‌ها دوره قاجار را زمان شکوفایی این بازار می‌دانند. 

بیشتر بخوانید: بازارهای سنتی ایران – ۱۵ بازار با معماری چندصد ساله

نقش بازار در اوضاع داخلی کشور 

بازار همیشه نقطه اصلی تحرکات و مراسم‌های مختلف آیینی و اجتماعی از گذشته بوده است. از این نظر این بازار نه تنها از نظر اقتصادی بلکه در جهت‌گیری تصمیمات مهم کشوری هم نقش عمده‌ای را در طول تاریخ ایفا کرده. 

بیشتر بخوانید: تعداد مغازه های بازار بزرگ تهران چقدر است؟

تغییرات تجاری و اقتصادی 

این‌ بازار در طول سال‌های فعالیت خود دستخوش تغییرات بسیاری شده است. بعضی کسب و کارها با تغییر میزان نیاز مردم کوچک‌تر و بعضی حتی بزرگ‌تر شده‌اند.

مثلاً بازار توتون فروش‌ها ، زرگرها و حلبی سازها از جمله بازارهایی هستند که کوچک‌تر شدند. در گذشته کاروانسراها هم در این بازار حضور پررنگی داشتند که امروزه جایشان را به مغازه‌ها داده‌اند.

 بازار تهران سه كاروانسرای تاريخی دارد که معروف‌‌ترین آن‌ها  كاروانسرای گلشن شكن است. 

بیشتر بخوانید:‌ ۵ پیشنهاد تهران گردی حرفه‌ای؛ خارجی‌ها تهران را چطور می‌گردند؟

معماری بازار بزرگ تهران 

معماری بازار بزرگ تهران یکی از جاذبه‌های دیدنی و افتخارآفرین آن است. این سبک معماری به عنوان معماری اصیل ایرانی در جهان شناخته می‌شود که نمونه‌های دیگری از آن را می‌توان در دیگر شهرهای ایران یافت.

طراحی این بازار به شکل طاق‌های ضربی، راهروهای زیاد و باریک و گنبد است. نور خورشید که از سقف به وسط بازار می‌تابد انگار خورشید برکات خود را به کسب و کار بازار می‌دهد.

زیبایی این طاق‌ها هنوز هم بعد از گذشت سال‌ها تماشایی و دیدنی است. روزنه‌های موجود در سقف‌ها نه تنها نور مناسب طبیعی را برای راهروها تأمین می‌کند بلکه به تازه شدن هوای داخل بازار هم کمک می‌کند. 

طرح امروزی بازار مدیون تغییرات بسیاری است که مجبور بوده در هر دوره برایش اتفاق بیافتد. 

ترمیم‌های خیلی زیادی هم برای بخش‌های مختلف بازار که نیاز به مرمت داشتند، به این تغییرات دامن زدند. شغل‌های خدماتی زیادی مانند قهوه‌خانه، حمام، مسجد، زورخانه، حسینیه و سقاخانه خود را به مرور در دل بازار جا کردند.

بخش‌های مختلف بازار با نام راسته شناخته می‌شوند. دو راسته بزرگ در تهران وجود دارد که در چهارسوق بزرگ همدیگر را قطع می‌کنند. معماری این چهارسوق هم در نوع خودش زیباست. طرح ۸ ضلعی با گنبد کوتاه و گچ‌بری‌های زیبایش واقعا جالب هستند.

بخش‌های قدیمی‌تر بازار را می‌توانید در بازار امیر، چهارسوق بزرگ، سر در سبزه‌میدان تهران و بخش‌هایی از مسجد جامع ببینید. 

گذرگاه‌های مسقف بازار بزرگ شامل : بازار بزرگ، بازار امیر، بازار عباس‌آباد تهران ، بازار کفاش‌ها، حمام چال، مزینی، بازار زید، پاچنار، فراش‌باشی کبابی‌ها، باقر پور، بازار نجارها، حضرتی، نوروز خان، بازار مسجد جامع، بازار بین‌الحرمین، چهارسوق، خیاط‌ها، احمدی، غریبان، بازار زرگرها تهران و منوچهر خانی است.

تهران جای خوبی برای بازارگردی و خرید کردن است. از شیر مرغ تا جان آدمیزاد که بخواهید در این شهر پیدا می‌شود. پس اگر برای گشت و گذار و خریدهای مهمتان به این شهر آمدید و خواستید چندروزی را در این شهر بمانید برای اطلاع از تعرفه اجاره آپارتمان مبله به سایت پینورست سر بزنید و با یک جستجوی ساده طبق بودجه‌تان اقامتگاه مناسبی را رزرو کنید.

آشنایی با قسمت‌های مختلف بازار تهران 

به خاطر سپردن تمام بخش‌ها، راسته‌ها، بازارچه‌های بازار بزرگ به دلیل وسعتی که دارد، کار سختی است. با دسته‌بندی آن‌ها به بخش‌های مختلف اما می‌توان این کار را راحت‌تر انجام داد. به این طریق راهنمای خرید از بازار بزرگ تهران را نیز می‌توانید در دسترس داشته باشید. 

سراهای بازار بزرگ تهران

بازار بزرگ تهران بیشتر از ۱۴۰ سرا دارد که با نام‌های مختلفی شناخته می‌شوند. مثل سراهای اباچی، ابو تراب، اتحاد، احمدی، اربابی، آزادی، اسلامی، اعظم، افراشته، افسر، اقبال، اکبریه، امیرکبیر، تکیه، تهرانچی، چهل تن، دلگشا ، وزیری، وهابیه، یزدی‌ها. 

پاساژهای بازار 

بیشتر از ۸۰ پاساژ در بازار داریم. پاساژهای ۱۱۰ ، رز ، رضا ، شمس ، صفا ، کاشی‌ها ، کویتی‌ها ، وحدت ، وطن ، وین  و یکتا از معروف‌ترین پاساژهای بازار هستند. 

بازارها و بازارچه‌ها

بازارها و بازارچه‌های زیادی در دل بازار تهران هستند. بازارهایی مثل امیر، آهنگران، بزرگ، بین‌الحرمین، پردیس، پرسپولیس، خلیج‌فارس، خیاط‌ها، دروازه نو، دوبی، رضا ، زرگرها ، زید ، طوسی ، بازار عباس‌آباد تهران، قیصریه، کفاش‌ها، کیش، کیلوئی‌ها، لوازم‌تحریر ، مسجد جامع، مسگرها ، ملی ، نجارها و نیک.

مجتمع‌های تجاری بازار تهران

احسان ، ایران، پوشاک کویتی‌ها، تندیس ، توحید ، حافظ ، خیام ، دل‌شاد، سر پولک ، صداقت، قائم ، کارآمد، گلستان، محمد و میلاد مجتمع‌های تجاری موجود در بازار تهران هستند. 

تیمچه‌های بازار

باوفا ، توجه ، حاجی ابو تراب، فرد  و حاجب الدوله تیمچه‌های بازار تهران هستند. 

دالان‌ها

سوم و توتون‌فروشان دو دالان موجود در بازار بزرگ تهران است. 

بیشتر بخوانید: ۱۲ مال محبوب تهران – نکته‌های مثبت و منفی (از تیراژه تا ایران مال)

جاذبه‌های گردشگری بازار تهران 

سبزه‌میدان تهران 

سبزه‌میدان تهران در بخش شمالی بازار قرار گرفته. دلیل نام‌گذاری این میدان سبزی خوردن‌هایی بود که در دوره زندیه و اوایل دوره قاجار در این منطقه کشت می‌شد.

قدمت این میدان به دوره صفویه می‌رسد. در ضلع جنوبی این میدان سردر زیبایی قرار دارد که دروازه ورود به بازار بزرگ تهران است. کسب و کارهای مختلفی در اطراف این میدان مشغول‌اند. 

تیمچه حاجب الدوله

موقع گردش در بازار تهران حتما سری به این تیمچه بزنید. این تیمچه در کنار مسجد امام یکی از قدیمی‌ترین ساخنمان‌های بازار را تشکیل می‌دهد. تیمچه حاجب الدوله توسط خودش در دوره ناصرالدین‌شاه ساخته شد. اگر به دنبال ظرف یا وسایل دکوری هستید این تیمچه مقصد اصلی شما خواهد بود. همچنین از طریق آن می‌توانید به بازار بزازها بروید. 

امام‌زاده سید ولی (ع)

 معماری ساده و زیبای این امامزاده با تزئینات کاشی کاری و آیینه کاری آن خیلی دیدنی است. برای زیارت این امام‌زاده باید از بازار حاجب الدوله به سمت بازار کفاش‌ها و بازار سید ولی بروید. این امامزاده مسجدی نیز دارد که در شمال غرب آن واقع شده است. این مسجد متعلق به دوره فتحعلی شاه است. 

مسجد جامع تهران

بدون ‌شک یکی از دیدنی‌های بازار بزرگ تهران مسجد جامع آن است. این مسجد که قدیمی‌ترین مسجد تهران نیز هست ۴۵۰۰ مترمربع مساحت داشته و ۷ شبستان، حوض و سقاخانه‌دارد. به آن مسجد عقیق هم می‌گویند و از سال ۷۵ به عنوان آثار ملی ایران ثبت شده است. 

 مسجد امام

این مسجد قاجاری هم از آثار ملی ایران است. به آن مسجد شاه یا مسجد سلطانی نیز می‌گویند. این ساختمان دومین مسجد بزرگ تهران بعد از مسجد جامع است. طراحی آن با الهام از معماری مسجد وکیل شیراز انجام شده و به دستور ناصرالدین‌شاه در دوره او ساخته شده است. 

خانه ملک

تاریخ ساخت این خانه تاریخی و بسیار زیبا که المان‌های معماری جذابی دارد به دوره قاجار می‌رسد. طراحی این خانه که جزو آثار ملی ایران است شامل کاشی‌کاری، آجرکاری، حجاری، دیوار پوش‌های قجری، منبت‌کاری، گچ‌بری و تزیینات فلزی است. صاحب این خانه حاج حسین آقا ملک از جمله ثروتمندان و تجار به نام شهر مشهد بوده. 

امام‌زاده زید

بقعه امام‌زاده زید به عنوان یکی از قدیمی‌ترین بقعه‌های تهران در آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. معماری زیبا، کاشی کاری‌ها و آیینه کاری‌های چشم‌نواز این بقعه  تماشایی است. 

سرای امیر

سرای امیر  یا اتابکیه که به دلیل امیرکبیر به این نام مشهور است در سال ۱۲۲۹ ساخته شد. در این سرا پارچه‌فروشی‌های بسیاری وجود دارد. مجسمه امیرکبیر نیز در اولین حیاط این سرا قرار گرفته است. 

کلیسای تادئوس و بارتوقیمئوس مقدس

تنها کلیسای بازار بزرگ است که در کوچه موسوی بعد از حمام چال محل کیلویی فروش‌های پارچه واقع شده است. این کلیسا که ثبت ملی شده است، اولین کلیسای پایتخت است. معماری این کلیسا به دوره زندیه برمی‌گردد. 

بیشتر بخوانید: قره کلیسا؛ اولین و قدیمی ترین کلیسا جامع مسیحیان

راهنمای خرید از بازار بزرگ تهران

برای اینکه به راحتی بتوانید نیازهای خود را در بازار تهران پیدا و خریداری کنید به راهنمای زیر نیاز دارید. 

طلا و جواهر

 اگر می‌خواهید بدانید که بازار طلای تهران کجاست ؟ باید سری به بازار زرگرها بزنید. 

آجیل و خشکبار

چهارسوق بزرگ یا سرای دالان دراز محل فروش انواع تنقلات، آجیل و خشکبار است. 

شال و روسری

بازار جعفری قطب فروش شال و روسری است و می‌توانید آن‌ها را با قیمت مناسبی به صورت عمده یا تکی بخرید. 

لباس زنانه

بازار عباس‌آباد تهران محل خوبی برای خرید لباس زنانه و پارچه است. 

لوازم‌خانگی

بازار حاجب الدوله که از قدیمی‌ترین بخش‌های بازار تهران با معماری جذابی است، محل مناسبی برای خرید انواع لوازم خانگی و ظرف و دکوری است. 

بدلیجات و زیورآلات 

بازار سلطانی مرکز فروش انواع زیورآلات است. 

آرایشی و بهداشتی

دیگر همه خانم‌ها می‌دانند که برای خرید لوازم آرایشی و بهداشتی باید به کوچه مروی رفت!

عطر و اودکلن

مرکز خرید عطر و اودکلن در بازار بزرگ تهران  بازار مسجد جامع است. 

لوازم خیاطی و خرازی 

بخش عمده‌ای از مغازه‌های سرای مشیر خلوت اختصاص به فروش خیاطی و خرازی‌ها دارد. 

فرش 

سرای بوعلی فرش‌های نو و دست‌دوم دست‌بافت و تابلو فرش‌های بسیار زیبایی دارد. 

لوازم‌التحریر

 بازار بین‌الحرمین مخصوص فروش لوازم‌التحریر دارد. 

پارچه‌فروشی

برای خرید پارچه باید یک سر به سرای امیرکبیر، حمام چال و راسته کیلویی‌ها بزنید.

بیشتر بخوانید: بازار گل محلاتی ؛ اینجا بهشت عاشقان گل و گیاه است

شکم گردی در بازار تهران 

یکی از بزرگ‌ترین موهبت‌های گشت و گذار طولانی در بازار تهران، خوردن غذای خوشمزه در یکی از رستوران‌های معروف آن است. 

رستوران مسلم 

اگر هوس ته‌چین خوشمزه و با کیفیت دارید حتما سری به این رستوران بزنید. 

رستوران شرف الاسلامی

انواع غذاهای ایرانی را می‌توانید در این رستوران که فضایی قدیمی و طراحی جالبی دارد، نوش جان کنید. 

رستوران خیام 

 سفره‌خانه‌ای سنتی و تاریخی که معماری بسیار زیبا و جذاب با غذاهای خوشمزه‌ای دارد. 

رستوران شمشیری

اغلب تهرانی‌ها می‌دانند که برای خوردن کوبیده اصل تهرانی باید به این رستوران رفت. 

بیشتر بخوانید: معروف ترین کبابی های تهران ، کباب هایی که چرب‌تر درست می‌شوند!

 دیگر بازارهای تهران 

تهران بازارهای بزرگ دیگری هم دارد که هر کدام بورس فروش محصولات متنوعی هستند. 

بازار مولوی تهران 

این بازار که با بازار تهران فاصله کمی دارد، یکی از معروف‌ترین بازارهای تهران برای خرید ملحفه، پارچه و پرده است. تازه بسیاری از تازه عروس‌ها و خانم‌های خانه‌دار برای خرید انواع وسایل پلاستیکی آشپزخانه به این بازار می‌روند. بنکداران متنوعی هم در این بازار به فعالیت می‌پردازند. 

بازار پارچه عبدل‌آباد

همان‌طور که از نامش پیداست این بازار اختصاص به انواع پارچه با قیمت‌های مناسب دارد. شما به راحتی می‌توانید با استفاده از خط ۳ مترو به ایستگاه عبدل‌آباد بروید.

در این بازار  می‌توانید انواع لباس راحتی برای بزرگ‌سالان و کودکان را خریداری کنید. 

بیشتر بخوانید:‌ بازار تجریش تهران ؛ اینجا یکی از قدیمی‌ترین مراکز خرید شهر تهران است

 بازار حسن‌آباد تهران

از دیگر بازارهای تهران است که حدفاصل شمال به جنوب خیابان حافظ از سمت جنوب است. در این بازار که ابتدای آن به فروش موبایل و تجهیزات جانبی آن اختصاص و پاساژ علاءالدین نیز در همین بخش  قرار دارد، انواع وسایل چوبی را می‌توانید پیدا کنید. میز، جاکفشی، صندلی، کتابخانه و خیلی وسایل دیگر اتاق خواب و کارتان را می‌توانید از این بازار خریداری کنید. 

میدان حسن‌آباد هم پر از مغازه‌های کاموا و نخ‌فروشی‌ست. مغازه‌های قدیمی و کارکشته‌ای که می‌توانید ازشان نخ و کاموا و لوازم جانبی کار بافتنی مثل میل بافتنی، کتاب آموزشی بافتنی  و…مورداستفاده کارتان را تهیه کنید. دیدن خود این میدان قدیمی خالی از لطف نیست و تمام این مغازه‌ها هم در خانه‌های قدیمی این میدان دایر است. اگر کارتان بافتنی‌ست قطعا چیزی که می‌خواهید را این‌جا پیدا می‌کنید یا انقدر با رنگ‌ها و طرح‌های متفاوت روبه‌رو می‌شوید که کلی ایده جدید به ذهنتان می‌رسد.

بازار بزرگ تهران تنها یک بازار نیست و تاریخی به قدمت فرهنگ و مردم تهران دارد. قلب اقتصادی تهران و حتی ایران محسوب شده و کالاهای مختلفی با قیمت مناسب برای مردم دارد. شما می‌توانید با گشت و گذار در این بازار از زیبایی‌ها و خرید اجناس متنوع آن لذت ببرید. 

بیشتر بخوانید: محله هفت حوض؛ دسترسی آسان و قیمت‌های ارزان

این بود بازارگردی پینورست در بازار بزرگ تهران! شما هم بازارچه‌ها و کوچه‌پس کوچه‌های بازار بزرگ را بلد بودید؟ چه جایی را در بازار تهران از قلم انداخته‌ایم؟ غذای کدام رستوران بازار به نظرتان باکیفیت‌تر بوده؟ از رفتن به کدام رستوران پشیمان یا راضی هستید؟ برای خریدهایتان بازار را ترجیح می‌دهید یا مراکز خرید و پاساژهای دیگر را؟ تفاوت قیمت بازار و بقیه مرکز‌ خریدها را چه‌قدر می‌بینید؟ در قسمت نظرات برای ما بنویسید و در تجربیات خود ما را سهیم کنید.

بهار مهرآیین